Het korte antwoord

Uw libido verhogen als vrouw begint bij de vraag wat uw zin dempt: moeheid en stress, de pil of een ander medicijn, een bevalling, de overgang, pijn bij het vrijen of iets in uw relatie. Geef de zin de tijd: bij veel vrouwen komt hij pas als het zoenen en strelen al begonnen is. Plan een rustig moment, en gebruik bij droogheid een glijmiddel. Blijft de zin weg en heeft u er last van, ga dan naar de huisarts.

Weet u niet goed waar het bij u aan ligt? Loop onze checklist eens langs.

Iedere vrouw is uniek, en dat geldt ook voor haar libido.

De ene vrouw heeft van nature een hoger libido dan de ander. Daarbij verandert het libido door de jaren heen. Er zijn periodes waarin het libido hoog is, en ook waarin het laag is. Een verminderd libido kan plotseling of sluipend ontstaan, het kan kortdurend zijn of een langere tijd aanhouden. Vrijwel elke vrouw krijgt er in haar leven mee te maken. Vaak valt het samen met grote veranderingen in het leven, zoals zwangerschap of de overgang.

Het is dan ook heel normaal om af en toe minder of geen zin te hebben in seks. Heeft u er last van, dan kunt u kijken wat u eraan kunt doen.

Wat is libido eigenlijk? En wat is 'normaal'?

Libido is zin in seks: het verlangen om te vrijen, te strelen of opgewonden te raken. Hoe vaak en hoe sterk u dat voelt, verschilt per vrouw en per periode in uw leven.

Wat normaal is? Daar zijn geen regels voor, ook niet per leeftijd. Ongeveer 4 op de 10 vrouwen hebben wel eens minder zin om te vrijen, en zo'n 7 op de 100 hebben vaak geen zin en hebben daar ook last van. Dat zijn natuurlijk allemaal gemiddelden, elke vrouw en elk vrouwenleven is uniek.

Een laag libido wordt pas een probleem als u er zelf last van heeft. Het kan bijvoorbeeld een probleem vormen in de relatie met uw partner als deze wel behoefte aan seks heeft. Dan kunnen er spanningen ontstaan. Lilalinda zei het kort en goed: “En minder libido is niet erg, als beiden het maar niet erg vinden. Maar vaak is het een bron van frustratie”.

Ouder stel staat liefdevol met de hoofden tegen elkaar in een lichte keuken

Waarom vrouwelijk verlangen anders werkt dan u denkt

Veel vrouwen wachten op zin die vanzelf opkomt, zoals in de film: eerst het verlangen, dan het vrijen. Maar meestal gaat het andersom. De opwinding komt eerst, en de zin volgt. Wie begint met zoenen en strelen, krijgt soms pas onderweg zin om verder te gaan.

Sjulia schreef het mooiste dat we erover lazen. Haar zin beweegt mee met haar cyclus: “Ik heb ook vooral rond de eisprong veel zin, en in mijn maandelijkse cyclus ook een paar dagen waarbij ik mij aseksueel voel. Het hoeft voor mij gewoon niet dan. Maar als we dan toch seks hebben vind ik het toch wel leuk, ik merk alleen wel dat hij wat meer zijn best moet doen om mij op te warmen. Veel knuffelen en kussen werkt ook goed. En als we dan seks hebben gehad dacht ik; goh waarom had ik hier nou geen zin in?”

Daar is wel iets voor nodig: niet te moe of te druk zijn, u op uw gemak voelen, en een goed gevoel over uzelf en over uw partner. Een vrouw heeft vaak een basisgevoel van intimiteit en romantiek nodig om zin te krijgen om de liefde te bedrijven. Een sensuele massage is daar een heerlijk begin van. Wilt u meer lezen over hoe zin bij vrouwen werkt, dan raden wij “Kom als jezelf” van Emily Nagoski aan. Zij vergelijkt de opwinding met een gaspedaal en een rem: wat u opwindt, geeft gas, en wat u afremt, trapt op de rem.

Fijn voor een sensuele massage

Bekijk alles voor een sensuele massage

Waarom is mijn libido zo laag?

Vaak is uw libido laag door een paar dingen tegelijk: moeheid en stress, hormonen, een medicijn, pijn bij het vrijen, de relatie, hoe u zich voelt over uw lichaam, of seks die niet (meer) fijn is. Soms is de verliefdheid simpelweg voorbij en wordt het leven in beslag genomen door kinderen en werk. Dat klinkt alledaags, en dat is het ook.

Het vrouwelijk libido is veelzijdig en gecompliceerd, en een verlies aan libido is meestal niet alleen te verklaren door een verandering van de hormoonhuishouding door pilgebruik, zwangerschap of overgang. Wie onzeker of bang is bij het vrijen, gaat seks al snel uit de weg, vaak zonder het zelf door te hebben.

Stress en spanningen

Stress op het werk, financiële zorgen, ruzies met kinderen: het draagt allemaal niet bij aan een goed libido. Stress en seks gaan slecht samen, al is het bij sommigen precies andersom: voor hen is seks juist een manier om stress kwijt te raken.

Medicijnen

Bepaalde medicijnen staan erom bekend dat ze het libido verlagen, zoals middelen tegen depressie, hoge bloeddruk of psychose (meer bij antidepressiva en bijwerkingen van medicijnen). Werd uw zin minder nadat u met een medicijn begon? Stop dan niet op eigen houtje, maar bespreek het met uw huisarts: soms is er een ander middel.

Ziektes en aandoeningen

Diabetes, hart- en vaatziektes, een zenuwziekte, een probleem met de hormonen of kanker kunnen de zin in seks flink reduceren, net als de behandeling ervan. Ook somberheid kan de interesse in seks wegnemen. En wie verwacht dat het vrijen weer pijn gaat doen, bijvoorbeeld door een gespannen bekkenbodem of endometriose, krijgt weinig zin. Pijn bij het vrijen hoort niet; ga ermee naar de huisarts.

Een ervaring die we lazen, van een vrouw die bijna altijd pijn had. Met een bekkenfysiotherapeut en later een haptotherapeut, die met aanraking werkt, leerde ze ontspannen, en nu vrijt ze weer zonder pijn: “Ik krijg er ook weer meer zin in, al is de frequentie niet heel hoog. Daar heb ik mij ook bij neergelegd, liever 1 keer in de 2 weken fijne seks dan meerdere keren in de week omdat het MOET.”

De seks zelf

Als de seks niet goed en opwindend (meer) voelt en niet bevredigend is, dan zal het verlangen in seks op den duur afnemen. Omgekeerd geldt ook: bevredigende en lekkere seks zal een positieve invloed hebben op de zin in seks. De seks moet wel belonend zijn om zin te blijven ontwikkelen. Begint het vrijen al voordat u opgewonden en vochtig bent, dan zakt de zin logischerwijs weg. Een paar tips voor een gepassioneerder seksleven kunnen dan helpen.

Negatieve ervaringen

Een geschiedenis van fysiek of seksueel misbruik, of eerdere negatieve seksuele ervaringen kunnen de oorzaak zijn van een laag libido, net als vaak afgewezen worden. Een seksuoloog kan u helpen, en wie met een seksueel trauma rondloopt, kan via de huisarts terecht bij een hulpverlener die daarin gespecialiseerd is.

De pil en uw zin in seks

Toen de anticonceptiepil zijn intrede deed in de jaren '60 van de vorige eeuw was een ware seksuele bevrijding het resultaat. Maar die seksuele bevrijding kwam niet zonder rekening. Een deel van de vrouwen merkt dat de pil hun zin in seks vermindert, bij anderen wordt de zin juist meer, en weer anderen merken niets. Dat de pil in het algemeen de zin vermindert, is niet aangetoond (bron). Maar bij u kan het wel zo zijn.

Het kan sluipend gaan. Een ervaring die we lazen: “Wat ik persoonlijk eng vind aan de pil is dat het effect op het libido er blijkbaar heel geleidelijk insluipt. Tenminste, zo was het toch bij mij.” Ze merkte het pas toen ze een keer vergat aan een nieuwe strip te beginnen: “toen wist ik ook niet wat me overkwam”. Een ander moest zichzelf met de pil “wel aanzwengelen”.

Verminderd libido door pil?

Denkt u dat u last heeft van een verminderd libido door gebruik van de pil? Kijk dan eens of u in de stopweek een opleving ervaart van uw seksuele verlangen. Is dat zo? Bespreek dat met uw huisarts. Die kan met u bekijken of u een paar maanden een andere methode probeert. Stop niet zonder iets anders als u niet zwanger wilt worden. En verwacht geen wonder van stoppen alleen. Meiroosje slikte de pil twintig jaar en kreeg na het stoppen eerst meer zin: “Toen daalde mijn libido naar het normale niveau en is dat sindsdien gebleven.”

Alternatieven van de pil

Welk middel bij u het minst met uw zin doet, is vooraf niet te zeggen: ook bij een middel met alleen progestageen, zoals de minipil, melden sommige vrouwen minder zin. Acne kan bij alle hormonale middelen voorkomen, ook bij het hormoonspiraaltje. Wilt u een methode zonder hormonen? Dan kunt u kiezen voor een koperspiraaltje of condooms, of voor sterilisatie als u zeker weet dat u geen kinderen meer wilt. Met de keuzekaart van Thuisarts kiest u samen met de huisarts wat bij u past.

Na een zwangerschap en bevalling

Tijdens de zwangerschap kan de zin alle kanten op: de een heeft geen zin, bijvoorbeeld doordat ze misselijk of moe is, de ander heeft juist meer zin dan ze gewend was. Vaak wordt het seksueel verlangen bij een vrouw na een zwangerschap minder, al hebben sommige vrouwen juist al vrij snel weer veel zin. Hormonaal gebeurt er natuurlijk van alles met een vrouw rondom de geboorte. Zo maakt uw lichaam het zogeheten 'moederhormoon' prolactine aan, dat zorgt voor de melk en dat ook de zin remt. Maar ook lichamelijke en emotionele veranderingen spelen een rol. Zo kan de liefde en de zorg voor een pasgeboren kind ervoor zorgen dat de behoefte aan seks met de partner minder is; de baby krijgt al zoveel lichamelijk contact. Ook slapeloze nachten eisen hun tol.

Na een zwangerschap kijken veel vrouwen anders naar hun lichaam. Dat gaat niet alleen over het gewicht, maar ook over zwangerschapsstrepen, een slappere huid en de borsten. Borstvoeding zorgt bovendien voor minder vochtaanmaak, waardoor de seks pijnlijk kan zijn; een glijmiddel helpt dan. De angst voor penetratie kan ook psychisch zijn. Dat maakt het helaas niet minder pijnlijk. Die angst kan er namelijk voor zorgen dat de bekkenbodem onbewust wordt aangespannen en penetratie zo daadwerkelijk pijn gaat doen.

Zoals u zult begrijpen is het best lastig om 'zin in seks' te ontwikkelen na de bevalling. Gelukkig verdwijnen deze problemen meestal na een paar maanden. Met begrip voor elkaar, en door er samen over te praten komen de meeste stellen goed door deze periode samen heen. Een vaste avond waarop de oppas komt, kan helpen. Bent u na de bevalling langer dan twee weken somber, of blijft de zin heel lang weg, maak dan een afspraak bij de huisarts, of praat erover met de verloskundige.

De overgang: minder zin rond uw vijftigste

De impact van de overgang op het libido moet niet onderschat worden. Er vindt tijdens en na de overgang een fikse 'shuffle' van de hormonen plaats, wat bij veel vrouwen zijn weerslag vindt in een verminderd seksueel verlangen. Daar komen vaak opvliegers en nachtelijk zweten bij, waardoor u slecht slaapt en zich moe, somber of snel boos kunt voelen. Niet bepaald een recept voor zin.

De zin in seks kan hierdoor verminderen of veranderen. Vaak wordt de behoefte aan seks met penetratie minder, terwijl de behoefte om te vrijen blijft. Intimiteit, knuffelen, zoenen en strelen worden belangrijker dan een orgasme krijgen. Oudere mensen raken ook vaker opgewonden door aanraken en knuffelen, jongere vaker door beelden of fantasieën.

Droogheid en pijn

U kunt nog net zo opgewonden raken als vroeger, het duurt alleen langer, en uw vagina wordt langzamer vochtig. Gaat er iets naar binnen voordat u vochtig genoeg bent, dan kan dat branden of pijn doen, en wie pijn verwacht, krijgt minder zin. Neem dus ruim de tijd, laat uw clitoris eerst uitgebreid strelen, en gebruik gerust een glijmiddel. Wij vinden onze eigen Hydra+ heerlijk: zacht, wat dikker, en hij plakt niet.

Blijft uw vagina droog of geïrriteerd? Bij de drogist is een vaginale gel zonder hormonen te koop. Helpt dat niet genoeg, dan kan de huisarts een crème of zetpil met een beetje hormoon voorschrijven; daarvan komt maar weinig in uw lichaam. Iemand die al begin veertig in de overgang kwam, schreef: “In eerste instantie hielp glijmiddel, later was dat niet meer genoeg.” Over het middel dat ze van de huisarts kreeg: “dat helpt mij echt”. Het enige nadeel: haar vagina is er wat geïrriteerd van en jeukt licht.

En na de overgang?

Of de zin terugkomt, verschilt per vrouw. Vaak wordt hij met de jaren wat minder, maar dat hoeft niet, en mensen die al meer dan 25 jaar samen zijn, zeggen dat de seks met de jaren beter is geworden. Of zoals attribuutje schreef: “de frequentie is afgenomen, het fijne ervan niet.” Heeft u na de overgang helemaal geen zin meer, dan bent u zeker niet de enige.

Glijmiddelen bij droogheid

Bekijk alle glijmiddelen bij droogheid

Wat herkent u?

Wilt u uw libido verhogen, kijk dan eerst wat er bij u speelt. Vink aan wat u herkent; vaak zijn het er een paar tegelijk.

Deze checklist is een hulpje, geen diagnose.

Hoe kunt u uw libido verhogen? Wat werkt écht?

Er is geen pil en geen kruid dat uw zin even aanzet. Wat wel helpt, kost vooral tijd en aandacht.

Rust en tijd

Op vakantie komt de zin soms vanzelf terug, en dat zegt eigenlijk genoeg. Maak dus eerst lucht: wat minder op de agenda, wat vaker op tijd naar bed, de zorg thuis eerlijker verdeeld, en iets waar u energie van krijgt, zoals een flinke wandeling.

Plan een moment

Plannen klinkt niet romantisch, maar een afspraak maken is niet zwak: het laat juist zien dat u aandacht aan elkaar wilt geven. Mamamaartje kijkt er nuchter naar: “Ik vergelijk het wel met naar een restaurant gaan is meestal toch ook gepland en niet spontaan. Toch is het lekker”. En de voorpret krijgt u er gratis bij.

Prikkels, strelen en uzelf

Ga na waardoor u vroeger wel zin kreeg, en probeer ook eens iets anders dan anders. Wissel zoenen af met strelen of masseren, eerst nog zonder borsten of vagina aan te raken. Met een streelveer of een massageolie met de geur van rode sinaasappel wordt dat al snel een feestje. Die olie is op siliconenbasis: gebruik hem niet samen met een siliconen speeltje.

Kent u uw eigen lijf nog? Uitgebreid douchen, uzelf insmeren en strelen maakt weer contact. Een vibrator kan daarbij helpen. De Mimi Soft Edition is een kleine oplegvibrator voor de clitoris met een verrassend krachtig motortje, fijn alleen en samen. Liever iets dat ook naar binnen kan? De Mila raden wij vaak aan als eerste vibrator.

Bewegen

Vrouwen die een paar weken of langer gingen bewegen, kregen gemiddeld een fijner seksleven, ook met meer zin. Kies iets wat u leuk vindt, dan houdt u het vol. Jillian69 had in de overgang “echt helemaal geen zin meer” en het gevoel: “nu is het helemaal over, laat ik maar vast mijn kist gaan bestellen.” Toen ging ze “als een dolle” sporten: “En het helpt. Eigenlijk is alles weer op het niveau zoals het was en meer”.

Zin maken, maar niet onder druk

Zin kunt u maken, maar alleen op een moment dat u er allebei voor openstaat. Iemand bij wie de zin in een vorige relatie helemaal verdween, waarschuwt: “steeds maar zin maken (voor de lieve vrede) heeft bij mij enorm veel kapot gemaakt.” Geen zin is dus ook een antwoord. En vrijen hoeft niet altijd tot penetratie te leiden; samen in bad telt ook.

Oudere vrouw mediteert met gesloten ogen in kleermakerszit op een yogamat

Van hoofd naar lichaam: yoga en mindfulness

Yoga en mindfulness lijken een goede manier te zijn om een laag libido te verhogen.

Yoga

Yoga geeft een kleine verbetering van het seksleven, en het is gewoon fijn bewegen. U voelt uw lijf weer.

Mindfulness

Mindfulness helpt om u te concentreren op lichamelijke opwinding in het hier en nu, zodat u in het moment kunt blijven genieten. Het helpt om onvolkomenheden te leren accepteren en niet af te dwalen naar veroordelende gedachten over bijvoorbeeld uw lichaam. Vrouwen die het leerden, kregen gemiddeld meer zin en meer plezier. En van betere seks wilt u meer, zodat het een steeds meer bevredigende cirkel wordt.

Samen oefenen kan met streeloefeningen: u raakt elkaar om de beurt aan, zonder dat het ergens toe moet leiden. Ook ontspanningsoefeningen helpen om uit uw hoofd te komen.

Kruiden en voeding: helpt een lustopwekker?

Hoewel er geen voedingswaren of supplement is dat op duurzame wijze het libido spontaan naar ongekende hoogtes brengt, worden er heel wat kruiden als lustopwekker verkocht. Wij hebben gekeken wat ervan klopt: weinig, en het bewijs is zwak. En over de zuiverheid van zulke middelen bestaan twijfels.

  • Ginseng is waarschijnlijk de bekendste. Bij vrouwen in de overgang zijn er voorzichtig gunstige resultaten, maar het bewijs is zwak. Helaas kan ginseng ook bijwerkingen geven, zoals hoofdpijn, slecht slapen, maagklachten, huidafwijkingen, een hogere bloeddruk of hartkloppingen. Het kan ook botsen met medicijnen, zoals bloedverdunners. Niet gebruiken als u zwanger bent of borstvoeding geeft.
  • Maca, een Peruaanse wortel: een paar kleine proeven, onder meer bij vrouwen in de overgang, maar te weinig om er echt op te bouwen.
  • Saffraan en tribulus: een handvol kleine proeven met een gunstig resultaat, maar nog erg onzeker.
  • Fenegriek wordt ook vaak genoemd, maar bij vrouwen is het nauwelijks onderzocht.

Zink, magnesium en vitamine D krijgen vaak dezelfde belofte, soms met het verhaal dat ze het testosteron op peil houden. Voor meer zin is het bewijs te mager om ze aan te raden.

Twee waarschuwingen voordat u iets koopt. Ashwagandha wordt vaak aangeraden tegen stress en voor meer zin, maar het RIVM raadt supplementen met dit kruid af: er zijn vergiftigingen gemeld, onder meer met schade aan de lever (bron). En in pillen die beloven met natuurlijke ingrediënten het libido te verhogen, vond de NVWA verborgen medicijnen, zoals sildenafil, de werkzame stof in Viagra, die niet op het etiket stonden. Koop zulke middelen dus nooit zomaar via internet, en overleg bij twijfel met de apotheek, zeker als u medicijnen gebruikt.

Dan de keuken. Appels, rode wijn, chocolade, koffie, oesters, aardbeien en honing staan bekend als lustopwekkend. Ook hiervoor geldt: verwacht geen wonderen van deze voedingswaren. Maar een avond met oesters of een paar lustopwekkende recepten is al feestelijk, en dat is ook wat waard.

Uw relatie en communicatie

Een verminderd verlangen kan ook het gevolg zijn van problemen in de relatie. Misschien zijn er ruzies, onopgeloste conflicten, of is er gebrek aan verbinding. En ook als alles goed is, kent wie lang samen is de sleur: de spanning van elkaar ontdekken en veroveren is eraf, en het vrijen gaat altijd op dezelfde manier.

Veel van elkaar houden is iets anders dan veel zin hebben. Voor veel mensen zijn intimiteit en knuffelen belangrijker. Neemt uw partner altijd het initiatief, dan zegt dat nog niet dat u een lager libido heeft; misschien komt uw zin gewoon later. Voor haar is seks verbinding, voor hem lust: hoe stemt u dat op elkaar af? Bij een verschil in zin helpt het om allebei te zeggen wat u nodig heeft, en samen te zoeken naar vrijen dat u allebei prettig en opwindend vindt. Penetratie hoeft daarbij niet altijd het doel te zijn.

Praten helpt, al is het niet makkelijk. Kies een rustig moment, liever niet in bed, en begin bij wat u wel fijn vindt. Zeg ook duidelijk wat u niet fijn vindt. Praten over seks gaat voor de meeste mensen niet vanzelf, maar het is te leren.

Neem elke dag de tijd voor elkaar en verdiep u in elkaar. Zoek samen ook de ontspanning op, buiten de slaapkamer. Ga regelmatig een avond uit of plan een weekendje weg: wie leuke dingen doet met de partner, heeft eerder zin in seks. Komt u er samen niet uit, dan kan een seksuoloog of relatietherapeut helpen.

Zelfbeeld: “Ik durf me niet sexy te voelen”

“Ik ben 58, heb weinig zin en durf me niet sexy te voelen.” Wie tijdens seks piekert over haar lichaam kan niet ontspannen genieten. En als u er niet van kunt genieten, krijgt u ook geen zin in een volgende vrijpartij. Een ander gevolg van een negatief zelfbeeld is het vermijden van seks, bewust of onbewust.

Wat te doen? Wees niet te kritisch voor uzelf. Wees lief en mild voor uw lichaam. Verzorg en respecteer het. Bij Rutgers lazen we de woorden van Ali (50): “Ik verzorg mijn lichaam en zorg ervoor dat ik altijd lekker ruik. Daardoor voel ik me aantrekkelijk.” En realiseer u dat uw partner uw lichaam vaak heel anders ziet. Wij durven te zeggen: de meeste partners voelen zich zeer gevleid als u zich voor hen heeft mooi gemaakt. En daarbij maakt het weinig uit of u dik of dun bent, cellulitis heeft of niet meer de strakste buik. Ze willen een partner die geniet.

Milder naar uzelf leren kijken kost tijd; zelfliefde is iets wat u kunt oefenen. En bent u de partner van iemand die zich zo voelt, lees dan ons antwoord op de vraag Mijn vrouw van 58 heeft weinig zin en durft zich niet sexy te voelen.

Wanneer naar de huisarts?

Minder zin is meestal geen ziekte, en vaak kunt u er zelf veel aan doen. Maar soms is de huisarts wel de goede eerste stap. Ga naar de huisarts als:

  • uw zin al lange tijd weg is en u daar last van heeft;
  • het samengaat met moeheid, somberheid of andere klachten;
  • uw zin minder werd nadat u met een medicijn begon (stop niet zelf, overleg eerst);
  • vrijen pijn doet, of uw vagina droog en geïrriteerd blijft;
  • u na een bevalling langer dan twee weken somber bent;
  • overgangsklachten als opvliegers en slecht slapen u hinderen.

U hoeft zich niet te schamen: uw huisarts is gewend om over seks te praten en vindt dat heel normaal.

Wat kan de huisarts doen?

De huisarts vraagt naar wat er speelt: of er genoeg prikkels zijn bij het vrijen, of u somber bent, welke medicijnen u gebruikt en hoe het in de relatie gaat. Meestal krijgt u uitleg en adviezen, geen pil. Een bloedtest op testosteron is bij gezonde vrouwen niet nodig. Als het nodig is, verwijst de huisarts u door naar een seksuoloog, een bekkenfysiotherapeut of een specialist in het ziekenhuis.

Bestaat er geen pilletje voor meer zin?

Een begrijpelijke vraag, maar in Nederland is er geen. In Amerika zijn twee middelen tegen weinig zin bij vrouwen te krijgen, flibanserine en bremelanotide; in Nederland zijn ze niet geregistreerd. Testosteron is bij gezonde vrouwen niet aangewezen, en voor vrouwen bestaat er in Nederland geen middel. Alleen bij vrouwen na de overgang die veel last hebben van heel weinig zin, zien artsen internationaal een plek voor testosteron, en dan pas na een grondig onderzoek.

In het algemeen lijkt een pil niet de ultieme oplossing voor het vergroten van seksueel verlangen. Daarvoor is het ontstaan van lust te complex.

Een seksuoloog bij u in de buurt

Blijft de zin lang weg en lijdt u eronder, alleen of samen, dan heeft u vaak het meest aan een seksuoloog. Die praat met u, alleen of met uw partner, en geeft oefeningen mee voor thuis. Reken erop dat u bij de eerste afspraak het hemd van het lijf wordt gevraagd, zoals iemand schreef, “omdat het vaak een hele zoektocht is naar de aard van het probleem”.

Kies een seksuoloog die geregistreerd is bij de NVVS; de titel seksuoloog is niet beschermd. Wilt u dat uw verzekering meebetaalt, dan heeft u een verwijsbrief van de huisarts nodig, en niet elke verzekeraar vergoedt het. Zonder verwijzing kunt u ook zelf een afspraak maken.

Werkt de kaart niet? Kijk dan op onze pagina Vind een seksuoloog via de NVVS.

Tot slot

Mist u de zin, begin dan klein: een avond zonder telefoon, een massage die nergens toe hoeft te leiden. Wie weet waar het heen gaat.

Een gebrek aan seksueel verlangen ligt vaak erg gevoelig. Het is vaak moeilijk om het te bespreken, maar het helpt wel. Blijf de verbinding met elkaar zoeken, en probeer samen naar een oplossing te zoeken.

Veelgestelde vragen

Antwoorden op uw vragen KlikTik op een vraag voor het antwoord
Hoe kan ik als vrouw mijn libido verhogen?

U verhoogt uw libido door eerst weg te nemen wat uw zin dempt, zoals moeheid, stress, pijn of droogheid, en daarna ruimte te maken voor prikkels: tijd, strelen zonder doel en een rustig moment, gerust gepland. Blijft de zin weg en heeft u er last van, ga dan naar de huisarts.

Wat is een normaal libido voor een vrouw?

Een normaal libido bestaat niet: de ene vrouw heeft vaak zin, de andere zelden, en allebei is gewoon. Een laag libido is alleen een probleem als u er zelf last van heeft, of als het knelt in uw relatie.

Wat zijn de meest voorkomende oorzaken van een laag libido bij vrouwen?

De meest voorkomende oorzaken zijn stress en drukte, moeheid, problemen in de relatie, hormonen (de pil, een zwangerschap, borstvoeding of de overgang), medicijnen zoals antidepressiva, pijn bij het vrijen en een negatief zelfbeeld. Vaak spelen er een paar dingen tegelijk.

Welke natuurlijke middelen helpen tegen een laag libido?

Geen enkel kruid of supplement verhoogt uw libido zeker: voor ginseng, maca, saffraan en tribulus zijn er alleen kleine, onzekere aanwijzingen. Supplementen met ashwagandha raadt het RIVM af. En van eten als oesters of chocolade hoeft u ook geen wonderen te verwachten.

Wat helpt bij een laag libido in de overgang?

In de overgang helpt het om ruim de tijd te nemen voor opwinding en een glijmiddel te gebruiken, omdat uw vagina langzamer vochtig wordt. Blijft uw vagina droog of pijnlijk, dan kan de huisarts een crème of zetpil met een beetje hormoon voorschrijven.

Hoe kan ik het libido van mijn vrouw verhogen?

U kunt de zin van uw vrouw niet voor haar maken, maar wel helpen: neem taken over zodat ze minder moe is, maak tijd voor elkaar en begin met strelen en zoenen zonder dat het ergens toe moet leiden. Vraag wat zij fijn vindt en zet haar niet onder druk.

Wat kan een arts doen bij een laag libido?

De huisarts zoekt met u naar de oorzaak en geeft uitleg en adviezen; soms helpt een ander medicijn, en zo nodig verwijst de huisarts u door naar een seksuoloog of een bekkenfysiotherapeut. Een pil tegen weinig zin bij vrouwen is in Nederland niet geregistreerd.

Bronnen en verantwoording

Gebaseerd op de bronnen hieronder en op onze eigen productpagina's. De ervaringen komen van het openbare VIVA Forum en van Rutgers en zijn ingekort.

  1. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb minder zin in seks. bekijk bron
  2. Nederlands Huisartsen Genootschap (2015, aangepast 2023). NHG-Standaard Seksuele klachten (M87). bekijk bron
  3. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Anticonceptie (M02). bekijk bron
  4. Rutgers, seksualiteit.nl. Geen zin in seks. bekijk bron
  5. Rutgers, seksualiteit.nl. Zin in seks. bekijk bron
  6. Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV), deverloskundige.nl. Seks na de bevalling. bekijk bron
  7. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb een depressie na mijn bevalling. bekijk bron
  8. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb jeuk en een droge vagina door de overgang. bekijk bron
  9. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil weten hoe seks kan veranderen als ik ouder word. bekijk bron
  10. RIVM. RIVM raadt gebruik producten met kruiden Huperzia serrata, Tabernanthe iboga of Ashwagandha af. bekijk bron
  11. NVWA (2026). NVWA waarschuwt voor gevaarlijke stoffen in meerdere libidoverhogende middelen. bekijk bron
  12. West E, Krychman M (2015). Natural aphrodisiacs: a review of selected sexual enhancers. Sexual Medicine Reviews, 3(4), 279-288. bekijk bron
  13. Ruiz-Pérez I, et al. (2026). Systematic review and meta-analysis on the beneficial effect of exercise on sexual dysfunction in women. The Journal of Sexual Medicine, 23(6), qdag128. bekijk bron
  14. Jaderek I, Lew-Starowicz M (2019). A systematic review on mindfulness meditation-based interventions for sexual dysfunctions. The Journal of Sexual Medicine, 16(10), 1581-1596. bekijk bron
  15. Davis SR, et al. (2019). Global Consensus Position Statement on the Use of Testosterone Therapy for Women. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, 104(10), 4660-4666. bekijk bron

Laatst bijgewerkt op 23 oktober 2026.

Leestips van de Keizerin

Reacties (2)

Misschien kan bekkenbodem therapie helpen? Er kunnen ook andere lichamelijke oorzaken zijn in de overgang waardoor minder gevoel ervaren wordt. De huisarts kan doorverwijzen naar de gynaecoloog.

Of bespreken bij een seksuoloog?

Anoniem

Bestaat er niet gewoon een pilletje waardoor ik gewoon meer zin krijg en vooral waardoor ik mijn ‘lust’ feller voel?
Ik voel wel lust maar vaak voelt het als een zucht, niet intens genoeg.
Viagra wekt de lust zelf niet op maar doet de penis zwellen! Ik wil gewoon dat lust sterker en aangenamer voelt.

Ook wens ik meer te voelen tijdens seks! Ik voel wel de penetratie en het is fijn, maar het lijkt erop dat het niet genoeg is om er eeeecht van te genieten. Het is vergelijkbaar als frietjes zonder zout… lekker maar meh! Ik wil zout om het echt lekker te vinden.

Ik ben zo gefrustreerd dat ik niet meer zin heb en dat het niet zo lekker voelt als ik zou willen! Of is mijn idee van orgasme en genot dan zo vertekend? Ik wil zoooo graag in de listers hangen maar weeral een orgasme voelt als een zucht pffff

Anoniem

Reactie plaatsen

Let op: opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.