Het korte antwoord

Welk standje het fijnst is, hangt af van wat uw rug pijn doet. Doet vooroverbuigen of lang zitten pijn, kies dan doggy style met uw partner op haar ellebogen, of de missionaris waarbij u op uw handen steunt; lepeltje-lepeltje kunt u dan beter laten. Doet strekken pijn, dan is het precies andersom: lepeltje-lepeltje is dan het beste, gevolgd door de missionaris op uw ellebogen.

  • Beweeg vanuit uw heupen en knieën, niet vanuit uw rug.
  • Een sekskussen zoals de Liberator Wedge onder haar heupen brengt de hoogte goed, zodat u minder hoeft te buigen.
  • Wordt de pijn erger, stop dan. Bij een doof gevoel bij penis en anus, niet kunnen plassen of opeens minder kracht in uw been belt u meteen de huisarts.

Weet u niet welk standje bij uw rug past? Probeer onze standjeskiezer.

Rugpijn komt heel veel voor.

De meeste mensen krijgen er ooit mee te maken, en zowel vrouwen als mannen met rugklachten hebben minder seks. Logisch, want seks met rugpijn is en blijft een uitdaging. Wie een keer met een zere rug wakker werd na een fijne avond, weet waarom.

Jarenlang werd mannen met rugpijn door artsen aangeraden om dan lepeltje-lepeltje-seks te hebben. Wetenschappers uit Canada hebben ontdekt dat het ideale standje afhankelijk is van het soort rugpijn en dat in veel gevallen lepeltje-lepeltje niet het juiste standje is. En wat voor hem werkt, werkt niet vanzelf voor een vrouw met rugpijn.

Inhoudsopgave

Pijn bij buigen of bij strekken: wat is het verschil?

Pijn bij buigen betekent dat uw onderrug vooral opspeelt als u hem krom maakt, bijvoorbeeld als u uw tenen wilt aanraken of lang zit. Bij pijn bij strekken is het omgekeerd: het doet vooral zeer als u uw rug hol trekt, achterover buigt of op uw buik ligt.

In bed maakt dat echt uit, want bij elk standje beweegt uw onderrug net even anders. Bij het ene trekt hij steeds een beetje krom, bij het andere komt hij wat hol te staan.

Welke soort u heeft, merkt u vaak al overdag. Let een paar dagen op wat er gebeurt als u lang zit, iets van de grond pakt, achterover leunt of op uw buik ligt. Doet bijna alles pijn, dan helpen de tips voor iedereen verderop het meest.

Sekskussens die steun geven

Bekijk alle sekskussens

Welk standje past bij uw rug? De standjeskiezer

Wanneer doet uw rug het meest pijn? Kies wat het meest op uw klacht lijkt.

Kies hierboven wanneer uw rug het meest opspeelt.

Pijn bij vooroverbuigen of lang zitten

Van fijn naar liever niet:

  1. 1Doggy style, zij steunt op haar ellebogenhet fijnst
  2. 2Missionaris, u steunt op uw handen en zij houdt haar benen bijna gestrektgoed
  3. 3Doggy style, zij steunt op haar handengoed
  4. 4Missionaris, u steunt op uw ellebogen en zij trekt haar knieën opliever niet
  5. 5Lepeltje-lepeltje, allebei op de zij met de knieën wat gebogenhet minst geschikt

Zo doet u het: Kniel achter haar en laat de beweging uit uw heupen komen, met een rechte rug. Een Liberator Wedge onder haar heupen scheelt bukken. De Sportsheets strap geeft u houvast, zodat u niet met uw onderrug trekt. Trek niet harder dan prettig is voor haar.

Wordt de pijn erger, stop dan.

Pijn bij strekken: hol trekken of achteroverbuigen

Van fijn naar liever niet:

  1. 1Lepeltje-lepeltje, allebei op de zij met de knieën wat gebogenhet fijnst
  2. 2Missionaris, u steunt op uw ellebogen en zij trekt haar knieën opgoed
  3. 3Doggy style, zij steunt op haar handenliever niet
  4. 4Missionaris, u steunt op uw handen en zij houdt haar benen bijna gestrektliever niet
  5. 5Doggy style, zij steunt op haar ellebogenhet minst geschikt

Zo doet u het: Lig bij lepeltje-lepeltje met uw heupen en knieën wat gebogen; zo blijft uw onderrug krom en trekt hij nauwelijks hol. Een kussentje of opgerolde handdoek kan helpen waar uw rug steun zoekt; een stevig kussen zoals de Liberator Wedge zakt niet door en schuift niet weg.

Wordt de pijn erger, stop dan.

Pijn bij bijna elke beweging

Dan springt geen van de vijf standjes eruit. Laat de beweging uit uw heupen komen in plaats van uit uw onderrug, en houd uw rug zo rustig mogelijk. Een kussentje of opgerolde handdoek kan hierbij helpen. Op slechte dagen is seks zonder penetratie een prima uitweg.

Wordt de pijn erger, stop dan. Houdt hij aan, ga dan naar de huisarts of een fysiotherapeut.

U weet het nog niet

Let een paar dagen op uw rug. Doet lang zitten of bukken pijn, kies dan de eerste knop; doet achteroverbuigen of op uw buik liggen pijn, dan de tweede. Test het niet uit door expres te buigen tot het zeer doet. Tot die tijd: beweeg vanuit uw heupen en knieën, met een kussentje of opgerolde handdoek waar uw rug steun zoekt.

Wordt de pijn erger, stop dan. Een fysiotherapeut kan met u uitzoeken welke bewegingen de pijn opwekken.

Uitleg, geen diagnose. Elke rug is anders; begin bij nummer 1 en voel wat het doet. Wat u kiest, blijft op uw eigen scherm.

De vijf standjes op een rij

Het lijstje hieronder komt van Canadese rugonderzoekers die stellen zonder rugpijn bereid vonden om in naam van de wetenschap de bekendste standjes uit te proberen (bron). Natuurlijk zijn alle rugpijnklachten anders en blijft het altijd een kwestie van experimenteren om een comfortabel standje te vinden.

StandjeDoet vooroverbuigen pijn?Doet strekken pijn?
Doggy style, zij op haar ellebogenhet fijnsthet minst geschikt
Doggy style, zij op haar handengoedliever niet
Missionaris, u op uw handen, haar benen bijna gestrektgoedliever niet
Missionaris, u op uw ellebogen, haar knieën opgetrokkenliever nietgoed
Lepeltje-lepeltje, allebei op de zijhet minst geschikthet fijnst

De Canadezen keken naar deze vijf standjes, maar er zijn natuurlijk meer af- en aanraders. Standjes waarbij u op uw rug ligt, zijn bijvoorbeeld niet gemeten.

Wie het liever ziet dan leest: de universiteit maakte er zelf een kort filmpje over, in het Engels.

Pijn bij vooroverbuigen: goede en slechte standjes

Bij deze pijn wilt u dat uw onderrug zo weinig mogelijk krom trekt. Het beste standje is de doggy style, waarbij de vrouw voor pijnverlichting kan zorgen door niet op haar handen, maar op haar ellebogen te leunen. Gek eigenlijk, dat haar ellebogen zoveel uitmaken voor uw rug.

Een andere goede positie is de missionarishouding, waarbij de man zijn bovenlichaam ondersteunt met zijn handen en de vrouw haar heupen en knieën maar een klein beetje buigt.

Lepeltje-lepeltje-seks kan beter vermeden worden. Ook de missionarishouding waarbij de heer op zijn ellebogen leunt, blijkt geen goed standje voor de man met flexie-intolerante pijn (zo noemen artsen pijn bij buigen), zeker niet als zij haar knieën optrekt. Juist bij die twee buigt de onderrug van de man het meest.

Bij doggy style knielt u achter haar. Laat de beweging uit uw heupen komen, met een rechte rug, zoals u iets zwaars optilt. Leg een sekskussen zoals de Liberator Wedge onder haar heupen, dan komen die hoger en hoeft u minder te buigen.

En ook de strap van het merk Sportsheets kan goede en speelse ondersteuning bieden bij seks met rugpijn: een gevoerde band om haar heupen met twee handvatten, zodat de beweging uit uw heupen komt. De pijn neemt hij niet weg. Trek niet harder dan prettig is voor haar, en ga bij hevige of nieuwe rugklachten eerst naar uw huisarts of fysiotherapeut.

Pijn bij strekken van de rug: goede en slechte standjes

Voor een man die juist last krijgt van zijn rug door die te strekken, liggen de kaarten andersom. De beste sekspositie blijkt voor deze man de lepeltjeshouding te zijn: u ligt allebei op uw zij, u achter haar, met uw heupen en knieën wat gebogen. Uw onderrug blijft daarbij vrijwel de hele tijd krom en komt nauwelijks in de holle stand. Daarna volgt de missionarishouding waarbij de man op zijn ellebogen steunt.

Het slechtst voor hem zijn de hondjeshouding waarbij de dame op haar ellebogen steunt, en de missionarishouding waarbij de man op zijn handen steunt. Precies de twee die bij pijn bij vooroverbuigen zo goed uitpakken: wat de een helpt, kan de ander pijn doen. Ook de hondjeshouding waarbij zij op haar handen steunt, kunt u bij deze pijn beter laten.

Sfeerbeeld: wigvormig kussen en een opgerolde witte handdoek op een opgemaakt bed

Wat altijd helpt, welke rugpijn u ook heeft

Een aantal aanbevelingen van de Canadezen geldt voor iedereen met rugpijn. De partner die de beweging controleert, wordt aangeraden meer zijn heupen en knieën te gebruiken en minder te bewegen vanuit de rug. De ander wordt aangeraden om voor een zo natuurlijk mogelijke positie van de ruggengraat te zorgen. Een kussentje of opgerolde handdoek kan hierbij helpen.

Draai en buig niet tegelijk; dat raden huisartsen bij rugpijn ook buiten bed aan. Wordt de pijn erger, stop dan, maar laat het vrijen niet uit angst helemaal liggen. Bewegen maakt in uw rug niets kapot, en gewone rugpijn gaat meestal binnen een paar weken vanzelf over.

Een goed sekskussen doet hetzelfde als dat kussentje, maar zakt niet door. De Liberator Flip Ramp is uitgevouwen een lange helling en ingeklapt een stevig blok voor standjes van achteren. Dit speciale kussen neemt de druk weg op knieën, polsen en rug, zodat u volop genieten kunt van uw partner, zelfs tijdens langdurig vrijen. De Liberator Ramp is een groot, schuin kussen dat de hele rug steunt; bij klachten blijft het advies van uw arts of fysiotherapeut leidend.

Wat anderen erover vertellen

Een eigen testpanel voor rugpijn hebben we niet. Wel lazen we wat anderen erover schrijven.

Een ervaring die we lazen: een man met twee hernia's onderin zijn rug (een hernia is een uitpuilende tussenwervelschijf die tegen een zenuw drukt) lag vroeger graag bovenop en was in bed nogal actief. Nu is hij bang dat het nooit meer zo wordt. "Ik ben bang dat ik mezelf bezeer of het erger maak," schreef hij. Iemand anders, met een flinke hernia, antwoordde kort: "Dat komt goed. Geef jezelf een jaar." Anderhalf jaar eerder lukte zelfs de douche schoonmaken nauwelijks; nu staan zware gewichten weer op het programma.

Die angst is begrijpelijk, maar angst om te bewegen kan klachten juist langer laten duren. Bij drie van de vier mensen gaat een hernia binnen drie maanden vanzelf over.

Een man van 44 had heftige pijn bij het zitten, en alles waarbij zij bovenop zat, maakte het veel erger. Volgens het schema past lepeltje-lepeltje dan slecht, maar bij hem werkte van achteren op de zij, zoals bij lepeltje-lepeltje, juist perfect. "Het is echt een kwestie van uitproberen," schreef hij. "Wat voor de een werkt, kan voor de ander vreselijk zijn."

En dan de vriendin van een man van 43 met rugpijn. Tijdens het vrijen had hij nergens last van, maar de dag erna deden zijn onderrug en schouders flink pijn. Welk standje de boosdoener was, wisten ze dus niet. Naar een dokter was hij nog niet geweest. "Ik heb het hem honderd keer gezegd," schreef ze. Wat ons betreft twee lessen: verander een ding tegelijk en let op hoe uw rug zich de volgende dag voelt. En luister een keer naar uw partner.

Heeft uw partner ook rugpijn?

Dan wordt het puzzelen voor twee. Bij vrouwen met rugpijn liggen de beste en slechtste standjes weer anders: lepeltje-lepeltje kan bij sommige rugpijn voor haar zelfs een van de slechtste keuzes zijn.

Heeft u allebei last, zoek dan een standje dat bij geen van beiden pijn doet en wissel af. Wat ons betreft doet degene met de minste pijn het meeste werk. En zeg het gewoon als iets zeer doet; praten over seks is te leren.

Als vrijen even niet gaat

Er zijn dagen dat uw rug nergens zin in heeft. Dan blijft er nog genoeg over. Zoenen, strelen, elkaar met de hand verwennen: seks zonder penetratie kan net zo opwindend zijn, en uw rug hoeft er weinig voor te doen. Ook een erotische massage is dan een mooi cadeau aan elkaar. En doet penetratie haar zeer, dan zijn er standjes die bij pijnlijke seks prettiger zijn.

Een pijnstiller dan? Die maakt uw rug niet sneller beter, maar soms beweegt u er wel makkelijker door. Begin dan met paracetamol; dat geeft de minste bijwerkingen.

Voor een erotische massage

Bekijk alles voor een sensuele massage

Wanneer naar de huisarts of de fysiotherapeut?

Meestal gaat rugpijn vanzelf over. Soms is het een teken dat er meer aan de hand is (bron). Bel meteen uw huisarts of de huisartsenspoedpost als u pijn in uw onderrug heeft en een of meer van deze dingen:

  • U bent duizelig en u zweet. U heeft het gevoel dat u flauwvalt.
  • U heeft opeens heel veel rugpijn en buikpijn.
  • U kunt niet meer plassen, terwijl u wel moet.
  • U kunt uw plas of ontlasting niet meer ophouden.
  • U heeft geen gevoel of een doof gevoel bij uw penis en anus, of aan de binnenkant van uw dijen en uw billen.
  • U heeft opeens minder kracht in uw been. Op uw tenen of hakken staan lukt niet meer.
  • U heeft kort geleden een operatie of prik in uw rug gehad, en de pijn neemt toe of uw been wordt zwakker of doof.

Bel op werkdagen uw huisarts in een van deze situaties:

  • U bent gevallen en heeft daarna pijn in uw onderrug.
  • De pijn in uw onderrug is na een maand nog niet minder geworden.
  • U heeft kanker of heeft kanker gehad, en u heeft pijn in uw onderrug.
  • U bent kleiner of krommer geworden en heeft pijn in uw rug. Dat kan een ingezakte wervel zijn.
  • U blijft erge pijn houden, terwijl u de juiste en genoeg pijnstillers gebruikt.
  • U heeft na een paar weken nog steeds veel pijn en kunt daardoor uw gewone dingen niet goed doen.
  • De pijn neemt sterk toe of is na een week nog steeds erg, of u voelt zich ziek, heeft koorts, zweet 's nachts of valt af zonder reden.

Heeft u een operatie of prik in uw rug gehad en na twee weken nog rugpijn? Bel dan op werkdagen de arts die u heeft behandeld.

Zit rugpijn het vrijen al maanden in de weg, of durft u door de pijn niet goed meer te bewegen? Dan kan een fysiotherapeut of oefentherapeut helpen. U kunt er zelf een afspraak maken; een fysiotherapeut in de buurt vindt u met de zoeker van het KNGF.

Tot slot

Een laatste tip: probeer iets nieuws niet uitgerekend op de avond dat uw rug het meest zeurt. Kies een rustig moment, leg de kussens alvast klaar en spreek af dat u allebei mag zeggen dat het anders moet. Dan wordt het eerder een spelletje dan een examen.

En staat er straks een Flip Ramp in de hoek van de slaapkamer? Ingeklapt lijkt hij gewoon een poef.

Veelgestelde vragen

Welke seksstandjes zijn het beste bij rugpijn?

Dat hangt af van wat uw rug pijn doet. Doet vooroverbuigen of lang zitten pijn, dan is doggy style met haar op de ellebogen het fijnst, daarna de missionaris op uw handen. Doet strekken pijn, dan is lepeltje-lepeltje het beste, daarna de missionaris op uw ellebogen.

Is lepeltje-lepeltje geschikt bij lage rugpijn?

Niet altijd. Bij pijn bij vooroverbuigen of lang zitten is het zelfs het minst geschikte standje, omdat de onderrug van de man dan steeds krom trekt. Doet strekken pijn, dan is het wel het beste.

Is de missionarishouding goed bij rugpijn?

Dat hangt af van hoe u hem doet. Doet vooroverbuigen pijn, steun dan op uw handen en laat haar de benen bijna gestrekt houden. Doet strekken pijn, steun dan op uw ellebogen terwijl zij haar knieën optrekt.

Kan seks rugpijn verergeren?

Ja. Bepaalde bewegingen en houdingen kunnen de pijn opwekken. Kies een standje dat uw rug ontziet, beweeg vanuit uw heupen en stop als het pijn doet.

Moet ik stoppen met seks als ik rugpijn heb?

Meestal niet. Bij gewone rugpijn is blijven bewegen goed; maak alleen geen bewegingen die veel pijn doen. Raadpleeg bij twijfel altijd uw arts of fysiotherapeut. Bel meteen de huisarts bij een doof gevoel bij penis en anus, als u niet kunt plassen of als u opeens minder kracht in uw been heeft.

Helpen hulpmiddelen zoals kussens bij seks met rugpijn?

Ja, een kussentje of opgerolde handdoek kan helpen om uw rug in een natuurlijke houding te houden. Een stevig sekskussen zoals de Liberator Wedge zakt niet door. Het geeft steun, maar behandelt de rugpijn niet.

Kan een fysiotherapeut helpen bij seks en rugpijn?

Ja. Een fysiotherapeut of oefentherapeut kan met u uitzoeken welke bewegingen uw pijn opwekken, en helpt ook als u door de pijn niet goed meer durft te bewegen. U kunt er zelf een afspraak maken.

Bronnen en verantwoording

Gebaseerd op de bronnen hieronder en op onze eigen productpagina's. De ervaringen komen van openbare fora, vertaald en ingekort.

  1. Sidorkewicz N, McGill SM (2014). Male spine motion during coitus: implications for the low back pain patient. Spine, 39(20), 1633-1639. bekijk bron
  2. University of Waterloo. Back pain killing your sex life? Groundbreaking study reveals best positions to save your spine. bekijk bron
  3. University of Waterloo. Waterloo research: Best sex positions for women with bad backs. bekijk bron
  4. Oliva-Lozano JM, Alacid F, López-Miñarro PA, Muyor JM (2022). What are the physical demands of sexual intercourse? A systematic review of the literature. Archives of Sexual Behavior, 51(3), 1397-1417. bekijk bron
  5. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Aspecifieke lagerugpijn. bekijk bron
  6. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb pijn in mijn onderrug. bekijk bron
  7. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb een rug-hernia. bekijk bron
  8. Thuisarts.nl (NHG). De pijn in mijn onderrug duurt langer dan 1 maand. bekijk bron
  9. De Paarse Keizerin. Liberator Flip Ramp (productpagina). bekijk bron
  10. De Paarse Keizerin. Sportsheets strap (productpagina). bekijk bron
  11. De Paarse Keizerin. Liberator Ramp (productpagina). bekijk bron
  12. De Paarse Keizerin. Liberator Wedge (productpagina). bekijk bron

Laatst bijgewerkt op 23 oktober 2026.

Gerelateerde berichten

Reactie plaatsen

Let op: opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.