Het korte antwoord

Seks zonder penetratie is gewoon seks: zoenen, strelen, een massage met warme olie, elkaar met de mond en de handen verwennen, samen een speeltje proberen, en wie durft een beetje kinky. Het is de uitkomst voor wie niet kan of wil penetreren, door pijn, een erectie die niet meer te vertrouwen is, de overgang of een zwangerschap. En voor iedereen die uitgebreider wil vrijen, want de meeste vrouwen komen toch al niet klaar van de penis alleen. Onze lezer Henk zag het vroeger niet als echte seks; nu geniet hij er met zijn vrouw enorm van. Begin eens met een fles Shunga Romance massageolie of een kleine, zachte Mimi Soft voor samen.

Weet u niet waar u moet beginnen? Laat onze ideeënkiezer twee of drie tips voor u kiezen.

Penetratie is in onze gedachten vaak het equivalent van seks hebben.

Maar seks is veel meer dan dat. Seks is ook aanraken, zoenen, strelen, erotische fantasieën delen, elkaar diep in de ogen kijken, anale seks, massage, masturbatie en nog veel meer. Seks is dus ook prima mogelijk zonder penetratie. En zonder penetratie kan seks net zo fijn, opwindend en spannend zijn.

Er zijn immers zoveel meer manieren om intiem te zijn, de liefde te bedrijven en het fijn te hebben samen. En dan denken we niet alleen aan knuffelsex maar ook aan gepassioneerde en wellustige seks.

Inhoudsopgave

Wat is penetratie, en wat is seks zonder penetratie?

Penetratie betekent dat er iets naar binnen gaat: een penis, een vinger of een speeltje in de vagina of de anus. Seks zonder penetratie is alles wat u daarbuiten doet: zoenen, strelen, masseren, elkaar met de hand of de mond verwennen, samen masturberen, een speeltje opleggen. In het Engels heet dat outercourse, en dat woord betekent niet voor iedereen hetzelfde: de een sluit alleen de penis in de vagina uit, de ander alles wat naar binnen gaat (bron).

Wat ze in het Engels 'outercourse' noemen

Een echt goed Nederlands woord is er niet voor. Het woord 'gemeenschap' wordt in het Engels vaak 'intercourse' genoemd. Hoewel dit woord zijn oorsprong niet vindt als een ander woord voor 'seks', lijkt 'intercourse' natuurlijk te verwijzen naar penetratie. De tegenhanger daarvan is 'outercourse'; oftewel seks zonder penetratie.

Het ontstaan van het woord ging gepaard met het groeiende besef, met name bij de mannen, dat voor vrouwen vaak meer nodig is dan alleen penetratie om optimaal te kunnen genieten van seks. Het voorspel en stimulatie is een even belangrijk onderdeel van de seks als de penetratie. Maar met 'outercourse' wordt niet zozeer het voorspel bedoeld. Het is seks zonder penetratie in zijn algeheel. Bent u nog nieuw met speeltjes of met de mond, dan helpen seksspeeltjes voor beginners en onze tips voor orale seks u op weg.

Olie, veren en wands voor een sensuele massage

Bekijk alles voor sensuele massage

Is seks zonder penetratie echte seks?

Ja. Seks zonder penetratie is net zo echt als seks met, en net zo intiem. Wie al meer dan 25 jaar samen is, zegt zelfs dat de seks met de jaren beter is geworden: ze kennen elkaar goed en hebben geen haast meer. Het idee dat het pas telt als er iets naar binnen gaat, is juist een van de ideeën die de zin in seks kunnen bederven.

Staat penetratie gelijk aan fijne seks?

Het is niet zo gek dat penetratie een onlosmakelijk onderdeel is van seks in onze gedachten. In de gemiddelde film met een seksscène worden op het ene moment de kleren van het lijf getrokken en in de volgende scène wordt al snel overgegaan op penetratie. We weten eigenlijk niet beter. En toegegeven, penetratie is een belangrijk onderdeel van seks. Onlosmakelijk zelfs, als het om voortplanting gaat.

Maar is penetratie wel echt het equivalent van fijne seks?

Seks is veel meer dan penetratie

Een goed seksleven gaat over meer dan alleen penetratie. Het gaat net zo goed over intimiteit en aanraking. Naar gelang we ouder worden verandert onze seksuele behoefte ook. Dat de zin in penetratie daarbij afneemt is heel normaal. Ouderen raken trouwens vaker opgewonden door aanraken en knuffelen; bij jongere mensen gaat het eerder via spannende beelden en fantasieën. Meer daarover in seks op latere leeftijd.

Maar penetratie kan ook (tijdelijk) uit een seksleven verdwijnen door pijn bij het vrijen, vaginisme, medicijnen, erectieproblemen, lichamelijke ongemakken of simpelweg omdat de zin afneemt. Wanneer zoiets gebeurt, besef dan dat dit niet per definitie het einde van uw seksleven betekent. Helemaal niet zelfs. Praat erover met uw partner en ga samen op avontuur naar nieuwe manieren om uw seksleven zonder penetratie te verkennen. Hieronder inspireren wij u graag.

Seks zonder penetratie net zo heftig en intiem

Waar seks aan de ene kant hitsig, heftig en intens kan zijn is het aan de andere kant één van de meest intieme dingen die een mens kan doen. En hoewel de vorm waarop we intiem zijn met een ander op elke leeftijd en voor ieder mens anders is, is de behoefte eraan een constante factor. Seks zonder penetratie kan net zo opwindend en heftig zijn, en ook net zo intiem.

Bij penetratie-loze seks moet u het wel anders doen, dat gaat niet op de automatische piloot. U moet samen creatief zijn, experimenteren en de vernieuwing opzoeken. Maar het mooie is dat vernieuwing voor passie en opwinding zorgt. En door te experimenteren wordt seks geen 'moeten' meer, maar 'voelen, ervaren en verbinden'. Zodat u samen meer plezier heeft en meer samen zult genieten.

Voor iedereen belangrijk, niet pas als het moet

Op alle leeftijden, maar met name bij sommige oudere stellen, neemt de behoefte aan penetratie af. Wanneer penetratie altijd een heel belangrijk onderdeel van seks is geweest, zal de behoefte aan seks in zijn geheel afnemen. En dat is zonde, want er zijn veel meer manieren om van seks te kunnen genieten. Wacht er daarom niet mee tot het moet: probeer samen eens seks te hebben zonder penetratie terwijl alles nog gewoon kan. Het maakt u speelser en fantasierijker. U zult gevoelige plekjes van elkaars lichaam ontdekken waarvan u het bestaan niet wist.

Ideeënkiezer: wat past bij u vanavond?

Twee vragen, en u krijgt twee of drie tips uit de tien hieronder, met een paar speeltjes die wij er zelf bij zouden pakken.

1. Waarom zoekt u het buiten penetratie?

2. Wat voor avond wilt u?

Twijfelt u, of doet het pijn, ga dan naar de huisarts. Wat u kiest, blijft op uw eigen scherm.

Experimenteren: wat u moet weten

Voor experimenteren heeft u wel wat lef en durf nodig. Door te experimenteren komt u in nieuwe situaties terecht, die opwindend en spannend kunnen zijn, maar ook ongemakkelijk. Besef dat een beetje angst en onzekerheid erbij hoort, maar ga ervoor. Het wordt er echt alleen maar leuker op.

Laat u niet te snel ontmoedigen

Geef niet meteen op als een experiment niet fantastisch gaat. Vaak moet iets herhaald worden om de kans te krijgen 'eigen' te worden. Pas daarna kunt u bepalen of u het leuk en lekker vindt en of het voor u samen een mooie nieuwe aanvulling op het seksleven is. Het is net als bij nieuwe smaken, daar moet u ook aan wennen. En gaat het experiment niet zoals gedacht? Lach er samen om en bedenk dat ook dit voor een nieuwe intimiteit zorgt. En dat al deze ervaringen uw seksleven samen uniek maken.

Grenzen en respect

Een gezond gevoel van spanning hoort bij het uitproberen van iets nieuws, maar u moet zich natuurlijk wel relaxed en veilig voelen. Alleen in een veilige situatie durven mannen en vrouwen zich bloot te geven en te verschillen van de partner. Alleen in een veilige setting kunt u met elkaar praten over wensen en grenzen. En het respecteren van die wensen is een basisvoorwaarde voor het experimenteren.

Waar de grens ligt bepaalt uzelf. Soms is het lastig om de grenzen aan te geven, maar spreek daar van tevoren over. Het is de bedoeling dat ieder zich vrij voelt om nieuwe dingen te proberen, maar wel binnen de grenzen die de ander daarvoor van tevoren heeft aangegeven. Vindt u zo'n gesprek lastig, dan helpt praten over seks u op weg.

Hoe stelt u een grens?

Vaak is de grens bereikt als er een onprettig of onaangenaam gevoel optreedt. Gaat de ander dan door, dan wordt dit erger. Dan is het tijd om dit duidelijk aan te geven. Doorgaan is dan absoluut niet gewenst. En 'ja' op zoenen is geen 'ja' op de rest; u bent niet preuts als u iets niet wilt.

Uiteraard kan het gebeuren dat u niet mee wilt gaan in de seksuele wensen van de ander. Respect daarvoor is belangrijk, maar het 'nee' van de ander kunt u ook prima zien als begin van een onderhandeling over uw wensen. Bedenk ook dat te veel 'nee' zeggen er uiteindelijk in kan eindigen dat er vrijwel niks verandert, en dat zou jammer zijn. 'Ja' zeggen kan ook een experiment op zich zijn.

Tip 1 tot en met 5: massage, mond, anaal, tantra en de hand

Hieronder vindt u tien manieren om uw seksleven zonder penetratie vorm te geven. Wij hopen dat ze u inspireren tot avontuurlijke verkenningen en experimenten.

1. Erotische en sensuele massage

De huid is ons belangrijkste orgaan. Aanrakingen stimuleren de zenuwuiteinden, en die geven op hun beurt signalen af naar de hersenen. Vrijwel niets is dan ook opwindender dan een erotische massage. Het geven van een goede erotische massage is een kunst op zich en blijkt in de praktijk toch vaak moeilijker dan gedacht.

Begin met een warme kamer, een handdoek en een olie die soepel glijdt, zoals de Shunga Romance met aardbei en mousserende wijn (olie en latexcondooms gaan niet samen). Laat de geslachtsdelen de eerste keer gewoon links liggen: rug, billen, benen, voeten, en weer terug. We helpen u graag op weg met erotische massage leren en met onze test van massageolie; de rest van onze massagehoek ziet u hierboven.

2. Orale erotiek

Orale seks is één van de meest intieme manieren om elkaar te verwennen en te laten genieten. Orale erotiek maakt al sinds mensenheugenis een belangrijk deel uit van ons seksleven. In het Romeinse Pompeii zijn veel fresco's gevonden met een erotische weergave van orale seks.

Is het topje van de clitoris te gevoelig, dan is de huid eromheen, de schaamlippen of de ingang van de vagina vaak fijner. Benieuwd op welke manier(en) uzelf én uw partner (nog meer) kunnen genieten van orale seks? We zetten de belangrijkste tips voor u op een rijtje in de beste manieren om van orale seks te genieten en in beffen.

3. Anale erotiek

Anale seks of erotiek is een breed begrip. Het gaat van het strelen van de anus tot penispenetratie en alles daar tussenin. Het kan voor geweldige sensaties en orgasmes zorgen, voor zowel mannen als vrouwen. Toch zijn er nog veel mensen een beetje huiverig om hiermee te experimenteren. En dat is jammer, want anale seks kan ontzettend fijn, opwindend en spannend zijn.

Hier gaat het vooral om de buitenkant: een vinger die de anus streelt, en bij een man het stukje huid tussen anus en balzak. Zijn prostaat zit zo'n vijf centimeter naar binnen aan de buikkant, en ook die laat zich prima met een vinger verwennen. Begin rustig, gebruik voldoende glijmiddel op waterbasis en geef uzelf de tijd. Een slanke buttplug voor beginners is een vriendelijk begin; de Set Anale Erotiek heeft drie maten om mee op te bouwen. Wij helpen u graag met anale seks voor beginners, een buttplug inbrengen en pijn bij anale seks voorkomen.

4. Tantra seks

Tantra gaat over genieten van verlangen en genieten van elkaar. Uzelf accepteren zoals u bent en ook de ander. Over liefde en bewustzijn. Over een liefdevolle vorm van seksualiteit waarbij het bewustzijn tijdens het vrijen op het contact met de partner is gericht en niet op doelgerichte bewegingen. Op die manier verandert u seksuele energie in liefde en harmonie. Hoe? Dat leest u in tantra seks: zeven praktische oefeningen.

Wie liever een kaart trekt dan een boek leest, pakt de vijftig tantrakaarten: een kaart per avond is genoeg en u hoeft vooraf niets over tantra te weten. Het standaardwerk blijft Tantra, een weg naar intimiteit en extase van Margo Anand.

5. Met de hand, samen of om de beurt

De hand is het oudste speeltje dat er is, en hij is altijd bij. Samen masturberen, elkaar aftrekken of vingeren, of liggend in elkaars armen elkaar een handje helpen. Het is intiem, het kan in elke houding en het vraagt geen erectie en geen vagina die al vochtig is. Seks met uzelf is trouwens heel normaal, ook met een relatie, en u leert er uw eigen lichaam beter door kennen: dan kunt u ook beter vertellen wat u fijn vindt.

Een pompje Hydra+ maakt alles gladder. Voor haar staan de technieken in masturberen als vrouw; voor hem is er de Pulse Solo Essential, die ook zonder erectie werkt, en onze keuzehulp voor masturbators.

Tip 6 tot en met 10: praten, fantasie, speeltjes, strelen en kinky

6. Praten over seks

De meeste mensen vinden het niet gemakkelijk om met hun partner te praten over seks. Het is vaak lastig om uw partner te vertellen waar u van geniet en waar u niet van houdt. Of wat u voor opwindende fantasieën en spannende dromen heeft, wat u wel eens zou willen proberen en wat juist niet. En dat is uiteraard zonde. Praten over seks is belangrijk en bij seks zonder penetratie is dat belang nog groter. Maar het fijne is: het wordt er echt alleen maar beter en leuker van.

Een leuke truc: schrijf allebei uw wensen op losse briefjes, doe ze in twee schaaltjes en trek om de beurt een briefje uit de schaal van de ander. Zonder woorden kan ook: leg de hand van uw partner op de plek waar u aangeraakt wilt worden. Een toegankelijk en leuk hulpmiddel is een kaartspel: voor een avond met een bevriend stel Sex Talk, voor u tweeën de tantrakaarten. Meer adviezen leest u in praten over seks.

7. Zet uw fantasie aan het werk

Opwinding en verlangen beginnen in het hoofd. Door een erotische gedachte of fantasie wordt het seksuele systeem geactiveerd en raakt u opgewonden. Dus zet uw hoofd en fantasie aan het werk voor meer avontuur, plezier en afwisseling. Zoek inspiratie en laat u in vervoering brengen. Kijk samen een erotische film, lees elkaar opwindende erotische verhalen voor (of lees ze lekker alleen) en bekijk onze website samen. Een mooie gelegenheid ook om uw fantasieën met elkaar te delen; in de vijftien meest gedeelde vrouwenfantasieën staat hoe u dat bespreekbaar maakt.

8. Speeltjes voor meer plezier

Seks speeltjes zijn al eeuwen oud. In de tijd van de Romeinen en Grieken werden ze al gebruikt. En dat is niet voor niets. Speeltjes kunnen een hele nieuwe dimensie geven aan solo of seks samen, en zijn de moeite van het proberen waard. Bij een leuk speeltje voor samen kunt u denken aan een vibrator, maar ook aan een blinddoek, een streelveer, een vibrerend eitje of een massagekaars. In onze winkel vindt u tal van fijne, opwindende en leuke speeltjes. Het samen uitzoeken vormt al het eerste plezier. Onze favorieten voor seks zonder penetratie staan hieronder op een rij; wie nog nooit iets in huis had, begint bij seksspeeltjes voor beginners.

9. Streeloefeningen (sensate focus)

Streeloefeningen vormen een belangrijk onderdeel van de hedendaagse sekstherapie. Deze streeloefeningen, ook wel Sensate Focus Therapie genoemd, kunnen helpen om elkaar (weer) te leren prikkelen en om (weer) te genieten van elkaar, van intimiteit en van seks. En om te leren praten over wat men plezierig vindt en wat juist niet. Ze worden vaak ingezet als er erectieproblemen of pijnklachten zijn. Maar deze oefeningen kunnen ook helpen richting te geven aan een opwindend seksleven zonder penetratie.

Zo gaat het: spreek af wie begint en hoe lang, bijvoorbeeld vijf minuten, en wissel dan om. De een ligt op de buik en wordt overal gestreeld, behalve op de penis, vagina, anus en borsten; de ander geniet en zegt alleen iets als het niet fijn is. Raakt u opgewonden, doe daar dan niets mee. Drie keer in twee weken is een mooie afspraak, en pas daarna komen de geslachtsdelen erbij. De hele opbouw staat in streeloefeningen om weer te leren genieten.

10. Een beetje kinky

U kunt ook samen spelen en experimenteren met de sensatie van een (beetje) pijn. Pijn en genot liggen vaak dicht tegen elkaar aan. Kijk bijvoorbeeld eens naar mooie tepelklemmetjes, of naar een stijlvolle zweep: The Pinch heeft verstelbare klemmetjes met kralen, en de suède flogger met glazen handvat is er in zwart of paars.

Ook opwindend: een rollenspel waarbij de één dominant is en de ander onderdanig. De dominante partij geeft spannende opdrachten aan de ander, met een blinddoek erbij of een streelveer die elke aanraking lichter maakt. Zo maakt u van het rollenspel een opwindend machtsspel. Spreek vooraf af wat wel en niet mag, en doe alleen wat u allebei prettig vindt. Hoe u dat netjes opzet leest u in bdsm voor beginners en in tien tips voor een streelveer.

Welke speeltjes zijn fijn voor seks zonder penetratie?

Voor seks zonder penetratie kiest u speeltjes die op de huid werken in plaats van erin. Denk aan een kleine oplegvibrator voor de clitoris, een massageolie, een glijmiddel op waterbasis en een streelveer, en voor hem een masturbator die ook zonder erectie werkt. Dit zijn de tien die wij er zelf bij zouden pakken.

De Aludra is onze eerste keus als u iets zachts zoekt: klein, aaibaar zacht door de dikke laag siliconen en echt heel stil, en toch met een robuuste trilling, voor alleen en samen. De Mimi Soft heeft een plat, breed kopje dat als een kussentje op of rond de clitoris ligt, ook fijn tijdens een massage. De Rocky maakt razendsnelle kleine cirkeltjes, heel gericht. Wees gewaarschuwd, want de Rocky is intens; houdt u van zachte trillingen of is dit uw eerste vibrator, dan liever de Aludra.

Voor de handen is er de Shunga Romance massageolie met de geur van aardbei en mousserende wijn, en ons eigen Hydra+ op waterbasis, dat niet plakt en met latexcondooms en alle speeltjes mag. Voor het hoofd is er het boek Tantra, een weg naar intimiteit en extase en de tantrakaarten voor wie liever doet dan leest. Om te plagen is er de elegante plaag- en streelveer, met een zachte veer aan de ene kant en een harde ronde achterkant aan de andere. Voor de billen hebben wij de Set Anale Erotiek voor Hem en Haar, drie zachte plugs met een ronde kop. En voor hem de Pulse Solo Essential, die ook zonder erectie werkt.

Alle kleine vibrators op een rij: onze stimulators.

Kleine vibrators voor op de huid

Bekijk alle stimulators

Hoe krijgt u een orgasme zonder penetratie?

Voor de meeste vrouwen is dat zelfs de gewone weg: zij komen klaar door strelen, wrijven of likken van het topje van de clitoris, of met een vibrator ertegenaan. Maar weinig vrouwen komen klaar door het heen en weer gaan van de penis in de vagina (bron). Sommige vrouwen komen klaar als de binnenkant van de vagina wordt aangeraakt, met vingers of een speeltje. Voor een man is het de hand, de mond of een masturbator die ook zonder erectie werkt.

En klaarkomen hoeft niet. Niet voor iedereen is klaarkomen het fijnste van seks; ook wie niet klaarkomt kan er erg van genieten, zolang u niet vindt dat het moet.

Wim (74) raakte na een prostaatoperatie zijn erectie en zijn zaadlozing kwijt. Toch komt hij klaar: in zijn penis zit geen beleving, maar in zijn balzak wel, en als zijn vrouw Lies hem daar op een bepaalde manier lang aanraakt, leidt dat tot een hoogtepunt. Minder heftig en vrij kort, zegt hij, maar hij beleeft het wel. Na zes jaar lukt het nog steeds.

Lukt het met de hand niet, dan is een krachtige wandmassager wat ons betreft het proberen waard.

Kunt u seks hebben zonder erectie?

Ja, en het gebeurt vaker dan u denkt: veel mannen hebben wel eens dat de penis niet stijf wordt of blijft tijdens de seks. Bij het ouder worden is dat gewoon normaal: er is meer tijd en meer prikkeling nodig, en hij blijft minder lang stijf. Seks zonder erectie is seks met de handen, de mond en een speeltje; een stijve penis is daar niet voor nodig.

Hoe meer u eraan denkt, hoe lastiger het wordt. En u heeft dit nooit alleen: uw partner kan zich gaan afvragen of zij nog wel aantrekkelijk is. Praat er dus over, op een rustig moment en niet in bed.

Wil een erectie ook met een ring niet meer komen, dan is er de Pulse Solo Essential. Dat is een masturbator die klopt in plaats van trilt en daardoor ook bij een slappe of half stijve penis werkt. Voor samen is er de Pulse Duo: dezelfde kloppende plaat onder de eikel, met een tweede motor aan de buitenkant voor uw partner, zodat u hem alleen of samen gebruikt. Onze lezer Henk kreeg op advies van zijn uroloog een penisring en vond zo zijn stevige erectie terug; hoe dat werkt leest u in hoe gebruikt u een cockring. Raadpleeg bij aanhoudende klachten altijd eerst uw huisarts of uroloog.

Meer hulpmiddelen staan in de beste speeltjes bij erectiestoornissen en in erectiestoornis oplossen; wie toch wil penetreren, kijkt bij de holle strap-on. Onze collectie bij een afwezige erectie hebben wij er speciaal voor.

Als penetratie pijn doet of even niet kan

Pijn bij het vrijen

Pijn bij het vrijen komt veel voor, en mensen denken soms dat het erbij hoort. Dat is niet waar: vrijen hoort geen pijn te doen. Het advies van de huisarts is dan een tijd vrijen zonder pijn, en dat betekent meestal: wel vrijen, maar geen penis of vinger in de vagina. Strelen, masseren, zoenen, likken. Alles mag, als het maar geen pijn doet en u het fijn vindt.

Wie een keer pijn had, wordt bang voor de volgende keer, en van die angst spannen de bekkenbodemspieren zich vanzelf aan. Een tijdje vrijen zonder pijn is dan de manier om weer opwinding te leren voelen. Blijft de pijn, maak dan een afspraak bij uw huisarts. Lees ook onze gids over pijn bij het vrijen en zeven standjes als penetratie pijn doet; een seksuoloog is een gewone volgende stap.

De overgang en een droge vagina

In en na de overgang kunt u nog net zo opgewonden raken als daarvoor. Het duurt alleen langer, en uw vagina wordt langzamer vochtig. Gaat er iets naar binnen voordat het zover is, dan voelt dat branderig of het doet pijn. Neem dus de tijd, laat de clitoris meer strelen, en ga pas naar binnen als het echt kan, of helemaal niet: strelen, masseren, zoenen en likken zijn juist nu een uitkomst.

Een glijmiddel is dan niet nodig, maar wel fijn. De Hydra+ plakt niet en mag met latexcondooms en alle speeltjes; meer milde keuzes staan bij onze glijmiddelen bij pijn bij het vrijen. Lees ook overgang en seks en het beste glijmiddel bij de overgang.

Rug en heupen

Henk en zijn vrouw vonden hun eigen oplossing toen haar rug en heupen opspeelden. Ze koos houdingen die haar rug sparen: zijwaartse 69, masturberen tegenover elkaar zittend, en liggend in elkaars armen elkaar helpen bij het masturberen. Een sekskussen bracht ook veel verandering. Een stevig wigkussen zoals de Liberator Wedge heeft een helling van 27 graden, en bij orale seks hoeft uw partner dan minder te bukken, wat nek en schouders spaart. Welk kussen bij u past staat in onze gids over sekskussens.

Zwanger of net bevallen

U kunt vrijen wanneer u wilt, de hele zwangerschap door, en een orgasme is veilig voor de baby. Niet vrijen bij gebroken vliezen, bloedverlies, ernstige spataderen rond de vagina, te vroege weeën of een dreigende vroeggeboorte. Is de vagina extra gevoelig door de betere doorbloeding, of doen spataderen pijn? Dan is vrijen zonder dat de penis of vingers naar binnen gaan een oplossing, of een sensuele massage zonder de vagina aan te raken. En na de bevalling een tijd minder seks is volkomen normaal. Meer in seks tijdens de zwangerschap en na de bevalling.

Sfeerbeeld: handen van een vrouw masseren met olie de rug van een man op bed

Ervaringen van gebruikers

Henk, een lezer van ons, is bijna 60 en al meer dan 35 jaar met zijn vrouw samen. Hij schreef: “Het is vreemd dat, als wij nu terugkijken, wij vroeger seks zonder penetratie niet als 'echte seks' beschouwden. Dat is wel veranderd”. Over zijn vrouw: “Andere vormen van intimiteit, zoals knuffelen, strelen, en masseren, vond ze wel heel fijn en belangrijk. Ook genoot ze enorm van samen masturberen en elkaar oraal verwennen, vooral omdat ze dan een positie kon kiezen die minder belastend was voor haar rug en heupen”. En: “Naakt slapen, waarmee we al vrij snel aan het begin van onze relatie begonnen zijn, voelt nu ook veel intiemer aan”. Lees het hele verhaal van Henk en Mieke.

Wim (74) en Lies (72) kwamen na zijn prostaatoperatie op nieuw terrein. De spuit en de pomp uit het ziekenhuis waren gehannes en gedoe, pijnlijk, met een minimale erectie, en toen zeiden ze tegen elkaar: dit doen we niet meer. Ze gingen samen experimenteren, en voor Lies kochten ze samen een speeltje, want haar hoogtepunt telt ook. Lies zegt dat de behoefte om aangeraakt te worden blijft, en dat lekker tegen elkaar aan liggen en knuffelen ook heerlijk is: het hoeft niet altijd verder te gaan. Wat een van hen niet leuk vindt, doen ze daarna niet meer. Sommige dingen zijn misschien wel beter nu, zegt ze, omdat ze anders met elkaar omgaan en meer de tijd nemen. Of, zoals Wim het zegt: “Echt gekke dingen doen we niet, maar de intimiteit is er wel en we hebben er plezier in”.

Ineke merkte na haar borstkanker dat de zin grotendeels weg was. Ze moet in haar hoofd echt een knop omzetten; dan lukt het wel, al is het minder intens dan vroeger. Bij een seksuoloog leerde ze accepteren dat het veranderd is, en dat zij en haar partner nu op een andere manier moeten vrijen.

Sfeerbeeld: een stel van achteren op de rand van het bed, kijkend naar de herfsttuin

Toegift van de Keizerin

Een avond zonder penetratie plant u gewoon in, net als een etentje; dat is niet zwak, het zegt dat u aandacht aan elkaar wilt geven. Spreek af dat er vanavond niets naar binnen gaat, wat er ook gebeurt. Dat klinkt streng, maar het haalt de druk er helemaal af: niemand hoeft iets te presteren en niemand hoeft stiekem te kijken of het al zover is.

Zet de verwarming een graadje hoger, leg een handdoek klaar en begin bij de voeten. Och, en de bank is net zo goed als het bed.

Veelgestelde vragen

Helpt een penisring bij erectieproblemen?

Een ring rond de basis van de penis kan een erectie die wel komt maar niet blijft, stijf laten blijven; nooit langer dan een half uur. Hoe u de maat kiest en hem omdoet, staat in hoe gebruikt u een cockring. Raadpleeg bij aanhoudende klachten altijd eerst uw huisarts of uroloog.

Waarom is glijmiddel zo fijn na de overgang?

Na de overgang wordt uw vagina langzamer vochtig, en iets dat te vroeg naar binnen gaat kan branderig voelen of pijn doen. Bent u opgewonden genoeg, dan is glijmiddel niet nodig, maar het maakt alles gladder en u mag het gewoon voor het plezier gebruiken; ons eigen Hydra+ is op waterbasis en plakt niet. Blijft het droog of jeuken, dan is er een gel zonder hormonen bij de drogist, of een middel met hormonen via uw huisarts.

Kunt u ook fijn vrijen zonder klaar te komen?

Ja, en voor veel stellen is dat juist de ontspannen variant. Lies (72) zegt het mooi: klaarkomen is leuk, maar niet altijd nodig, en lekker tegen elkaar aan liggen is ook heerlijk.

Telt anale seks als seks zonder penetratie?

Dat hangt af van wie u het vraagt. Voor de een telt alleen de penis in de vagina als penetratie en hoort anaal er gewoon bij, voor de ander is alles wat naar binnen gaat penetratie. Het strelen van de anus en het stukje huid ertussen is in elk geval seks zonder penetratie, en bij alles wat verder gaat horen glijmiddel op waterbasis en de tijd om te ontspannen.

Kunt u een soa krijgen bij seks zonder penetratie?

Ja. Niet van knuffelen, handen vasthouden of met kleren aan op elkaar liggen, wel bij pijpen, beffen en rimmen, en via een vibrator of dildo die u direct na een ander gebruikt. Ook als u met uw vingers eerst de ander en direct daarna uzelf aanraakt. Gebruik dus een condoom of een beflapje, bij een nieuwe partner minstens drie maanden; wilt u daarna zonder, doe dan allebei een soa-test.

Wat als uw partner penetratie blijft missen?

Zeg het tegen elkaar, op een rustig moment: dat u vaker zin heeft in knuffelen en niet altijd in iets dat naar binnen gaat, of juist dat u het mist. Misschien vindt u het allebei geen probleem. Zo niet, zoek dan samen uit wat er wel kan; soms helpt een andere houding of een glijmiddel al. Komt u er niet uit, dan is de huisarts gewend om hierover te praten en kan die u doorsturen naar een seksuoloog.

Bronnen en verantwoording

Gebaseerd op de bronnen hieronder, op onze productpagina's en op het verhaal van onze lezer Henk. De tien tips zijn ons eigen advies. Doet vrijen pijn, blijft een erectie weg of maakt u zich zorgen, ga dan naar uw huisarts.

  1. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil weten hoe seks kan veranderen als ik ouder word. bekijk bron
  2. Thuisarts.nl (NHG). Elkaar strelen en masseren (niet de penis, vagina, anus en borsten). bekijk bron
  3. Thuisarts.nl (NHG). Mijn penis wordt minder stijf. bekijk bron
  4. Thuisarts.nl (NHG, FMS). Ik heb jeuk en een droge vagina door de overgang. bekijk bron
  5. Thuisarts.nl (NHG, FMS). Ik heb pijn bij vrijen (vrouw). bekijk bron
  6. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil meer weten over de vagina, clitoris en seks. bekijk bron
  7. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil meer weten over seks met uzelf (vrouw). bekijk bron
  8. Thuisarts.nl (NHG, FMS). Ik heb minder zin in seks. bekijk bron
  9. Thuisarts.nl (NHG, GGD). Hoe zorg ik dat ik geen soa krijg? bekijk bron
  10. Rutgers, seksualiteit.nl. Wensen en grenzen. bekijk bron
  11. Rutgers, seksualiteit.nl. Seks tijdens zwangerschap. bekijk bron
  12. Rutgers, seksualiteit.nl. Anale seks. bekijk bron
  13. International Society for Sexual Medicine (ISSM) (2021). What is outercourse? bekijk bron
  14. Tergooi MC. Vacuümpomp bij erectiestoornis (patiënteninformatie). bekijk bron
  15. De Paarse Keizerin. Productpagina's: Pulse Solo Essential, Pulse Duo, Aludra, Mimi Soft en Rocky. Ook Shunga Romance, Hydra+, Set Anale Erotiek en Liberator Wedge. Het ervaringsverhaal van Henk en Mieke.

Laatst bijgewerkt op 27 oktober 2026.

Gerelateerde berichten

Reactie plaatsen

Let op: opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.