Het korte antwoord

Een pijnlijke penis tijdens de seks kan komen door een geïrriteerde of ontstoken eikel, een te strakke voorhuid of een te kort toompje. Soms zit het dieper, in de prostaat of de bekkenbodem, of gaat de penis bij een erectie krom staan. Stop met wat pijn doet, spoel de eikel alleen met lauw water en vrij met genoeg glijmiddel als het schuurt, liefst een met een korte ingrediëntenlijst zoals Pjur Med Sensitive.

Blijft de pijn, of krijgt u koorts, pus of een kromme penis, ga dan naar de huisarts. Weet u niet waar uw pijn bij hoort? Probeer onze wegwijzer.

Pijn tijdens het vrijen (ook wel dyspareunie genoemd) komt niet alleen bij vrouwen voor.

Ook mannen kunnen pijnklachten hebben die hun seksleven geen goed doen. Vaak zijn de oorzaken puur lichamelijk, maar ook emotionele problemen kunnen een rol spelen bij pijnklachten. Alleen bespreekt u een pijnlijke eikel niet zomaar bij de koffie.

Let wel: Als u pijn voelt tijdens het vrijen, is het altijd raadzaam naar uw huisarts te gaan. De huisarts kan kijken wat de mogelijke oorzaken zijn, met u de mogelijke oplossingen bespreken en u, indien nodig, doorverwijzen.

Inhoudsopgave

Een branderige of geïrriteerde eikel

Irritatie van de eikel

De eikel kan een beetje geschaafd en geïrriteerd raken als u seks heeft en uw partner niet vochtig genoeg was. Als u het even wat rustiger aan doet met de seks dan zou dat vanzelf over moeten gaan. Te droog vrijen kan u allebei een gevoelige huid of kleine wondjes geven, en daarmee sneller een ontsteking. Vrij pas als de vagina nat genoeg is, of neem glijmiddel, en bij anale seks altijd. En zeep, zelfs een milde, kan de eikel irriteren.

Allergische reactie

Soms komt de pijn bij de penetratie door huidirritatie, veroorzaakt door een allergische reactie. Die kan komen van het latex van een condoom, van een glijmiddel, of van deodorant, parfum, een zalfje of een gel die een lekker gevoel moet geven. Wordt de eikel rood na zo'n product, laat het dan staan. Kunt u niet tegen latex, kies dan een condoom zonder, zoals de Durex Nude No Latex; gebruik daar alleen glijmiddel op water- of siliconenbasis bij, want olie kan het materiaal verzwakken.

‘Ik krijg branderigheid van mijn glijmiddel; welk middel irriteert niet?’ Een garantie bestaat niet. Wij zouden kiezen voor een middel zonder parfum, glycerine en conserveermiddelen, zoals Pjur Med Sensitive, want juist die stoffen geven bij een gevoelige huid vaak irritatie. In onze eigen vergelijking viel hij op door wat er níét in zit; hij is wel wat dunner, dus u pakt de fles wat vaker. Krijgt u er toch last van, stop er dan mee.

Als de pijn aanhoudt, is het raadzaam naar uw huisarts te gaan. Die kan wat slijm van de plekjes in het laboratorium laten bekijken.

Een te gevoelige eikel

Bij sommige mannen is de eikel overgevoelig en dat kan aanraking pijnlijk maken. Een blote eikel is van zichzelf erg gevoelig, en bij een stijve penis soms zo gevoelig dat aanraken haast pijn doet. Strelen eromheen, over de voorhuid, de schacht en de balzak, is dan fijner. Ligt de eikel altijd bloot, zoals na een besnijdenis, dan wordt hij wat minder gevoelig. Het oude huismiddel om de eikel met thee te ‘looien’ zouden wij overslaan; meer dan water heeft de eikel niet nodig. Doet aanraken ook zonder opwinding pijn, of is de eikel rood, dan kan het irritatie of een ontsteking zijn.

Glijmiddel met een korte ingrediëntenlijst

Bekijk alle glijmiddelen met een korte ingrediëntenlijst

Pijnlijke penis tijdens de seks: waar en wanneer doet het pijn?

Kies wat bij u past, ook meer dan één.

Wat u kiest, blijft op uw eigen scherm.

Een ontstoken eikel (balanitis)

Op de eikel en onder de voorhuid leven bacteriën en schimmels, en dat is normaal. Ze vormen een precair evenwicht. Komen er te veel bij, dan raakt de eikel ontstoken, en de voorhuid meestal ook: balanitis. Dat hoeft geen schimmel te zijn: het kunnen ook bacteriën zijn.

Waar komt het door?

Te veel of te weinig hygiëne, denkt u misschien. Het zit preciezer. Wassen met zeep kan schimmels meer laten groeien, zelfs als de zeep zonder parfum is. Antibiotica geven schimmels hun kans, medicijnen als prednison spelen mee, onder een te strakke voorhuid lukt het schoonspoelen niet goed, en diabetes of een andere ziekte met minder afweer maakt het makkelijker. Bij de seks kunnen bacteriën op de eikel komen, en heel soms zit er een soa achter. Verder kan allergie of irritatie het doen, of een huidziekte als eczeem, psoriasis of lichen sclerosus. Soms blijft onduidelijk waar het vandaan komt.

Wat merkt u ervan?

Een ontstoken eikel jeukt, brandt of doet pijn, bijvoorbeeld bij aanraken of bij de seks. U ziet rode vlekken, soms witte plekken met een rode rand en schilfertjes, kleine wondjes, kloofjes of blaasjes, en er kan geel vocht onder de voorhuid zitten.

Behandeling

Schuif de voorhuid (voorzichtig) naar achteren en spoel de eikel met lauw water uit de douchekop, de eerste drie dagen drie of vier keer per dag en daarna een keer per dag. Alleen water, dus geen zeep of douchegel. Dep de eikel daarna droog en schuif de voorhuid weer terug.

Gaat het niet over, ga dan naar de huisarts. Blijkt het een schimmel, dan kunt u een crème met miconazol of clotrimazol gebruiken, zonder recept te koop; bij bacteriën krijgt u een crème met antibiotica, bij eczeem of een allergie een hormooncrème. Na twee weken smeren zijn de klachten meestal weg. Let op: met een crème op de penis beschermt een condoom minder goed tegen zwangerschap of een soa, en wie bloedverdunners gebruikt, vraagt eerst of miconazol mag. Uw partner hoeft alleen behandeld te worden als die zelf ook klachten heeft.

Voorhuid en toompje

Een vernauwde voorhuid

Met een vernauwde voorhuid wordt een stugge vernauwing van de voorhuid van de penis bedoeld. Normaal schuift de voorhuid bij een stijve penis vanzelf over de eikel naar achteren. Als de voorhuid van de penis te nauw is wordt deze tijdens de seks opgerekt en kunnen er scheurtjes in komen. Dat kan pijn doen, en het kan onzeker maken: dan heeft u liever geen seks. Een vernauwde voorhuid wordt ook wel phimosis genoemd.

Sommige mannen worden ermee geboren, bij anderen maken littekens van een ontsteking of de huidziekte lichen sclerosus de voorhuid strakker. Zelf oprekken door te masturberen hoort u nog wel eens als tip, maar dat raden wij af: wie de voorhuid naar achteren probeert te duwen, kan er scheurtjes in de rand mee krijgen. De huisarts kan een hormoonzalf voorschrijven die de voorhuid soepeler en losser maakt. Helpt dat niet genoeg, dan maakt de arts in het ziekenhuis een paar sneetjes in de voorhuid, waardoor deze ruimer om de eikel zit, of wordt hij (deels) weggehaald: een besnijdenis.

Als de voorhuid vastzit

Soms blijft een strakke voorhuid achter de rand van de eikel vastzitten. Eikel en voorhuid worden dan dik, en dat kan veel pijn doen. Koel de penis meteen met een koude natte doek of een zak ijs in een doek; daarna lukt terugschuiven vaak weer. Lukt het niet, bel dan direct de huisarts of de huisartsenpost, want er stroomt te weinig bloed naar de eikel. Om het te voorkomen schuift u de voorhuid na plassen, wassen of seks altijd weer over de eikel.

Te kort toompje

Het toompje is het verbindingsstukje van de voorhuid naar de eikel. Als dit te kort is kan de eikel ook niet helemaal uit de voorhuid schuiven, en bij een stijve penis trekt het. Soms scheurt het bij het vrijen in en bloedt het. Het wondje geneest vanzelf, en daarna is het toompje vaak minder strak. Heeft u er veel last van, dan kan de huisarts, een uroloog of een chirurg het insnijden: met een eenvoudige ingreep kan het toompje verlengd worden.

‘Een paar weken geleden deed de penis tijdens de seks ineens wat zeer, waarna er bloed vandaan de eikel kwam,’ vertelt een man. Samen dachten ze eerst dat het bloed van zijn vrouw was. Toen het weer gebeurde, was hij ‘bang om seks te hebben’. De dokter zag een te kort en strak toompje en stuurde hem door om het te laten verlengen, maar zover kwam het niet: het toompje bleek inmiddels helemaal doorgescheurd. Sindsdien heeft hij ‘geen problemen meer’.

Pijn bij een erectie

Een pijnlijke erectie kan komen van een te strakke voorhuid of een kort toompje. Gaat de penis daarbij ook krom staan, dan kan het de ziekte van Peyronie zijn.

De ziekte van Peyronie

Dit is een kromstand van de penis. Er ontstaat een harde plek in de penis die niet goed meerekt, zodat de penis krom gaat staan als hij stijf wordt. Waarom, is niet bekend; mogelijk komt het door kleine scheurtjes binnen in de penis. Het begint vaak tussen de 40 en 60 jaar, en de harde plek zelf is niet gevaarlijk.

Een man die lijdt aan deze aandoening, kan bijvoorbeeld last hebben van pijnlijke erecties. Die pijn gaat bijna altijd binnen een jaar weer weg. De kromming wordt in het begin steeds wat erger en na een jaar meestal niet meer. Medicijnen die de ziekte genezen zijn er niet. Een operatie kan de penis weer recht maken, als de ziekte niet meer erger wordt en vrijen niet meer lukt, maar daarna is hij vaak korter.

Voor de partner verandert er ook wat. ‘Vrijen met een kromme penis was voor mij niet altijd fijn en zelfs soms ook pijnlijk,’ schreef een vrouw wier man de ziekte heeft. Dat zijn penis na de operatie korter zou worden, vond zij ‘totaal geen probleem’. In de weken tot ze weer mochten vrijen, waren ze ‘gewoon intiem zonder penetratie, want er is zoveel om van te genieten samen’. Bij iemand die een paar jaar geleden geopereerd werd, staat de penis weer recht en is de pijn weg. Wel is hij een stuk korter: ‘Maakt sex moeilijker maar beter dan met kromme penis.’

Vertel uw partner wat u voelt en wat er nu anders gaat; ook schaamte kan de seks in de weg zitten, en erover praten helpt vaak al. Blijft de penis langer dan vier uur stijf, bijvoorbeeld na een erectiepil, bel dan direct de huisarts of de huisartsenpost.

Prostaat en bekkenbodem

Prostaatontsteking

Er zijn twee varianten: acute prostaatontsteking en chronische. Bij de acute vorm steekt de ontsteking plotseling de kop op. U wordt ziek, met koorts, koude rillingen, pijn tussen balzak en anus of in de onderbuik, en vaak plasklachten: plassen doet pijn of brandt, en u moet steeds, telkens maar een beetje. Vaak gaat het om bacteriën die iedereen in de darmen heeft, soms om een soa als chlamydia. Denkt u hieraan, bel dan dezelfde dag de huisarts of de huisartsenpost. U krijgt antibiotica, en u drinkt meer dan anders, tot drie liter per dag; heeft u hartfalen, overleg dan hoeveel.

Prostatodynie: chronische bekkenpijn

De chronische variant is milder van aard dan de acute, maar houdt langer aan. Prostatodynie betekent prostaatpijn. Artsen spreken nu van chronisch bekkenpijnsyndroom: pijn rond de prostaat die drie maanden of langer duurt, meestal zonder bacterie. Een langdurige prostaatontsteking komt bij ongeveer een op de tien volwassen mannen voor, en dan is het meestal deze vorm. De pijn kan zitten in de onderbuik, de balzak, tussen penis en anus, in de eikel of aan de binnenkant van de dijen. Het kan als een brandende, trekkende, zeurende of bijtende pijn aanvoelen. De pijn kan met golven komen. Ook klaarkomen kan pijn doen, en er kunnen plasklachten en erectieproblemen bij komen.

De oorzaak is helaas niet duidelijk, en behandelen is lastig. Gevaarlijk is het niet, wel hardnekkig. Warme zitbaden en warme kleding kunnen de pijn verlichten, kou juist niet, en ook klaarkomen kan de klachten verminderen. Soms helpt een massage van de prostaat; vraag uw arts of dat bij u kan. De huisarts kijkt eerst of er geen andere oorzaak is en kan u doorsturen naar een uroloog, een bekkenfysiotherapeut of een seksuoloog.

Een gespannen bekkenbodem

Ook mannen kunnen last krijgen van hun bekkenbodem. Die spieren helpen bij de erectie en het klaarkomen. Zitten ze te strak, dan stroomt er minder bloed: een stijve penis wordt lastiger, en het klaarkomen kan minder fijn of zelfs pijnlijk zijn. Pijn in het bekken, bij het stuitje of in de balzak kan ook uit die hoek komen. En wie bang is dat het weer misgaat, spant zich nog meer aan.

Gespecialiseerde fysiotherapeuten kunnen u oefeningen geven waarmee u kunt leren hoe u de bekkenbodem kunt ontspannen. Een bekkenbodem kan ook te zwak zijn; voor beide zijn er oefeningen en tips, en er is een rijtje bekkenbodemoefeningen voor mannen.

Een vrouw van 61 vertelt over haar nieuwe partner van 68, die ‘altijd zo'n last van lies en teelballen’ heeft. ‘Eerst masseer ik daar eens goed, binnenkant van de dijen ook. Dat ontspant hem ook volledig, hij krijgt er zelfs een erectie van.’ Zijn stress zet zich volgens haar vooral vast in nek en bekken, en die masseert ze weg. ‘We beleven nog zalige tijden op gebied van seks.’

Wilt u het ook proberen, neem dan een olie zonder geur, zoals Intimate Earth Naked. Een tester van ons die snel op parfum reageert, kreeg er geen enkele huidreactie van. Niet gebruiken met een latexcondoom, en let op bij een notenallergie: er zit amandelolie in.

Soa's en pijn bij het plassen

Er zijn verschillende soorten soa's (seksueel overdraagbare aandoeningen) die allemaal andere klachten geven. Chlamydia is in Nederland de meest voorkomende soa. Daar hoeft u in eerste instantie niets van te merken: de helft van de mannen met chlamydia heeft geen klachten. Wie wel iets merkt, kan pijn of een branderig gevoel bij het plassen hebben, vocht uit de penis, met name ’s ochtends, of pijn in de ballen.

Meestal kan chlamydia geen kwaad (bron). Laat het toch altijd behandelen: heel soms geeft het een ontsteking van de ballen of de prostaat, en het zaad kan een tijd minder goed zijn, al is dat nooit voor altijd.

Bij gonorroe merken mannen meestal wel iets: plassen doet pijn, en vaak komt er slijm of pus uit de penis, vandaar dat gonorroe ook wel ‘druiper’ wordt genoemd. Herpes kan een branderig gevoel geven, met blaasjes of wondjes, en kan terugkomen. Een rode eikel komt trouwens bijna nooit door chlamydia of gonorroe.

Brandt het plassen na de seks, laat u dan testen bij de huisarts of de GGD en vrij tot de uitslag er is met een condoom.

Blauwe ballen

Wanneer bij hevige seksuele opwinding een orgasme wordt uitgesteld, kan dat pijn geven: een zeurend gevoel in de ballen, de lies of de onderbuik. Dit zijn de blauwe ballen waar mannen het wel eens over hebben. Het klinkt als een smoes, en zo wordt het soms ook gebruikt, maar de pijn bestaat echt. Het kan geen kwaad en zakt meestal binnen enkele minuten tot uren vanzelf, of na het klaarkomen (bron).

Sneller klaarkomen kan dus helpen, alleen hoeft dat niet samen: zelf klaarkomen kan ook, net als wachten, iets heel anders gaan doen of koud douchen. De ander hoeft er niets voor te doen. Doet de balzak opeens heftig pijn, dan is het iets anders: bel direct de huisarts of de huisartsenpost, want het kan een gedraaide zaadbal zijn en daar moet meteen iets aan gebeuren. Ook na een sterilisatie kan de balzak een tijd pijn doen.

Pijn die van elders komt

Penispijn als symptoom

Een zere penis of een pijnlijke balzak hoeft niet altijd daar zelf vandaan te komen. Bij nierstenen zit de pijn meestal in de rug en de buik, maar u kunt hem ook in de balzak voelen. Een brandend gevoel in de eikel kan van de prostaat komen, en te hard werkende spieren in het bekken kunnen pijn in de balzak geven. Laat een pijnlijke penis zonder duidelijke oorzaak dus altijd even bekijken.

Pijn in andere lichaamsdelen

Behalve in de geslachtsdelen of in het gebied daar omheen (genitale pijn) kan seks ook pijn in andere lichaamsdelen oproepen. Denk aan hoofdpijn, buikpijn of pijn in de rug of de gewrichten bij bepaalde houdingen. Deze vormen van pijn bij seks komen natuurlijk niet alleen voor bij mannen. Nog een tip: de beste en slechtste seksstandjes voor een man met rugpijn.

Sfeerbeeld: een ouder stel van achteren op een houten bank aan het water

Wat kunt u zelf doen?

Pijn tijdens seks kan veel verschillende oorzaken hebben. Hierdoor is het moeilijk om aan te geven wat u er aan kunt doen. Uw huisarts kan u hierover adviseren. Belangrijk is om niet door te gaan met wat pijn doet, dat zou de seksuele moeilijkheden kunnen verergeren. U kunt zich wel richten op manieren van vrijen die geen pijn geven: strelen, masseren, zoenen, met handen of mond. Wij zouden ook eens naar een ander standje kijken, zeker als uw penis aan de grote kant is.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Probeer met uw partner te praten over de pijn die u ervaart tijdens het hebben van seks. Door er samen over te praten, ontstaan er geen misverstanden en verkeerde verwachtingen. Geef aan wat u wel prettig vindt en probeer eventueel andere manieren te vinden waarop u met elkaar intiem kunt zijn.

Wanneer naar de huisarts?

Pijn bij het vrijen is een serieuze klacht en hulp zoeken is dan ook wenselijk. Bel direct de huisarts of de huisartsenpost als:

  • de voorhuid achter de rand van de eikel vastzit en koelen niet helpt;
  • de balzak opeens heftig pijn doet, of als u pijn in de balzak heeft en erg ziek bent;
  • de penis na vier uur nog steeds stijf is.

Bel dezelfde dag bij koorts, koude rillingen of een ziek gevoel met pijn tussen balzak en anus of bij het plassen. Maak een afspraak als:

  • een ontstoken eikel na twee weken niet beter is, erger wordt of steeds terugkomt;
  • u koorts heeft of zich ziek voelt bij een ontstoken eikel of een te strakke voorhuid;
  • er pus uit de penis of onder de voorhuid komt;
  • plassen pijn doet of brandt;
  • u een bobbel in uw lies voelt;
  • uw balzak pijn doet en dikker wordt, of een bal dikker en harder aanvoelt (dan binnen een dag);
  • de penis steeds krommer gaat staan of vrijen niet meer lukt;
  • u kans heeft op een soa.

Wij raden ook een afspraak aan bij bloed in uw sperma of plas, en bij pijn die blijft of steeds terugkomt.

Hulp zoeken bij pijn bij het vrijen bij mannen

Vaak is een bezoek aan de huisarts een eerste logische stap. Indien nodig verwijst de huisarts u door naar bijvoorbeeld een uroloog, een seksuoloog of een bekkenfysiotherapeut. Die laatste vindt u ook zelf via de zoeker van het KNGF. Voor een soa-test kunt u met klachten ook bij de GGD terecht. En heeft u het gevoel dat uw klachten niet serieus worden genomen, vraag dan gerust om een verwijzing.

Tot slot

Een pijnlijke penis praat u niet zomaar weg, en dat hoeft ook niet. Hopelijk blijkt het iets kleins, zoals een eikel die niet van zeep houdt.

En duurt het langer, dan is er intussen nog genoeg om samen van te genieten. Wie weet beleeft u daarna, net als de vrouw van 61 en haar partner, nog zalige tijden op gebied van seks.

Veelgestelde vragen

Doet seks pijn bij een man?

Normaal niet: voor de meeste mannen is aanraken van de eikel juist fijn. Doet vrijen wel pijn, dan kan dat bijvoorbeeld komen door irritatie, een ontstoken eikel, een te strakke voorhuid of een kort toompje, en daar is iets aan te doen.

Waarom brandt mijn eikel na de seks?

Het kan komen doordat er te droog is gevrijd, of door zeep, glijmiddel of een condoom waar de huid op reageert. Is het na een paar dagen niet minder, of krijgt u pus of pijn bij het plassen, ga dan naar de huisarts.

Waardoor doet klaarkomen pijn?

Het kan komen door te gespannen spieren in de bekkenbodem, of door de prostaat: een ontsteking, of chronisch bekkenpijnsyndroom. Heeft u er koorts bij en voelt u zich ziek, bel dan dezelfde dag de huisarts.

Wat betekent pijn bij het plassen na de seks?

Het kan een soa zijn, zoals chlamydia of gonorroe, een ontstoken eikel of een prostaatontsteking. Laat u testen bij de huisarts of de GGD, en bel met koorts en een ziek gevoel dezelfde dag.

Gaat een pijnlijke erectie vanzelf over?

Bij de ziekte van Peyronie gaat de pijn bijna altijd binnen een jaar weg. Komt de pijn van een te strakke voorhuid of een kort toompje, dan kan een zalf of een kleine ingreep helpen.

Kan stress een geïrriteerde eikel geven?

Tussen de oorzaken die huisartsen noemen, staat stress niet: daar staan zeep, schimmels, bacteriën, een soa, allergie en huidziekten. Komt een rode of branderige eikel steeds terug, laat hem dan bekijken in plaats van hem op de drukte te schuiven.

Bronnen en verantwoording

Gebaseerd op de bronnen hieronder en op onze eigen productpagina's. De ervaringen in de tekst zijn echt en staan zo veel mogelijk in de eigen woorden van wie ze vertelde, waar nodig vertaald.

  1. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb een ontstoken eikel. bekijk bron
  2. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb een te strakke voorhuid. bekijk bron
  3. Thuisarts.nl (NHG). Mijn voorhuid zit vast achter de rand van mijn eikel. bekijk bron
  4. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil meer weten over de penis en seks. bekijk bron
  5. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb de ziekte van Peyronie. bekijk bron
  6. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb een prostaat-ontsteking. bekijk bron
  7. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Mictieklachten bij mannen. bekijk bron
  8. Gezondheid en Wetenschap (Cebam). Chronische prostaatontsteking. bekijk bron
  9. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb pijn in mijn balzak. bekijk bron
  10. Nederlandse Vereniging voor Bekkenfysiotherapie. Seksuele klachten mannen. bekijk bron
  11. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb chlamydia. bekijk bron
  12. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb gonorroe. bekijk bron
  13. Soa Aids Nederland. Rode vlekjes op de eikel: een soa? bekijk bron
  14. Levang S, Henkelman M, Neish R, et al. (2023). “Blue balls” and sexual coercion. Sexual Medicine, 11(2), qfad016. bekijk bron
  15. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil erectie-pillen gaan gebruiken. bekijk bron

Laatst bijgewerkt op 23 oktober 2026.

Gerelateerde berichten

Reacties (1)

Mijn nieuwe partner heeft altijd zo’n last van lies en teelballen. Eerst masseer ik daar eens goed, binnenkant van de dijen ook. Dat ontspant hem ook volledig, hij krijgt er zelfs een erectie van. Helemaal ontspannen dan, de stress zet zich bij hem hoofdzakelijk vast in nek en bekken. Kan dat goed wegmasseren. Oud worden zegt hij, hij is 68, ik ben 61. We beleven nog zalige tijden op gebied van seks

Anoniem

Reactie plaatsen

Let op: opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.