Het korte antwoord

U blijft samen genieten door te zoeken naar wat nu fijn voelt: trager, met meer aanraken en knuffelen, en met een hulpmiddel waar het lijf niet meer vanzelf meewerkt. Zo deden Henk en Mieke het, allebei bijna zestig en ruim 35 jaar samen. Henk testte voor ons penisringen en vertelt hieronder hun verhaal.

  • Een erectie die minder wil: een penisring gaf Henk weer een stevige erectie die bleef.
  • Droog na de overgang: neem de tijd om op te warmen, en pak een glijmiddel op waterbasis zoals Hydra+.
  • De een meer zin dan de ander: praat erover, en zoek wat jullie allebei fijn vinden. Een nee van uw partner is meestal geen nee tegen u.
  • Rug of heup: zijwaarts liggen, tegenover elkaar zitten, of een sekskussen dat het tilwerk doet.
  • Dichter bij elkaar: knuffelen, naakt slapen, samen in bad en tantra gaven Henk en Mieke "een enorme binding".

Wat willen jullie allebei? Vul om de beurt onze wenslijst in, dan ziet u alleen waar jullie elkaar vinden.

Deze blog hoort bij ons overzicht over seks op latere leeftijd6 blogs: na uw 50ste, 65ste en 70ste, intimiteit en seks zonder penetratieBekijk alle onderwerpenSluiten

"Seks zonder penetratie is iets waar wij de laatste tijd enorm van kunnen genieten."

Zo begint Henk zijn verhaal. "Eigenlijk doen wij dit gedeeltelijk al gedurende onze hele relatie, alleen nu bewust en met veel plezier. Het is vreemd dat, als wij nu terugkijken, wij vroeger seks zonder penetratie niet als 'echte seks' beschouwden. Dat is wel veranderd."

Henk en Mieke zijn allebei bijna zestig. In een paar jaar tijd deed hun lijf van alles waar ze niet om hadden gevraagd: de overgang, een prostaat die opspeelde, een rug en een heup die niet meer alles willen. Henk schreef voor ons op hoe ze daarmee omgingen. Zijn woorden laten we staan zoals hij ze schreef; onder elk deel zetten wij wat u er zelf mee kunt.

De foto van Henk en Mieke is om privacy redenen niet "echt".

Kies hieronder waar u wilt beginnen.

Keuzewijzer

Waar wilt u beginnen?

Wilt u eerst weten wat er verandert, het verhaal van Henk en Mieke lezen, of zoekt u iets dat helpt? Kies een vak, dan ziet u meteen waar u moet zijn.

Kies een vak, dan verschijnt de route.

Twee oude eiken met hun kruinen in elkaar gegroeid op een zomers weiland

Wat verandert er aan intimiteit als u ouder wordt?

Het lijf wordt trager. Een man heeft meer tijd en meer prikkeling nodig voor een stijve penis, en die blijft minder lang stijf; bij een vrouw duurt het langer voor de vagina vochtig is. Dat hoort gewoon bij ouder worden. Wat vaak juist groter wordt, is de behoefte aan intimiteit. Ouderen raken vaker opgewonden van aanraken en knuffelen; bij jongere mensen gaat dat vaker via beelden en fantasieën. Veel ouderen met een partner zijn tevreden over hun seksleven, en dan gaat het meer over ontspannen bij elkaar zijn dan over presteren.

Wat betekent intimiteit op oudere leeftijd?

Intimiteit is alles wat u dicht bij elkaar brengt: aanraken, knuffelen, naakt tegen elkaar aan liggen, zeggen wat u voelt, en ook vrijen. Op latere leeftijd wordt dat brede deel vaak belangrijker, omdat het lijf voor penetratie niet meer altijd meewerkt. Henk zegt het zo: "Door lichamelijke ongemakken en een lager libido als gevolg van de overgang, zijn we op zoek gegaan naar andere vormen van intimiteit en seks."

Wilt u eerst weten hoe vaak leeftijdgenoten nog vrijen, of begint u opnieuw met een nieuwe partner? Dat leest u in ons overzicht seksualiteit bij ouderen. Hier gaat het over een stel dat al heel lang samen is.

Het verhaal van Henk en Mieke

Als er geen penetratie was geweest, was het geen seks

Wij zijn beide bijna 60 jaar oud en al meer dan 35 jaar een stel. Aanvankelijk was seks in onze relatie synoniem met gemeenschap. Als er geen penetratie was geweest, beschouwden we het niet als seks. Vooral in het begin gebeurde het wel eens dat ik tijdens het voorspel al een orgasme bereikte. Dit was weliswaar seks zonder penetratie, maar ik kon er niet van genieten. Het voelde voor mij niet als "echte" seks.

In plaats van te genieten en rustig opnieuw te beginnen zodat ik na 15-20 minuten weer een erectie kon krijgen, stopten we uit frustratie. Als ik echter tijdens gemeenschap een orgasme kreeg, namen we wel de tijd om ervan te genieten, zodat we na verloop van tijd weer voor een tweede ronde konden gaan.

Gelukkig konden we toen al heel gemakkelijk en open over seks praten. We bespraken dat ik moest leren mijn zaadlozing uit te stellen en beter moest aangeven wanneer ik bijna kwam, zodat mijn vrouw op tijd kon stoppen met stimuleren. Maar we vergaten toen te erkennen dat seks zonder penetratie ook heel plezierig kan zijn en dat daar niets mis mee is.

Achteraf is het vreemd dat als mijn vrouw een orgasme kreeg tijdens het voorspel wij dit wel als "normaal" beschouwden. De afsluiting zou immers gemeenschap zijn, zodat het "echte" seks was.

Henk

Na verloop van tijd merkte ik dat ik mijn zaadlozing steeds beter kon beheersen en uitstellen, waardoor de gemeenschap veel langer kon duren. Gedurende die tijd ontdekten we ook dat mijn vrouw orgasmes kon bereiken tijdens de gemeenschap. Bovendien begon ze regelmatig vochtig klaar te komen, zowel door G-plek stimulatie als tijdens de gemeenschap.

Vanwege deze ervaringen bleven we gewoon gemeenschap hebben zonder erbij na te denken om andere dingen te proberen. Tijdens het voorspel was er altijd ruimte voor orale seks, maar de afsluiting was altijd gemeenschap. De enige verandering was dat we begonnen te experimenteren met tantra.

Ons libido liep over het algemeen gelijk, maar het gebeurde wel eens dat de een zin had en de ander niet. Dit losten we dan op door te masturberen. Masturberen was bij ons nooit een taboe, en we deden dit regelmatig in elkaars nabijheid. Vaak hielpen we elkaar daarbij. Hoewel dit ook seks zonder penetratie was, zagen we het toen meer als een snelle manier om onze lust te bevredigen of als een manier om in slaap te vallen.

Wat u hiervan kunt meenemen

  1. Alles wat u samen opwindt, telt als seks: strelen, de hand, de mond, samen masturberen. Het hoeft niet te eindigen met penetratie om af te zijn.
  2. Komt hij eerder dan hij wil? Stoppen vlak voor het punt van geen terug en dan weer verder gaan, leert hem uitstellen. Zo deed Henk het; meer daarover in vroegtijdige zaadlozing uitstellen.
  3. Te vroeg klaargekomen is geen einde. Henk was achteraf liever rustig blijven genieten: na een kwartier of twintig minuten kon hij weer een erectie krijgen.
  4. Tien ideeën om mee te beginnen staan in ook zonder penetratie kan seks geweldig zijn.

Het verhaal van Henk en Mieke

Met het ouder ontstonden prostaat- en erectieproblemen

Met het ouder worden veranderde er echter veel. De overgang begon en het libido van mijn vrouw nam af, waardoor onze seksuele verlangens niet langer synchroon liepen.

Henk

Tegelijkertijd begin ik problemen te ervaren met mijn prostaat, waardoor mijn erectie minder krachtig werd en minder lang aanhield. Dit maakte penetratie steeds moeilijker en verkortte de duur van de gemeenschap aanzienlijk.

Op advies van mijn uroloog begon ik met het gebruik van een penisring. Dit leidde tot mijn kennismaking met De Paarse Keizerin. Na enkele problemen met de eerste ringen werd mij gevraagd om verschillende ringen te testen. Dit gaf me de kans om de perfecte ring voor mij te vinden.

Door het gebruik van een penisring kreeg ik weer een stevige en langdurige erectie. Mijn penis werd ook dikker en het orgasme werd intenser. Hierdoor werd gemeenschap weer haalbaar en plezierig.

Noot van De Paarse Keizerin: wil een erectie ook met een ring niet meer komen, dan is er de Pulse Solo Essential, een masturbator die klopt in plaats van trilt en daardoor ook bij een slappe of half stijve penis werkt.

Helpt een penisring als de erectie minder wordt?

Vaak wel, als er nog een erectie komt maar die te snel wegzakt. Een ring om de basis van de penis houdt het bloed langer vast, zodat de penis stijf blijft. Laat hem nooit langer dan een half uur zitten (bron). Komt er helemaal geen erectie meer, dan helpt een pomp, of een gesprek met de huisarts over een erectiepil.

Zelf proberen

  1. Begin met een zachte, rekbare ring en kies de goede maat: in onze penisringhulp meet u dat eerst.
  2. Een penisring voor beginners kost weinig; een vibrerende ring trilt tegelijk tegen haar aan.
  3. Wil de erectie ook met een ring niet, kijk dan naar een penispomp of speeltjes bij erectieproblemen.
  4. Komen de problemen ineens, of gebruikt u medicijnen voor hart of bloeddruk? Bespreek het dan eerst met de huisarts; medicijnen spelen vaak mee.

Het verhaal van Henk en Mieke

Overgang en verlies van libido

Over het verschil in libido kregen wij steeds vaker discussies. Mijn vrouw had minder zin en ik voelde dat telkens als een afwijzing, omdat het voorheen altijd geweldig was geweest. Door gedurende een lange periode hierover te praten en te lezen, begon ik de gevolgen van de overgang beter te begrijpen. Hierdoor ben ik, mede door mijn prostaatproblemen (een vergrote prostaat en prostatitis), begonnen met het gebruik van prostaatmassagers.

Wat kunt u doen als de een meer zin heeft dan de ander?

Eerst dit: het is heel gewoon. Ruim de helft van de vrouwen had het afgelopen jaar een periode van minstens drie maanden met weinig of geen zin, en na de overgang komt zin vaak pas als u al aan het knuffelen of strelen bent. Een nee zegt dan vooral iets over dat moment. Henk voelde elke nee als een afwijzing; pas toen hij ging lezen over de overgang, kon hij het anders zien.

"Voor mij is seks verbinding, voor hem meer lust. Hoe stemmen we dat af?"

Die vraag kregen we van een lezeres, en hij past precies bij Henk en Mieke. Wat wij haar antwoordden: vraag elkaar niet alleen wat u wilt, maar ook wat het u geeft. Als u weet wat erachter zit, kunt u samen zoeken naar een vorm waar u allebei iets aan heeft. En vertel net zo goed wat u zelf nodig heeft om u verbonden te voelen; dat moet de ander ook horen. Loopt het gesprek steeds op hetzelfde punt vast, dan kan een seksuoloog helpen om het samen rustig te bespreken.

Zo houdt u het bespreekbaar

  1. Praat erover buiten de slaapkamer, op een rustig moment, en begin bij uzelf: "Ik mis het dat we..." werkt beter dan "Jij wilt nooit".
  2. Zoek wat jullie allebei wel willen. Onze wenslijst laat alleen de overlap zien, nooit een nee van de ander.
  3. Gesprekstips en opvallend veel herkenning vindt u in verschil in zin en praten over seks.
  4. Speelt de overgang mee, lees dan ook geen zin meer in seks na de overgang.

Het verhaal van Henk en Mieke

Prostaat orgasme

Mijn vrouw was enthousiast dat ik hiermee begon en vond het fijn voor mij dat ik er zo van kon genieten. Hoewel het geen gemeenschap was, waren mijn gevoelens er niet minder om. Al vrij snel slaagde ik erin een prostaatorgasme te krijgen, dat sterker aanvoelt dan een normaal orgasme. Soms komt mijn vrouw tegen me aan liggen terwijl ik bezig ben met een sessie, wat een heel intieme band schept.

Wanneer ik een vibrerende massager gebruik, neemt ze regelmatig de afstandsbediening/app over, wat ook een leuke manier van samen spelen is. Het gebeurt ook wel eens dat ze een vibrerende penisring achter mijn eikel plaatst en me zo laat klaarkomen. Dit betekent overigens niet het einde van de prostaatmassage. Na een zaadlozing is het nog steeds mogelijk om prostaatorgasmes te krijgen.

In het begin voelde ik mij bij deze vorm van seks overigens niet prettig, ik had mijn vrouw immers niet laten genieten. Ze gaf echter aan dat orgasmes niet meer zo belangrijk voor haar waren en dat het knuffelen en mij laten genieten iets was waar ze veel plezier aan beleefde.

Noot van De Paarse Keizerin: prostaatmassage is geen behandeling voor een vergrote prostaat of een prostaatontsteking. Heeft u koorts, pijn tussen balzak en anus of klachten bij het plassen, ga dan eerst naar de huisarts; een prostaatontsteking heeft medicijnen nodig. Heeft u prostaatklachten, overleg dan met uw huisarts of uroloog voordat u met prostaatmassage begint.

Zelf beginnen, alleen of samen

Begin klein, met veel glijmiddel, en neem de tijd: de eerste keren gaat het vooral om wennen. Hoe dat stap voor stap gaat, staat in prostaatmassage voor beginners. In het lijstje van Henk en Mieke staan een massager zonder trilling, de Aneros Helix Syn, en een met een app, de We-Vibe Vector+: daarmee neemt de ander de afstandsbediening over en speelt u samen. Twijfelt u welke bij u past, kijk dan in de keuzehulp voor prostaatmassagers.

Het verhaal van Henk en Mieke

Rug- en heupklachten en minder vocht

Na de overgang bleef het libido van mijn vrouw helaas laag, en door rugklachten en heupproblemen werd het hebben van gemeenschap lastiger. Bovendien werd haar natuurlijke glijvocht minder, vooral tijdens langere sessies.

We besloten toen Hydra+ als glijmiddel te gebruiken, hoewel ze er aanvankelijk tegenop zag. Ze had het gevoel dat haar lichaam haar in de steek liet. Nadat we enkele keren hadden geëxperimenteerd met de juiste hoeveelheid, veranderde haar mening volledig. Bij de juiste dosering bleef het lekker glijden en hoorden we zelfs het vertrouwde geluid.

Een sekskussen (ook wel positiekussen genoemd) bracht ook veel verandering, vooral in de missionarishouding.

Mijn vrouw gaf echter aan dat penetratie niet meer zo belangrijk voor haar was.

Henk

Andere vormen van intimiteit, zoals knuffelen, strelen, en masseren, vond ze wel heel fijn en belangrijk. Ook genoot ze enorm van samen masturberen en elkaar oraal verwennen, vooral omdat ze dan een positie kon kiezen die minder belastend was voor haar rug en heupen.

Houdingen die we dan aannemen zijn bijvoorbeeld zijwaartse 69, masturberen tegenover elkaar zittend, en liggend in elkaars armen elkaar helpen bij het masturberen. Het huidcontact is hierbij erg prettig en met wat 'dirty talk' erg stimulerend en opwindend. Naakt slapen, waarmee we al vrij snel aan het begin van onze relatie begonnen zijn, voelt nu ook veel intiemer aan.

Een positie die we ook regelmatig aannemen is tussen haar borsten. Mijn vrouw heeft grote borsten, wat bij deze positie natuurlijk een voordeel is. Door voldoende glijmiddel te gebruiken, voelt dit voor mij aan als gemeenschap.

Wat helpt bij droogte na de overgang?

Meer tijd om op te warmen, en een glijmiddel. Na de overgang heeft ongeveer drie op de tien vrouwen last van een droge vagina (bron). Schuurt het ook buiten het vrijen, dan helpt een vochtinbrengende gel zonder hormonen, bijvoorbeeld met hyaluronzuur; die koopt u zonder recept. De huisarts kan ook een crème, zetpil of tabletje met een beetje oestrogeen voor in de vagina voorschrijven. Mieke zag eerst op tegen glijmiddel, omdat het voelde alsof haar lichaam haar in de steek liet. Een paar keer uitproberen hoeveel, en haar mening was helemaal omgedraaid.

Bij droogte

  1. Een glijmiddel op waterbasis zoals Hydra+ past bij elk speeltje en is na afloop met water weg.
  2. Voor droogte die ook overdag schuurt is er de JO Renew, een vochtinbrenger die u een paar keer per week gebruikt.
  3. Meer keuze, en wat het verschil is tussen waterbasis en siliconen: glijmiddel bij de overgang.

Welke houdingen sparen rug en heup?

Houdingen waarin niemand hoeft te steunen of te tillen. Henk en Mieke kozen ze precies daarom, en ze zijn ook fijn als penetratie er niet bij hoeft:

  1. Zijwaartse 69: u ligt allebei op uw zij, niemand draagt gewicht.
  2. Lepeltje: hij achter haar, allebei op de zij; rustig en met veel huid tegen huid. Uitleg in lepeltje-lepeltje.
  3. Tegenover elkaar zitten: met de rug tegen kussens of het hoofdeinde, en elkaar aankijken terwijl u uzelf of de ander streelt.
  4. In elkaars armen: naast elkaar liggen en elkaar met de hand helpen.
  5. Met een kussen: een stevig sekskussen onder de heupen geeft lift zonder dat de rug hoeft te werken.

Bent u 's ochtends stram, vrij dan liever later op de dag, als u al wat op gang bent gekomen. Meer houdingen en welk kussen bij welke houding past: een sekskussen kiezen.

Een ouder stel ligt 's ochtends in lepeltje in bed, huid tegen huid onder een wit laken

Tantra

Hier zijn wij hoofdzakelijk mee begonnen om meer binding te krijgen. Wij wilden het vrijen uitbreiden en niet alleen maar voorspel, gemeenschap, orgasme, naspel en dan klaar. Ook wilde ik leren om "droge orgasmes" te krijgen, zodat het vrijen veel langer kon duren.

Door de tantra zijn wij ook dingen in het dagelijks leven meer samen gaan doen, tantra is immers niet alleen op seks gericht. Wat seks betreft zijn wij samen naakt gaan mediteren met behulp van een yoga poef, tantra muziek en geurbranders met etherische oliën.

Wij gebruiken tantra nu nog veel in het dagelijks leven door bijvoorbeeld samen te koken, huishouden, enzovoort. Hierbij doen wij veel knuffelen wat enorm fijn aanvoelt. Door de tantra zijn onze lichamen veel gevoeliger geworden voor aanrakingen waardoor het geestelijk ook veel beter aanvoelt.

In bad, in bed en overdag

Ook gaan wij bijvoorbeeld regelmatig samen in bad. Hierbij gebruiken wij ook tantra muziek, geurbranders met etherische oliën en etherische olie in het badwater. Geregeld komt het dan voor dat wij alsnog in bed belanden. Soms eindigen wij dan met gemeenschap, maar ook geregeld met seks zonder penetratie. Deze vorm van seks kan soms ook lang duren, zoals wij geleerd hebben bij het beoefenen van tantra.

Wij proberen nu, nog meer als voorheen, huidcontact te hebben en te houden tijdens het slapen. Wij beginnen meestal in lepeltje-lepeltje maar veranderen tijdens het slapen natuurlijk van houding. Hierbij proberen wij toch huidcontact te houden door handen en benen op elkaar te leggen. Dit doen wij nu nog bewuster, waardoor het veel intiemer aanvoelt.

Wij knuffelen overdag geregeld waarbij we elkaar diep in de ogen kijken en ook weer met onze ademhaling spelen. Ook tijdens gemeenschap, waarbij wij niet bewegen, doen wij dit geregeld. Dit geeft een hele sterke emotionele binding. Hierdoor is het vrijen heel erg ontspannend en is een orgasme niet belangrijk.

Door de tantra is het vrijen niet alleen gericht op lichamelijk plezier, maar ook veel meer geestelijk. Het geeft een enorme binding, zeker tijdens het vrijen maar ook daarbuiten.

Door lichamelijke ongemakken en een lager libido als gevolg van de overgang, zijn we op zoek gegaan naar andere vormen van intimiteit en seks. Op deze manieren vrijen is voor ons allebei weer heel prettig.

Henk

Zo beginnen jullie zelf met tantra

  1. Begin aangekleed: een lange omhelzing van een paar minuten, en samen rustig ademen.
  2. Ook stil in elkaar liggen en samen ademen, zoals Henk en Mieke doen, hoort erbij. Het kost geen kracht en er hoeft niets.
  3. Zeven oefeningen voor twee, met tekeningen: tantra seks: oefeningen en tips.

Wat Henk en Mieke gebruiken

Dit zijn de spullen die Henk en Mieke fijn vinden, met de woorden van Henk erbij. Waar hij geen merk noemt, staat wat wij ervoor kiezen.

Checklist voor twee

Jullie wenslijst: wat willen jullie allebei?

Vul hem om de beurt in, zonder bij de ander te kijken. Per idee kiest u ja, misschien of liever niet. Daarna ziet u alleen wat jullie allebei willen; een "liever niet" van de ander ziet u nooit. Zo voelt niemand zich afgewezen.

Eerst de een

Kies wat u zelf zou willen. Overslaan mag.

Dichtbij elkaar

Lang knuffelen, zonder dat er iets hoeft
Naakt slapen, huid tegen huid
Samen in bad
Elkaar masseren met warme olie
Strelen met een veer of een zachte borstel
Elkaar aankijken en samen ademen

Samen genieten, zonder penetratie

Samen masturberen, naast of tegenover elkaar
Elkaar met de hand verwennen
Elkaar oraal verwennen, ook in een zijwaartse 69
Zeggen wat je lekker vindt, een beetje dirty talk
Een speeltje dat jullie allebei voelen
Prostaatmassage voor hem

Met penetratie, maar anders

Vrijen in lepeltje, zonder haast
Een sekskussen onder de heupen
Stil in elkaar liggen en samen ademen
Twee leesbrillen over elkaar op een houten nachtkastje naast het bed

Ervaringen van lezers

Kees (74)

Toen zijn erectie minder werd, vond Kees dat eerst een groot gemis. "Dat nam ik mezelf eigenlijk ook wel kwalijk, dat je op seksueel gebied niet meer datgene kan leveren wat je graag wil leveren." Het ebt weg, zegt hij, nu hij en zijn vrouw er samen een weg in vinden. Maar makkelijk was het niet.

Ineke (65)

Ineke heeft het nuchter over haar minnaars, van wie de penis niet meer werkt zoals vroeger. Daardoor wordt het vrijen aan de ene kant zachter, zegt ze. "En aan de andere kant wordt het veel spannender, omdat je dus heel veel meer andere dingen gaat uitzoeken."

Ria (74)

Ria en haar man zijn veertig jaar samen en hebben ieder een eigen leven. Als ze samen zijn, maken ze 's avonds tijd voor elkaar: praten, terugkijken, elkaar aankijken. Ja, ze vrijen nog, met een orgasme, maar niet per se met penetratie; dat is soms te inspannend en het kan ook anders. Eens in de tien dagen, schat ze. En ze vallen bijna altijd hand in hand in slaap.

Joke (70)

Joke heeft een simpel advies voor wie er tegenop ziet om erover te beginnen. "Praat er gewoon over. Net zoals je zou zeggen: 'Goh, ik wil weer eens naar het theater. Heb je een idee?'" Het gesprek met de ander hielp haar het meest om anders naar seks op latere leeftijd te kijken.

Wat ze gemeen hebben met Henk en Mieke: ze zochten het samen uit, en ze praatten erover.

Toegift van de Keizerin

Leg vanavond, voor u gaat slapen, uw hand op de blote rug van uw partner en laat hem daar gewoon liggen. Meer niet. Henk en Mieke beginnen elke nacht zo, in lepeltje, en schuiven pas later in hun slaap uit elkaar. Het kost niets, het hoeft nergens naartoe, en de kans is groot dat u er allebei stil van gaat glimlachen.

En gaat het toch ergens naartoe? Dan ligt het glijmiddel hopelijk binnen handbereik. Och, geniet er maar lekker van.

Veelgestelde vragen over intimiteit op oudere leeftijd

Antwoorden op uw vragen KlikTik op een vraag voor het antwoord
Wat betekent intimiteit voor ouderen?

Alles wat u dicht bij elkaar brengt: aanraken, knuffelen, naakt tegen elkaar aan liggen, praten over wat u voelt, en ook vrijen. Met de jaren wordt dat brede deel voor veel stellen belangrijker, omdat het lijf voor penetratie niet meer altijd meewerkt. Ouderen raken ook vaker opgewonden van aanraken en knuffelen dan van fantasieën.

Is seks zonder penetratie echte seks?

Ja. Strelen, masseren, de hand, de mond en samen masturberen zijn gewoon seks, en voor veel stellen op latere leeftijd het lekkerste deel. Henk zag dat jarenlang anders; nu genieten hij en Mieke er juist enorm van. Tien ideeën staan in ook zonder penetratie kan seks geweldig zijn.

Hoe beïnvloedt de overgang het seksleven?

Na de overgang wordt de vagina droger en dunner, en zin komt vaker pas onderweg in plaats van vooraf. Opwinden kost meer tijd. Een glijmiddel, een vochtinbrenger en een rustig begin helpen veel; bij klachten kan de huisarts een middel met een beetje oestrogeen voor in de vagina voorschrijven.

Helpt een penisring bij erectieproblemen?

Ja, als er nog een erectie komt maar die snel wegzakt. De ring om de basis van de penis houdt het bloed langer vast, zodat de erectie steviger blijft. Hij mag hooguit een half uur blijven zitten. Komt er geen erectie meer, dan helpen een pomp of een erectiepil van de huisarts beter; in onze penisringhulp kiest u de goede maat.

Wat is een prostaatorgasme en hoe bereik ik dat?

Een orgasme dat komt van het masseren van de prostaat, aan de binnenkant, via de anus. Henk voelt het als sterker dan een gewoon orgasme, en hij kan het ook na een zaadlozing nog krijgen. Begin rustig, met veel glijmiddel en een kleine massager, en neem er de tijd voor: zo staat het in prostaatmassage voor beginners.

Is prostaatmassage veilig bij prostaatklachten?

Overleg eerst met uw huisarts of uroloog. Prostaatmassage is geen behandeling voor een vergrote prostaat of een ontsteking. Heeft u koorts, pijn tussen balzak en anus of klachten bij het plassen, dan kan het een prostaatontsteking zijn: daar zijn medicijnen voor nodig, en dan dus geen massage.

Hoe bespreek ik veranderingen in ons seksleven met mijn partner?

Op een rustig moment buiten de slaapkamer, en vanuit uzelf: "Ik mis het dat we..." werkt beter dan een verwijt. Vertel wat u nog wel fijn vindt, en vraag wat de ander nodig heeft. Wie er moeilijk over begint, kan de wenslijst voor twee samen invullen; die laat alleen zien wat jullie allebei willen.

Wat kunt u doen als uw partner minder zin heeft?

Zie een nee niet als afwijzing van uzelf; zin wisselt, zeker in en na de overgang. Zoek samen naar wat jullie allebei wel willen, zoals knuffelen, een massage of samen in bad, zonder dat het ergens op uit moet draaien. Zin komt op latere leeftijd vaak pas onderweg. Meer in verschil in zin.

Waarom is glijmiddel belangrijk bij seks op latere leeftijd?

Omdat het lichaam na de overgang minder vocht maakt, en droog vrijen schuurt en pijn doet. Een glijmiddel op waterbasis zoals Hydra+ lost dat meteen op en past bij elk speeltje. Mieke zag er eerst tegen op; na een paar keer wilde ze niet meer zonder.

Welke standjes zijn fijn bij rug- of heupklachten?

Houdingen waarin niemand hoeft te steunen of te tillen: lepeltje, de zijwaartse 69, tegenover elkaar zitten met de rug tegen kussens, of naast elkaar liggen en elkaar met de hand helpen. Een stevig sekskussen onder de heupen geeft lift zonder dat de rug hoeft te werken.

Kan tantra helpen bij het verbeteren van intimiteit?

Voor Henk en Mieke wel: het gaf hun "een enorme binding", ook buiten bed. Tantra is traag vrijen met aandacht voor de adem, oogcontact en aanraken, en een orgasme hoeft niet. Beginnen kan thuis, met zeven oefeningen voor twee.

Bronnen en verantwoording

Voor dit artikel gebruikten wij het verhaal van Henk, de vragen die we van lezers en klanten krijgen, de productinformatie van de fabrikanten en de bronnen hieronder. Deze blog geeft algemene informatie en vervangt geen advies van uw huisarts of specialist; heeft u klachten, bespreek die dan met hen.

  1. Thuisarts.nl, NHG (2025). Ik wil weten hoe seks kan veranderen als ik ouder word. bekijk bron
  2. Thuisarts.nl, NHG (2026). Ik heb klachten van mijn vagina door de overgang. bekijk bron
  3. Nederlands Huisartsen Genootschap (2022). NHG-Standaard De overgang. bekijk bron
  4. Thuisarts.nl, NHG. Prostaat-ontsteking (prostatitis). bekijk bron
  5. Thuisarts.nl, NHG (2026). Ik wil erectie-pillen gaan gebruiken. bekijk bron
  6. Tergooi MC. Vacuümpomp bij erectiestoornis. bekijk bron
  7. Rutgers, met RIVM en CBS (2024). Monitor Seksuele Gezondheid 2023. bekijk bron
  8. Rutgers, Seksualiteit.nl (2021). Alle informatie over ouder worden en seksualiteit. bekijk bron
  9. ReumaNet (2023). Intimiteit en seksualiteit bij reumatische aandoeningen. bekijk bron

Reactie plaatsen

Let op: opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.