Oesters in Nederland: platte oester of creuse?
Er zijn in Nederland twee verschillende soorten oesters: de Zeeuwse oester, ook wel creuse genoemd, en de platte oester. Ze worden alleen gekweekt in de Oosterschelde en het Grevelingenmeer. Na het opvissen gaan ze levend in oesterputten, bassins met water uit de Oosterschelde, waarin ze het zand kwijtraken.
1. Platte oester (Ostrea edulis)
De platte oester heeft een ronde, gladde schelp, is zeldzaam, exclusief en natuurlijk heerlijk. Hij is de inheemse oester van Nederland, ook wel Zeeuwse platte oester of bélon genoemd, en heeft vijf tot zes jaar nodig voordat hij gegeten kan worden. Het seizoen loopt van september tot april. Bij de visboer krijgt hij nullen in plaats van een nummer: hoe meer nullen, hoe groter.
Het vlees is vrij zilt en steviger dan dat van de creuse. De Zeeuwse kok Dirk-Pieter Arkenbout vindt platte oesters uit de Oosterschelde “lekkerder, interessanter en dieper van smaak door dat mineraalachtige”. Door overbevissing en de oesterziekte Bonamia, die in de jaren zeventig met Franse oesters binnenkwam, is hij schaars geworden.
2. Creuse (Magallana gigas, voorheen Crassostrea gigas)
De Zeeuwse oester is ovaal met een grillig gevormde schelp. Ze worden in aanzienlijke hoeveelheden gekweekt, zijn van hoogwaardige kwaliteit en tegelijk nog betaalbaar. Het is de Japanse oester, die in 1964 in de Oosterschelde werd uitgezet, nadat de strenge winter van 1962 op 1963 het grootste deel van de oesters had gedood.
Waar de platte oester er zes jaar over doet om een mooie grootte te bereiken, doet de creuse er slechts drie jaar over. De getijden in de Zeeuwse wateren geven hem zijn zilte smaak, zeggen de kwekers, en Arkenbout frituurt en grilt de stevige creuses uit de Grevelingen graag.
Bij de visboer heeft de creuse een maatnummer, van 0 (de grootste) tot 5 (de kleinste). De maten 3, 4 en 5 zijn het meest geschikt om rauw te eten. Nummer 3 is daarvoor de meest verkochte maat: die ligt qua formaat het lekkerst in de mond. Des te groter de oester, des te minder zout hij is; de grote maten zijn mooi voor de oven of de pan.