Uw seksuele identiteit is de manier waarop u uw seksuele en romantische gevoelens ervaart, benoemt en beleeft: op wie u valt, wat u opwindt en hoe u dat laat zien. Wat u voelt, kan in de loop van uw leven verschuiven, ook na uw vijftigste. En zelfacceptatie is de basis: wie zichzelf niet langer veroordeelt, durft te voelen wat er is.
Twijfel is normaal. Een hokje hoeft niet.
Schaamte van vroeger mag u stap voor stap loslaten.
Wat helpt: schrijven, uw lichaam met nieuwsgierigheid verkennen en praten met mensen die het herkennen.
Wilt u er rustig voor uzelf over nadenken? Trek een vraag uit onze schrijfvragen.
De slaapkamer voelt vaak als een veilige haven: een plek voor intimiteit, kwetsbaarheid en genot.
Toch kan het voor velen ook een ruimte zijn waar onzekerheden over seksuele identiteit en zelfacceptatie intimiteit verstoren. Misschien weet u al jaren wie u bent, of misschien merkt u pas nu dat verlangen veel vrijer en vloeiender is dan u ooit dacht.
Uw seksuele identiteit is geen label dat voor altijd vastligt, maar een levend, ademend deel van wie u bent. Ze verandert, groeit en verdiept zich, net zoals u.
Voor veel mensen is het vinden of omarmen van hun seksuele identiteit een weg naar zelfacceptatie. En die weg mag zacht zijn. Hij vraagt niet dat u uzelf meteen begrijpt, maar dat u uzelf durft te voelen.
Wat is seksuele identiteit eigenlijk?
Er spelen verschillende lagen mee:
Seksuele oriëntatie: tot wie u zich aangetrokken voelt (mannen, vrouwen, beide, geen of alle genders).
Seksuele expressie: hoe u die gevoelens tot uitdrukking brengt in gedrag, kleding, energie of communicatie.
Seksuele voorkeuren en verlangens: uw unieke landschap van wat u plezier geeft en waar uw grenzen liggen.
Ook oriëntatie zelf heeft meer kanten: op wie u valt, met wie u seks heeft en hoe u uzelf noemt. Die hoeven niet samen te vallen. U kunt weleens met iemand van hetzelfde geslacht hebben gevreeën en uzelf toch hetero noemen. Of u voelde zich altijd hetero en merkt op latere leeftijd dat er ook andere gevoelens zijn.
Hoe gewoon is dat eigenlijk? Gewoner dan veel mensen denken. Ongeveer een op de zes Nederlanders van vijftien jaar en ouder is niet hetero, of niet helemaal (bron). De grootste groep daarbinnen valt op meer dan een gender. En het is geen zaak van jongeren alleen: ongeveer de helft van de lhbtiq+-mensen in Nederland is 45 jaar of ouder.
Hoe hoog dat getal uitvalt, hangt wel af van de vraag. Het CBS vroeg op wie u valt, met veel antwoordmogelijkheden, en niet welk woord u voor uzelf gebruikt; andere schattingen komen op vijf tot zeven procent.
En hoe staat Nederland er nu voor? Op papier steeds beter. Sinds 2023 staat in artikel 1 van de Grondwet met zoveel woorden dat discriminatie vanwege seksuele gerichtheid niet mag. En in de zomer van 2026 was Amsterdam gastheer van WorldPride, met de Canal Parade als hoogtepunt. Maar acceptatie groeit niet meer vanzelf. In de nieuwste landelijke meting, uit 2026, staat 84 procent van de Nederlanders positief tegenover homo's en lesbiennes, ongeveer evenveel als twee jaar eerder; tegenover bi+ mensen, die op meer dan een gender vallen, is dat 67 procent (bron). Gaat het in uw omgeving nog stroef, dan zegt dat dus niets over u.
Niet iedereen voelt zich prettig bij een woord. Misschien weet u niet hoe u uzelf wilt noemen, of wisselt dat. Of u wilt uzelf gewoon niet in een hokje plaatsen. De boodschap is eenvoudig: u hoeft uzelf niet te definiëren om echt uzelf te kunnen zijn.
Wat u fijn vindt, leert u trouwens niet alleen in uw hoofd kennen. Wie voor het eerst iets wil uitproberen, kan rustig rondkijken bij onze vibrators voor de eerste keer.
Uw eigen lichaam leren kennen: vibrators voor de eerste keer
Waarom zelfacceptatie de basis is van seksuele vrijheid
Zelfacceptatie is de basis van seksuele vrijheid. Zolang u twijfelt of uw lichaam, verlangens of identiteit mogen bestaan, blijft u zich onbewust inhouden. De schrijfster Audre Lorde zei ooit: ‘Als ik mezelf niet voor mezelf definieerde, zou ik worden vermalen in de fantasieën van anderen over mij, en levend opgegeten’.
Wanneer u stopt met uzelf veroordelen, durft u te voelen wat u opwindt zonder angst voor afwijzing.
Soms is het hardste oordeel het eigen oordeel. Wie gevoelens jarenlang wegstopt, ervaart ze soms als abnormaal, zondig of vies. De angst voor het oordeel van anderen is groot, maar het strengste oordeel komt vaak van binnenuit.
Neem het verhaal van Ineke, begin vijftig. Ze werd gelovig opgevoed en trouwde met een man. Haar gevoelens voor vrouwen stopte ze weg, in de hoop dat ze vanzelf zouden verdwijnen. Rond haar 47ste zei ze het voor het eerst hardop, tegen een hulpverlener. ‘Jarenlang had ik mijn gevoel kunnen onderdrukken, maar nu ik het iemand had verteld, kwam het tot leven’. Nu kiest ze haar eigen weg. Haar raad: hoe diep u het ook wegstopt, het komt terug als een boemerang. Blijf dicht bij uw gevoel en geef uzelf zelfliefde en acceptatie.
Wanneer u uzelf echt accepteert, kunt u ook tijdens intimiteit ontspannen. U vraagt wat u wilt en laat prestatieangst los. Zelfliefde haalt stress of ongemakkelijkheid uit seks. Het maakt plaats voor verbinding, humor en speelsheid. Seks gaat niet om presteren, maar om samen voelen.
Als u uzelf toestaat te bestaan zoals u bent, merkt u dat uw adem ruimer wordt. Die vrijheid voelt u ook buiten bed, in de manier waarop u lacht, eet, beweegt. Wanneer u ophoudt te vechten tegen wie u bent, wordt plezier vanzelf weer natuurlijk. U voelt meer energie, meer levenslust. Het is alsof het leven zelf u terug aanraakt. Zelfacceptatie gaat dus niet enkel over het innerlijke gesprek in uw hoofd, maar over de lichamelijke ervaring van toestemming: ik mag hier zijn, precies zo.
De vele vormen van seksuele oriëntatie, en waarom labels niet alles zeggen
Seksuele identiteit kent vele vormen. Sommige mensen herkennen zich in een van de vele termen binnen de lhbtiq+-gemeenschap: lesbisch, homo, biseksueel, panseksueel, queer, aseksueel of iets daartussenin. Twee ervan kort uitgelegd. Bi+ is de paraplu voor wie zich tot meer dan een gender aangetrokken voelt; daar vallen ook biseksueel en panseksueel onder. Aseksueel betekent dat u zich seksueel tot niemand aangetrokken voelt, al kunt u wel verliefd worden. De i van intersekse in lhbtiq+ gaat overigens over het lichaam, niet over op wie u valt.
Voor sommigen hoort ook hun genderidentiteit bij dit verhaal: wie ze vanbinnen zijn, man, vrouw, allebei of geen van beide, los van het lichaam waarmee ze geboren zijn. Dat is iets anders dan op wie u valt. Het kan een hele zoektocht zijn om erachter te komen wie u bent en wat u wilt in liefde en seks.
Labels kunnen helpen om uzelf te begrijpen, maar het zijn geen grenzen. Sommige mensen vinden een label geruststellend. Het biedt taal voor iets wat lang onzegbaar was. Anderen voelen zich juist opgesloten door een woord, alsof hun ervaringen niet volledig passen in een definitie. Er is geen juiste manier om uzelf te benoemen. Taal is slechts een poging om het ongrijpbare zichtbaar te maken.
Marloes, nu vijftig, was al lang getrouwd met een man toen ze op een avond verliefd werd op een vrouw. ‘Er ontplofte iets in mijn buik’. Dat het een vrouw zou kunnen zijn, was nooit in haar opgekomen. Toen haar ouders teleurgesteld reageerden, besloot ze dat hun hokjes niet de hare waren. ‘Ik weet niet of ik lesbisch ben, hetero of biseksueel. Ik laat me niet meer beperken’.
Identiteit kan ook verschuiven. Wat vandaag klopt, kan en mag morgen anders voelen. Uw verlangen is levend. Misschien voelt u zich later tot iemand aangetrokken van een ander gender, of vindt u nieuwe vormen van genegenheid die niet in uw vroegere beeld pasten. Dat kan op elke leeftijd, en voor uit de kast komen is het nooit te laat.
Uit de kast komen is bovendien zelden één moment. Er zijn lagen van openheid, en u mag zelf kiezen wat bij u past: eerst tegen uzelf (dat heet ook wel coming in), dan misschien tegen een vriendin, uw partner of uw kinderen.
Schaamte, trauma en de kracht van embodiment
Seksuele identiteit en plezier bloeien pas echt wanneer we oude wonden durven aanraken. Schaamte, negatieve overtuigingen of pijnlijke ervaringen kunnen als een sluier over uw genot hangen.
Voor veel mensen beginnen die overtuigingen al vroeg. Een religieuze opvoeding of strenge culturele normen kunnen boodschappen inprenten als ‘seks is zondig’ of ‘goede mensen hebben geen verlangens’. Misschien leerde u ooit dat bepaalde gevoelens of verlangens verkeerd zijn of dat uw lichaam iets was om te verbergen.
Die stemmen, van ouders, kerk of cultuur, zijn niet uw waarheid. Herkennen is de eerste stap, gevolgd door zachte heropvoeding: uzelf behandelen met hetzelfde mededogen als u een geliefde zou tonen. Dat helen is niet zweverig; het is levensenergie terugwinnen.
Esther, in de dertig en streng christelijk opgevoed, vertelt dat ze jarenlang alleen met het licht uit durfde te vrijen. ‘Soms had ik tijdens het vrijen het idee dat ik niet meer in mijn lichaam zat, maar er ergens boven zweefde’. Pas toen ze leerde minder te denken en meer te voelen, veranderde er iets. ‘Ik kon voelen en stond weer in verbinding met mezelf en met mijn lichaam’.
Ook een nare seksuele ervaring kan lang doorwerken. Mensen schamen zich, voelen zich schuldig of hebben problemen met seks, soms pas veel later. Het lichaam herinnert zich wat het verstand soms probeert te vergeten. Spanning in uw bekkenbodem, moeite met genieten of steeds uit uw lichaam gaan tijdens het vrijen kunnen signalen zijn dat uw lichaam nog vasthoudt aan bescherming.
Herkent u zich daarin, dan hoeft u het niet alleen te doen. In seksueel trauma verwerken leest u welke hulp er is en wat u zelf kunt doen. Het Centrum Seksueel Geweld (0800-0188, gratis) helpt ook als het lang geleden is.
Wat daarnaast helpt, is weer leren voelen wat er in uw lichaam gebeurt. Dit proces van terug aanwezig te zijn in uw lichaam, van voelen wat er is zonder oordeel, wordt ook wel embodiment genoemd. Letterlijk betekent het belichaming: weer wonen in uw eigen lijf.
Wilt u eens voelen hoe het is als niemand meer iets verbergt? Op een naaktvakantie merken veel mensen na een paar uur al dat ze vergeten zijn dat ze niets aanhebben.
Weer thuiskomen in uw lichaam
Dat thuiskomen kunt u oefenen. Bij vrouwen met seksuele klachten lijkt een aandachtige aanpak met begeleiding (mindfulness: met aandacht voelen wat er nu is) de zin en het genieten te verbeteren (bron).
Een oefening die wij graag meegeven: neem bij het opstaan en voor het slapengaan vijf minuten om liefde te voelen voor uw lichaam. Raak uw huid aan met tederheid, adem diep in en zeg in gedachten: ik ben veilig. Ik ben heel. Ik ben mooi.
Een tweede oefening richt zich op het bekken. Adem diep in, span zachtjes uw bekkenbodem aan en laat bij het uitademen de spanning los. Zo voelt u waar de spanning zit, en hoe het voelt als ze zakt. Doet het pijn of blijft het gespannen, vraag dan een bekkenfysiotherapeut om hulp. Meer oefeningen om te ontspannen vindt u in onze ontspanningsoefeningen voor fijne seks.
Luisteren naar de signalen van uw lijf kunt u ook gewoon overdag oefenen. Stel uzelf een kleine vraag, zoals: heb ik zin in deze maaltijd? Let op uw adem, op spanning, op nieuwsgierigheid of juist terugtrekken. Is het een ja, een nee of een misschien? ‘Ik weet het niet’ is ook een antwoord.
Traumaheling betekent niet dat pijn verdwijnt; het betekent dat u ruimte creëert om weer te voelen.
Praktische tools om uw seksuele identiteit te versterken
Uw seksuele identiteit versterken begint in kleine dagelijkse momenten van zelfreflectie. Soms zijn het net die stille ogenblikken waarop u uzelf durft te horen denken: wat voel ik eigenlijk? Wat heb ik nodig? Zelfreflectie helpt u om verlangens te begrijpen, en om patronen van schaamte of onzekerheid te doorbreken.
Daag negatieve zelfpraat uit
Word u bewust van kritische gedachten over uw lichaam, verlangens of identiteit. Dat innerlijke stemmetje dat zegt: ik ben te veel, of ik mag me zo niet voelen. Vervang het door warme, eerlijke affirmaties die zachtheid uitnodigen:
Mijn verlangens zijn geldig.
Mijn lichaam verdient zachtheid.
Ik hoef niets te bewijzen om geliefd te zijn.
Een simpele toets helpt daarbij: zou u dit ook tegen een goede vriendin zeggen? Zo niet, dan hoeft u het ook niet tegen uzelf te zeggen.
Schrijf het van u af
Een krachtige vorm van zelfreflectie is journalen, een dagboek bijhouden: schrijven zonder filter, om te luisteren naar wat in u leeft. Gebruik bijvoorbeeld een dagboek van zelfliefde en trots: noteer elke avond één ding waar u trots op bent in relatie tot uw lichaam of seksualiteit.
Dat kan iets kleins zijn: een moment waarop u grenzen aangaf, of simpelweg hoe mooi u uzelf voelde onder de douche. Door dagelijks te journalen, oefent u uw hoofd in waardering in plaats van twijfel. Wanneer u schrijft, geeft u uzelf toestemming om zichtbaar te worden. Eerst op papier, daarna in het leven.
Uw eigen verhaal opschrijven helpt ook om uw gevoelens beter te begrijpen. Weet u nog niet goed wat uw wensen en grenzen zijn, schrijf dan op wat u fijn zou vinden en waar u echt niet aan wilt beginnen. De schrijfvragen hieronder helpen u op weg.
Schrijfvragen: een vraag voor uzelf
Niet weten waar u moet beginnen, is heel gewoon. Kies een onderwerp, of laat het op alle vragen staan, en vraag om een vraag. Schrijf dan vijf minuten zonder te stoppen en zonder te verbeteren. Niemand hoeft het te lezen.
Vraag
Klik op de knop voor uw eerste vraag.
0 vragen gekregen
Tip: goed of fout bestaat hier niet, en een label kiezen hoeft ook niet. Lees het over een week nog eens terug. Komt er iets zwaars boven, leg de pen dan even neer; verderop staat waar u terechtkunt. Wilt u liever samen praten? Dan helpen de vragen in praten over seks.
Welke woorden passen bij hoe u zich nu voelt, en welke woorden passen juist niet?
Op wie viel u vroeger, en op wie valt u nu? Wat is er veranderd?
Wat zou u over uzelf vertellen als niemand zou oordelen?
Welk deel van uzelf houdt u het liefst verborgen? Wat zou er gebeuren als het er mocht zijn?
Wanneer voelde u zich voor het laatst helemaal uzelf?
Welk deel van uw lichaam behandelt u met de meeste zachtheid, en welk deel met de minste?
Waar in uw lichaam voelt u het als iets goed voelt? En als iets niet goed voelt?
Wat vond uw lichaam vroeger fijn, en wat vindt het nu fijn?
Waarvoor zou u uw lichaam vandaag willen bedanken?
Wanneer voelde u zich voor het laatst mooi, zomaar, zonder reden?
Waar verlangt u naar, als u heel eerlijk bent?
Welke fantasie komt steeds terug? Wat vertelt die over wat u mist?
Wat zou u graag eens willen proberen, alleen of samen?
Wat wilt u in de liefde nooit meer?
Wanneer had u voor het laatst echt zin, en wat ging eraan vooraf?
Wat leerde u vroeger thuis over seks, zonder dat het hardop werd gezegd?
Welke zin over seks of over uw lichaam hoort u nog steeds in uw hoofd? Van wie is die stem?
Waar schaamt u zich voor, en zou u een vriendin daarom veroordelen?
Wat zou u tegen uzelf op uw twintigste willen zeggen?
Welke regel van vroeger mag u nu loslaten?
Wat zou u uw partner of een goede vriendin over uzelf willen vertellen?
Bij wie voelt u zich helemaal uzelf?
Wat heeft u nodig om u veilig te voelen in de liefde?
Wat zou u willen dat de ander beter begrijpt over hoe u liefde en seks beleeft?
Verken uw lichaam met nieuwsgierigheid
Bewuste zelfbevrediging is geen doelgericht klaarkomen, maar een manier van embodiment, om terug thuis te komen in uw lichaam. Gebruik uw handen, een zacht glijmiddel of speeltje en focus op wat goed voelt, zonder oordeel.
Wanneer u met nieuwsgierigheid onderzoekt wat uw lichaam vertelt, krijgt u een fijner gevoel voor genot en grenzen. Dat bewustzijn is de basis van seksuele autonomie: zelf bepalen wat u wel en niet wilt.
Iedereen heeft andere plekken die opwinden, en wat u lekker vindt, blijft niet altijd hetzelfde. Wat twintig jaar geleden werkte, kan nu anders voelen, en andersom. Neem dus de tijd, alleen of samen, en probeer zonder doel. Wat er na uw 45ste vaak verandert, leest u in verandering in seksualiteit na uw 45ste.
Sommige vrouwen maken er een klein ritueel van, met een kaars, een warm bad of een steen in de hand. Rozenkwarts staat bekend als de steen van de liefde, ook van de liefde voor uzelf. Wat de steen voor veel vrouwen betekent en hoe u een yoni-ei van rozenkwarts veilig gebruikt, leest u in onze rozenkwartsgids.
Twijfelt u welk speeltje bij u past? Doe dan de vibratortest: een paar vragen, en u weet waar u kunt beginnen.
Zelfliefde en verbinding in relaties
Zelfliefde betekent niet dat u niemand nodig hebt. Het betekent dat u uzelf niet verliest in de ander. Wanneer u uzelf accepteert, communiceert u helderder over verlangens en grenzen. U durft te zeggen: dit voelt goed voor mij, of: daar heb ik even tijd voor nodig.
Kwetsbaarheid kan spannend zijn in het begin. Maar wanneer u een grens deelt en die wordt gerespecteerd, groeit vertrouwen sneller dan in duizend kussen. Echte verbinding begint bij eerlijkheid. Of zoals bell hooks het in haar boek over de liefde aanhaalt: ‘Liefde is een daad van wil’. Liefde vraagt moed om echt gezien te worden, mét imperfecties.
Seksuele identiteit is iets persoonlijks, en ook iets relationeels. Hoe meer u uzelf begrijpt, hoe meer u kunt ontmoeten zonder angst. Een speels begin om te praten: schrijf allebei uw wensen op losse briefjes, doe ze in twee schalen en lees om de beurt een briefje van de ander voor. Wil de een vaker dan de ander? Lees dan verschil in zin.
Samen vertragen: tantra en lichaamstaal
Wie zichzelf beter leert kennen, ontdekt vaak ook nieuwe manieren om met een partner aanwezig te zijn. In tantra bijvoorbeeld, waar adem, aanraking en intentie samenkomen, leert u om intiem te zijn zonder prestatiedruk. Meer daarover leest u in onze blog over tantramassage en tantraseks.
Leest u liever eerst rustig voordat u iets probeert? Dan is Tantra, een weg naar intimiteit en extase een fijn begin: een standaardwerk vol oefeningen en illustraties, dat u ook zonder voorkennis kunt volgen. Hoort u het liever van twee Nederlandse tantratrainers, met voorbeelden uit hun eigen ervaring, pak dan Tantra, het geheim van de liefde. Houd bij de oefeningen wel rekening met uw eigen grenzen en die van uw partner.
Zelfacceptatie maakt ook uw lichaamstaal vrijer. Wanneer u niet langer bang bent om gezien te worden, communiceert uw lichaam vanzelf wat woorden soms niet kunnen zeggen. Daarover leest u meer in onze blog Lichaamstaal in de slaapkamer, waar we laten zien hoe kleine signalen zonder woorden intimiteit kunnen verdiepen.
U bent niet alleen. Zoek communities of therapeuten die seksueel welzijn benaderen vanuit acceptatie en diversiteit. Het delen van ervaringen kan helend zijn, vooral als u lange tijd hebt gedacht dat u anders was.
Merkt u binnen of na een relatie met iemand van het andere geslacht dat u gevoelens heeft voor mensen van uw eigen geslacht? Of merkt uw partner dat? Dan kunt u terecht bij Orpheus Nederland: vrijwilligers die het zelf hebben meegemaakt, met lotgenotencontact voor beide partners. Voor lhbti+-50-plussers is er Roze50+, een online gids en community met ontmoetingen en activiteiten.
Denkt u aan zelfdoding? Loop er niet alleen mee rond. U kunt dag en nacht gratis en anoniem bellen met 113 Zelfmoordpreventie, op 113 of 0800-0113, of chatten via 113.nl. Bent u in levensgevaar, bel dan meteen 112. Wilt u met iemand meedenken over wat u dwarszit en wat een volgende stap kan zijn, dan kunt u op werkdagen van 9 tot 21 uur de MIND Hulplijn bellen (0900-1450, normale belkosten). Voor een luisterend oor is er De Luisterlijn (088-0767000).
Speelt er schaamte, een nare ervaring of twijfel die u niet loslaat? Dan kan een seksuoloog of psycholoog helpen, en de huisarts kan u doorsturen. Hoe zo'n eerste gesprek gaat, leest u in voor het eerst naar een seksuoloog.
Een seksuoloog bij u in de buurt
Wilt u er met een seksuoloog over praten, dan hoeft u niet ver te zoeken. Op de kaart hieronder staan de seksuologen en andere hulpverleners die bij de NVVS zijn geregistreerd; kies uw regio en kijk wie er bij u in de buurt werkt. Vraag bij uw verzekeraar na wat er vergoed wordt en of u daarvoor een verwijzing van de huisarts nodig heeft.
Uw seksuele identiteit is niet iets wat u moet ontdekken; het is iets wat u elke dag bent. Misschien is dit het begin van een nieuw hoofdstuk: een waarin u uzelf niet langer hoeft te verklaren, maar simpelweg mag voelen.
Hetero, bi, queer, aseksueel of iets daartussenin: uw waarheid verdient ruimte. Ook als u die waarheid pas op uw vijftigste of zestigste onder ogen durft te zien. Er is niets mis met een late bloeier.
Begin vanavond klein. Trek één schrijfvraag, of sta morgenochtend vijf minuten stil in uw eigen lichaam, met blote voeten op de vloer. Zelfliefde is geen bestemming, maar een dagelijkse keuze. En elke keer dat u met zachtheid naar uzelf kijkt, wordt liefhebben lichter.
Veelgestelde vragen
Antwoorden op uw vragenKlikTik op een vraag voor het antwoord
Wat is het verschil tussen seksuele identiteit en seksuele oriëntatie?
Seksuele oriëntatie gaat over op wie u valt, met wie u seks heeft en hoe u uzelf noemt. Seksuele identiteit is breder: hoe u uzelf ervaart als seksueel mens, met uw oriëntatie, verlangens en grenzen. Genderidentiteit gaat weer over wie u vanbinnen bent.
Waarom is zelfliefde belangrijk voor uw seksualiteit?
Zolang u twijfelt of uw lichaam en verlangens er mogen zijn, houdt u zich in, ook in bed. Wie zichzelf accepteert, kan ontspannen, vraagt eerder wat hij of zij wil en geeft makkelijker grenzen aan. Dat maakt ruimte voor genieten en voor echte verbinding met een ander.
Hoe kan ik omgaan met schaamte rond seksualiteit?
Kijk eerst waar de schaamte vandaan komt, vaak van thuis, de kerk of de omgeving van vroeger. Die stemmen zijn niet uw waarheid. Schrijf erover, praat erover met iemand die u vertrouwt en wees mild voor uzelf. Blijft de schaamte in de weg zitten, dan kan een seksuoloog of psycholoog helpen.
Wat is embodiment?
Embodiment betekent letterlijk belichaming: weer aanwezig zijn in uw eigen lichaam en voelen wat er is, zonder oordeel. U let bijvoorbeeld op uw adem, op spanning en op wat prettig voelt. Hoe vaker u dat doet, hoe beter u merkt wat u wel en niet wilt.
Hoe begin ik met het ontdekken van mijn seksuele voorkeuren?
Neem de tijd voor uzelf, zonder doel. Verken uw lichaam met uw handen, een glijmiddel of een speeltje en let op wat goed voelt. Wat u fijn vindt, kan per periode van uw leven verschillen. Erotische boeken, uw fantasieën en een open gesprek met uw partner helpen ook.
Kan therapie helpen bij problemen met seksuele identiteit?
Ja. Bij schaamte, een nare ervaring of onzekerheid over wie u bent, kan een seksuoloog of psycholoog een veilige plek bieden om dat uit te zoeken. De huisarts kan u doorsturen. Wie in of na een relatie zijn of haar gevoelens verkent, vindt ook steun bij lotgenoten.
Hoe kan ik mijn partner betrekken bij mijn seksuele ontwikkeling?
Vertel wat er in u speelt, op een rustig moment en in uw eigen woorden. Zeg wat u wilt en wat u nog niet weet. Vraag ook wat de ander nodig heeft. Meer tips om erover te praten staan in praten over intimiteit en seks als uw lichaam verandert.
Bronnen en verantwoording
De citaten zijn vertaald door de redactie. De ervaringen zijn ingekort.
Kennis M. (2024). Hoeveel LHBTQIA personen telt Nederland? Statistische Trends, Centraal Bureau voor de Statistiek. bekijk bron
Panteia, Movisie en Ipsos I&O, in opdracht van het ministerie van OCW (2026). Lhbtiqa+ monitor 2026.bekijk bron
Rijksoverheid (2023). Non-discriminatiegronden Grondwet uitgebreid met handicap en seksuele gerichtheid.bekijk bron
Rutgers, seksualiteit.nl. Seksuele oriëntatie.bekijk bron
Rutgers, seksualiteit.nl. ‘Jezelf ontdekken’.bekijk bron
Rutgers, seksualiteit.nl. Fijne plekjes.bekijk bron
Rutgers, seksualiteit.nl. Wensen en grenzen.bekijk bron
Iedereen is anders (Movisie, COC en 113). Wat kan ik doen als ik twijfel over mijn seksuele oriëntatie?bekijk bron
Orpheus Nederland en RotterdamV. Later uit de kast, in of na een heterorelatie. Brochure voor zorgprofessionals. bekijk bron
Roze50+ Nederland. Online gids en community voor lhbti+-50-plussers.bekijk bron
Centrum Seksueel Geweld. Intimiteit en seksualiteit (zelfhulpmodule). bekijk bron
Thuisarts.nl (NHG). Ik ben verkracht en zoek meteen hulp.bekijk bron
MIND Hulplijn. Advies of hulp nodig? Met de nummers van 113 Zelfmoordpreventie, de Luisterlijn en het Centrum Seksueel Geweld. bekijk bron
Gesundheit.gv.at, Oostenrijks gezondheidsportaal. Sexuelle Gesundheit: sexuelle Orientierung.bekijk bron
Katz-Wise SL, Todd KP (2022). The current state of sexual fluidity research. Current Opinion in Psychology, 48:101497. bekijk bron
Stephenson KR, Kerth J (2017). Effects of mindfulness-based therapies for female sexual dysfunction: a meta-analytic review. Journal of Sex Research, 54(7):832-849. bekijk bron
Citaten: Audre Lorde, Learning from the 60s (1982, in Sister Outsider); bell hooks, All About Love (2000).
