Het korte antwoord
Welk standje fijn is, hangt af van uw soort rugpijn. Doet vooroverbuigen of lang zitten pijn, kies dan op handen en knieën (steunend op uw handen, niet op uw ellebogen) of lepeltje. Doet hol trekken of op uw buik liggen pijn, kies dan de missionaris met een kussen onder uw onderrug, zoals de Liberator Wedge. Wordt de pijn erger, stop dan.
Weet u niet welk standje bij uw rug past? Probeer onze standjeskiezer.
Kant-en-klare oplossingen zijn er niet, maar stoppen met seks door pijn in de rug is meestal niet de beste weg.
Wat dat wel is, is persoonlijk. Maar een boeiend seksleven behoort meestal tot de mogelijkheden.
Rugklachten kunnen een enorme invloed hebben op het seksleven. Seks kan daardoor zelfs helemaal verdwijnen. En dat zou zonde zijn, want seks zorgt voor intimiteit en een unieke band. Graag helpen wij u op weg met tips en adviezen.
Rugklachten en invloed op uw seksleven
Rugpijn is heel gewoon. Veel mensen hebben weleens pijn in de onderrug, en meestal is niet eens duidelijk waar het vandaan komt. Maar wie er middenin zit, merkt het overal. Ook in bed.
De rugpijn zelf kan te erg zijn om seks te hebben, maar ook de gedachte aan seks kan angst aanjagen. Als seks de pijn verergert wordt seks aan pijn gekoppeld en krijgt seks een negatieve betekenis. De gedachte aan seks krijgt daarmee ook een negatieve lading.
Daarbij kost het leven met rugpijn een hoop extra energie. Er gaat vaak veel energie zitten in de dagelijkse activiteiten. Dan is het niet gemakkelijk om 's avonds energie over te hebben voor vrijen. Ook doet het leven met pijn de zelfwaardering vaak geen goed en u goed voelen over uzelf is de basis voor fijne seks.
Het is dan ook niet vreemd als de seks op een lager pitje komt te staan, of als de zin in seks langzaam verdwijnt.
Heeft uw man de rugpijn, dan gelden er weer andere standjes; die staan bij de seksstandjes voor een man met rugpijn. En doet het vrijen zelf pijn, in of bij uw vagina, dan helpen andere standjes.
Herken uw soort rugpijn
Er zijn twee soorten rugpijn die bij het vrijen tellen: rugpijn die u ervaart bij het strekken van de rug, en rugpijn die u vooral ervaart bij het vooroverbuigen. Deze verschillen zijn van belang als u zoekt naar oplossingen, want een standje dat bij de ene soort fijn is, kan bij de andere juist pijn doen (bron).
Strekpijn is rugpijn die erger wordt als u uw rug hol trekt of achteroverbuigt, of als u op uw buik ligt.
Vooroverbuigpijn is rugpijn die erger wordt als u vooroverbuigt, bijvoorbeeld om uw tenen aan te raken, of als u lang zit.
En soms is het allebei.
Beste seksstandjes voor vrouwen met rugpijn: strekpijn
Voor vrouwen met rugstrek-pijn is de beste positie: de missionaris met steun voor de onderrug. Het kussentje in de onderrug houdt het bekken stabiel en helpt om uw rug in een meer neutrale stand te houden. Uw knieën mogen daarbij gerust omhoog.
Doet het kantelen van het bekken pijn, dan kunt u beter uw benen gestrekt houden.
Lepeltje, op handen en knieën en op uw buik liggen kunt u bij strekpijn beter overslaan. Bij die standjes trekt de onderrug vooral hol, en dat is precies wat bij deze pijn zeer doet.
De Liberator Wedge zakt niet door en schuift niet weg: u legt de hoge kant onder uw onderrug, net waar het prettig voelt. Er zijn meer goede sekskussens, ook kleinere.
Beste seksstandjes bij vooroverbuigpijn
Voor vrouwen met vooroverbuig-pijn is de hondjespositie de beste positie, waarbij de vrouw steunt op haar handen. Op uw handen dus, niet op uw ellebogen. Lepeltje is bij deze pijn ook een goede keuze: u ligt allebei op uw zij, uw partner achter u.
Een andere goede positie voor een vrouw met pijn in haar rug bij het vooroverbuigen is liggend op haar buik. Een kussentje kan helpen om stabiel te blijven liggen. Over dit standje is minder bekend, dus voel zelf hoe het gaat.
De missionaris met opgetrokken knieën is bij vooroverbuigpijn juist het minst geschikt. Wordt het toch de missionaris, houd uw benen dan zo gestrekt mogelijk.
Op handen en knieën vraagt wel wat van uw knieën en polsen. De ingeklapte Liberator Flip Ramp neemt daar druk weg. En laat uw partner de bewegingen maken; een Sportsheets strap om uw heupen geeft hem of haar daarbij houvast.
Wanneer doet uw rug het meeste pijn?
Probeer: op handen en knieën, steunend op uw handen en niet op uw ellebogen, of lepeltje. Op uw buik met een kussentje is ook het proberen waard.
Liever niet: de missionaris met opgetrokken knieën. Wordt het toch de missionaris, strek dan uw benen.
Steun: de ingeklapte Liberator Flip Ramp neemt druk weg van uw knieën en polsen.
Probeer: de missionaris met een kussen onder uw onderrug; uw knieën mogen omhoog. Doet het kantelen van het bekken pijn, houd uw benen dan gestrekt.
Liever niet: lepeltje, op handen en knieën of op uw buik. Daarbij trekt uw onderrug hol.
Steun: de Liberator Wedge onder uw onderrug; die zakt niet door.
Geen enkel standje is bij beide soorten pijn het best. Kies een houding waarin uw onderrug weinig hoeft te bewegen: liever op uw rug dan op handen en knieën, want daarbij beweegt de onderrug duidelijk meer.
Leg een kussen onder uw onderrug, bijvoorbeeld de Liberator Wedge, en laat uw partner de bewegingen maken. Voel hoe ver uw knieën omhoog kunnen voordat het trekt, en wissel niet te vaak van houding: ook het wisselen zelf kan pijn doen.
Denk aan een gewone dag. Wat is het ergst?
Blijft het onduidelijk, begin dan op uw rug met een kussen onder uw onderrug en laat uw partner bewegen.
Doet het meer pijn, stop dan. Deze kiezer is een hulpje, geen diagnose; wat u aanklikt, blijft op uw eigen scherm.
Waarom seks juist goed kan zijn bij rugpijn
Als uw lichaam pijn doet en u denkt dat seks die pijn gaat verergeren krijgt u geen zin om te vrijen. Maar er is een geruststellende gedachte die u vast kunt houden als u zin maakt: met bewegen kunt u uw rug niet kapotmaken. Het helpt juist om beter te worden. Doe dus zo veel mogelijk uw gewone dingen, en vrijen hoort daar wat ons betreft bij.
Als een vrouw haar vagina streelt, gaat haar pijngrens omhoog, en bij een orgasme nog een flink stuk verder (bron). Pijn voelt u dan minder snel. Alleen opgewonden raken, van een spannende film bijvoorbeeld, is daarvoor niet genoeg; waarschijnlijk zit het hem in de aanraking en het hoogtepunt. Tijdens een orgasme maakt het lichaam ook veel oxytocine aan, het hormoon waardoor u zich verbonden voelt met elkaar.
Met dit vooruitzicht wordt de drempel wellicht wat lager om te gaan vrijen. Vandaar ook het gezegde: 'An orgasm a day keeps the pain away'.
Ervaringen van gebruikers
'Heb een hernia en heb zoveel pijn in mijn rug en benen, ik kan haast niks meer,' vertelt Monique. 'Vrijen is ook niet altijd fijn nu, veel standjes doen me erg pijn en ik ben er vaak simpelweg ook te moe voor.' Bij een hernia drukt een zacht schijfje tussen de wervels tegen een zenuw; vandaar ook de pijn in haar benen. Het nuchterste advies dat er is, geven we graag aan u door: doe gewoon wat goed voelt, en zorg dat u eerst zelf lekker in uw vel zit.
Andere vrouwen met een hernia vertellen wat hen helpt. Bij Sanne, 34, masseerde haar man voor het vrijen haar onderrug, en dat verzachtte de pijn. Zelf gebruikt ze voor en na de seks een kruik. En ze wilde vooral dat de penetratie korter duurde, en vroeg haar man dat gewoon. Zo simpel kan het zijn.
Lotte, 30, vertelt over haar man: 'Na elke keer dat we vrijen, vraagt hij hoe ik het vond en of ik ergens last van had. Door dat open praten zijn we echt dichter bij elkaar gekomen, ook met mijn hernia.'
En op onze productpagina van de Liberator Wedge schrijft een klant: 'Mijn vrouw heeft last van haar onderrug en reuma. We hebben gewone kussens geprobeerd om haar rug te ondersteunen maar die werkten niet, die zakten door en verschoven.' Over de Wedge: 'Het geeft ontzettend veel plezier weer samen.'
11 tips en adviezen voor seks met rugpijn
Dit is eigenlijk het belangrijkst: praat met uw partner en ga samen op zoek naar mogelijkheden. Uw partner moet begrijpen dat u uw interesse in hem of haar nog niet verloren heeft, maar dat u bang bent dat seks de pijn verergert. Of dat u er te weinig energie voor hebt. Openheid is de sleutel. Praten over wat voor u werkt en wat niet, voor u beiden. Laat uw partner weten welke houdingen pijnlijk zijn en welke niet. Welke plekken fijn zijn om aangeraakt te worden, en welke niet. Welke plekken opwindend zijn, en welke een onaangenaam gevoel bezorgen. Laat uw partner meedenken over (andere) oplossingen. De beste plek voor zo'n gesprek is niet het bed trouwens.
Zorg dat de emotionele intimiteit in orde blijft. Doe kleine dingen voor de ander waarvan u weet dat de ander dit waardeert. Blijf elkaar aanraken, kussen. De stap naar lichamelijke intimiteit zal hierdoor makkelijker zijn.
Als u 's avonds te moe bent om te vrijen, is het wellicht een idee om 's ochtends tijd te maken om te vrijen. Het kan ook zijn dat de hele vrijpartij te veel energie vergt en dat het plezieriger is om alleen te zoenen en te strelen. Of om het meest vermoeiende deel, het afmaken tot een orgasme, aan degene over te laten die geen last van rugpijn heeft. Als partner kunt u ook de energie slurpende activiteiten uit handen nemen. En even slapen voor het vrijen kan ook helpen.
Vrijen is intimiteit, aanraken, voelen, samen, opwinding en plezier. Er zijn tal van manieren voor een leuk en opwindend seksleven, ook zonder penetratie. Ga voor een sterkere emotionele verbondenheid en ondeugend genot in plaats van gerichte orgasmes.
Verander dus uw doelstellingen en ga samen op zoek naar erotisch genieten. Hebt u nooit geëxperimenteerd met orale seks, seksspeeltjes of verschillende posities? Nu is de tijd. Word creatief en verken. Laat u eens verwennen met een erotische massage of een tantramassage: daar hoeft uw rug niets voor te doen. Vraag aan uw partner wat hij of zij leuk en opwindend vindt. Bedenk daarbij dat niets gek is en alles gezegd mag worden. Dan kan het seksleven plotseling veel leuker en interessanter worden.
En leg uzelf geen druk op. Is het een keer niet zo fijn, dan niet... waarschijnlijk de volgende keer wel.
Voor veel mensen is seks iets dat spontaan gebeurt, en dus geloven ze dat elke vorm van planning seks minder waardevol maakt. U begrijpt al: dat klopt niet. Zorg dat u de tijd hebt om uzelf in een ontspannen en tegelijkertijd opgewonden staat te brengen. Doe ontspanningsoefeningen of neem een warme douche. Zorg voor kussens, glijmiddel, massageolie en de juiste temperatuur in de slaapkamer.
Opwinding in uw lichaam begint in het hoofd. Zet uw fantasie aan het werk om uw lichaam in de juiste stemming te brengen. Lees bijvoorbeeld de erotische verhalen op onze website.
Een lichaam dat pijn ervaart vindt het lastig om vocht aan te maken. Met een goed glijmiddel bij de hand heeft u geen last van dit ongemak. Een goed, veilig en fijn glijmiddel is Pjur Woman. Gebruikt u siliconen speeltjes, neem dan de Pjur Woman Aloe op waterbasis, want Pjur Woman zelf gaat niet samen met siliconen.
Maak gebruik van kussentjes of opgerolde handdoeken. En plaats ze zodanig dat de rug minder hol wordt en minder belast. Bepaalde standjes kunnen onmogelijk zijn zonder een goede ondersteuning, maar wel mogelijk worden wanneer u uzelf een 'duwtje in de rug' geeft. Zorg ervoor dat uw rug en bekken goed ondersteund worden tijdens het 'lichamelijke werk'. Wanneer de onderrug extra steun krijgt, is de rugpijn meestal een stuk minder. Uw rug kunt u ook ondersteunen met een speciaal sekskussen. En wisselt u van houding, draai en buig uw rug dan niet tegelijk.
Lage rugpijn kan ook tijdens een vrijpartij optreden. Vooral tijdens een orgasme kan de pijn ernstig zijn; sommige mensen met rugpijn slaan het daarom liever over. Probeer dan eens uw benen te liften, of een ander standje. Begin eventueel met een standje dat meer van uw rug vraagt en eindig met het standje dat het minst pijn doet. Wordt de pijn tijdens het vrijen erger, stop er dan direct mee.
Als u zelf te veel rugpijn heeft, kunt u uw partner vragen om het iets actievere gedeelte voor zijn of haar rekening te nemen. Wanneer u dit voorzichtig en met de juiste kwinkslag brengt, zal uw partner hier vermoedelijk geen probleem van maken. En wilt u hem of haar zelf verwennen, gebruik dan uw mond of een vibrator zoals de Wandmassager Bordeaux: dan hoeft u minder te bewegen.
Lekker tegen elkaar aan liggen, elkaar strelen, lieve woordjes tegen elkaar zeggen, de tijd nemen om naar elkaar te luisteren. Dat kan al veel intimiteit en verbondenheid opleveren. Gaat dat over in meer dan strelen, dan kan dat fijn zijn, maar laat dat niet het doel zijn. Het kan ook genoeg zijn om op deze manier intimiteit te ervaren. Focus op de reis, op het moment, niet op het doel.
Rugpijn na de seks: wat nu?
Een vrouw van 41 met een hernia vertelde dat ze na het vrijen een paar dagen flinke pijn in haar heup had, zo erg dat lopen moeilijk ging. Zo ver komt het gelukkig lang niet altijd. Maar een zeurende rug de ochtend erna is vervelend genoeg.
Rugpijn na het vrijen kan komen door een standje dat uw rug niet verdraagt, door lang in dezelfde houding te blijven, of juist door het wisselen van houding. Let er de volgende keer op welk standje het was; dan weet u wat u kunt aanpassen.
Voor nu: blijf rustig bewegen. Warmte kan fijn zijn, een kruik of een warme douche. Een pijnstiller maakt de pijn niet sneller weg, maar soms beweegt u er wel makkelijker door; begin dan met paracetamol.
Pijn in de onderrug kan ook uit uw buik of heup komen, bijvoorbeeld bij een blaasontsteking of verstopping, of als u bijna ongesteld bent (meer bij buikpijn na seks). Houdt de pijn aan, neem dan contact op met uw huisarts.
Wanneer naar de huisarts?
Bel direct uw huisarts of de huisartsenpost als u pijn in uw onderrug hebt en daarbij een van deze dingen merkt:
Maak een gewone afspraak als u bent gevallen en daarna rugpijn hebt, of als u kanker hebt of hebt gehad en rugpijn krijgt. Ook als u kleiner of krommer bent geworden, of als de pijn na een maand nog niet minder is. Bent u aan uw rug geopereerd of hebt u een prik in uw rug gehad, en hebt u na twee weken nog rugpijn, bel dan op werkdagen de arts die u behandeld heeft.
En ook als het allemaal niet zo spannend is, maar de rugpijn het vrijen al maanden in de weg zit, is dat een goede reden voor een afspraak. Vrijen hoort geen pijn te doen. Bent u bang geworden om te bewegen, ook in bed, dan kan een fysiotherapeut of oefentherapeut helpen; een psycholoog kan helpen om beter met de pijn om te gaan.
Een bekkenfysiotherapeut kijkt naar het bekken, de lage rug, de buik en de bekkenbodem, ook bij vragen over seks. U vindt er een via de zoeker van het KNGF.
Tot slot
Een vrouw met een hernia zei het mooi: 'Onze sterke vriendschap maakte ons seksleven beter. Als mijn man niet zo begripvol was geweest over mijn rugpijn en als we onze tijd met ruziemaken hadden doorgebracht, was ons leven veel chaotischer geweest.'
Daar kunnen wij weinig aan toevoegen. Behalve dit misschien: leg het kussen alvast naast het bed. Dan hoeft er op het mooiste moment niemand op te staan om te zoeken, en dat scheelt weer een rug.
Ja. Met bewegen maakt u uw rug niet kapot. Kies een standje dat bij uw soort rugpijn past, laat uw partner de bewegingen maken en stop als de pijn erger wordt.
Dat hangt af van uw soort rugpijn. Doet vooroverbuigen of lang zitten pijn: op handen en knieën, steunend op uw handen, of lepeltje. Doet hol trekken of op uw buik liggen pijn: de missionaris met een kussen onder uw onderrug. Lepeltje is niet voor iedereen goed.
Van een standje dat uw rug niet verdraagt, van lang in dezelfde houding blijven of van het wisselen van houding. Blijf rustig bewegen en houd uw rug warm.
Pijn in de onderrug kan ook uit uw buik komen, bijvoorbeeld door een blaasontsteking, verstopping of doordat u bijna ongesteld bent. Soms is het een soa, maar meestal iets anders. Houdt de pijn aan, ga dan naar uw huisarts. Krijgt u opeens heel veel rugpijn en buikpijn tegelijk, bel dan direct.
Als het lukt, ja. Blijven bewegen helpt juist tegen de pijn, zolang u geen bewegingen maakt die veel pijn doen. Hebt u opeens minder kracht in uw been, een doof gevoel bij uw vagina en anus, of kunt u uw plas of ontlasting niet meer ophouden, bel dan direct uw huisarts.
Dat kan. Neem hem op tijd in, zodat hij werkt als u gaat vrijen, en begin met paracetamol: dat geeft de minste bijwerkingen. Overleg wel eerst met uw huisarts of apotheek, zeker als u al andere medicijnen gebruikt.
Bij strekpijn in de missionaris wel: een kussen onder uw onderrug haalt belasting van uw rug en houdt hem in een meer neutrale stand. Gewone kussens zakken vaak door of schuiven weg; de Liberator Wedge doet dat niet. Een opgerolde handdoek is een goed begin.
Dat kan. Als de bekkenbodemspieren niet goed werken, kunt u last krijgen van lage rug- en bekkenpijn. Een bekkenfysiotherapeut kijkt naar het bekken, de lage rug en de bekkenbodem, ook als u vragen hebt over seks.
Gebaseerd op de bronnen hieronder en op onze eigen productpagina's. De ervaringen van gebruikers zijn ingekort; een deel is vertaald.
De eerste versie van deze blog schreven we met hulp van Caroline Hoogerwerf, die toen werkte aan een boek over het omgaan met chronische pijn, The Pain Dance.
Laatst bijgewerkt op 28 oktober 2026.
Gerelateerde berichten
