Het korte antwoord
Ja, seks na uw 70ste is heel gewoon. Ruim vier op de tien 70- tot 80-jarigen vrijen nog met een partner en bijna zes op de tien masturberen; het lijf wordt trager, maar zin, strelen en klaarkomen blijven. Wat wij de meeste mensen van uw leeftijd aanraden:
Wilt u het bij de huisarts aankaarten, maar weet u niet goed hoe u begint? Stel hier uw eigen lijstje met vragen samen.
Verlangen gaat niet met pensioen, ook niet als u de zeventig voorbij bent.
De wekker hoeft niet meer en niemand verwacht nog een prestatie. Dat geeft lucht. Tegelijk werkt het lijf niet meer vanzelf mee: een erectie komt trager, de vagina blijft droger en de knie protesteert bij sommige standjes. Daar is bijna altijd iets aan te doen. Hieronder staat wat er verandert, wat helpt en hoe u het bespreekt, met elkaar en met de huisarts.
Kies hieronder waar u wilt beginnen.
Keuzewijzer
Wilt u eerst weten wat normaal is, of zoekt u iets dat helpt? Kies een vak, dan ziet u meteen waar u moet zijn.
Kies een vak, dan verschijnt de route.
Seks verandert met de jaren, maar hij houdt niet op. Hier leest u wat normaal is en wat er in uw lijf gebeurt.
Vrijen hoeft niet te eindigen in penetratie. Een massage met warme olie, strelen met een veer of een zachte borstel, of een speeltje dat u allebei voelt.
Een erectie die trager komt of sneller wegzakt, is boven de 70 heel gewoon. Er is veel aan te doen, ook zonder pillen.
Na de overgang wordt de vagina droger en gevoeliger. Langer opwarmen, een goed glijmiddel en soms een zalfje van de huisarts maken veel verschil.
Kies houdingen waarin niemand hoeft te steunen, en laat een kussen het tilwerk doen.
Veel medicijnen kunnen zin, vocht of erectie dempen. Een gesprek met de huisarts helpt, en een lijstje maakt dat gesprek makkelijker.
Op uw 70ste heeft u een heel leven achter de rug, ook in bed. U weet wat u fijn vindt, en wat u allang niet meer hoeft. Dat is een groot voordeel, want juist nu is er tijd om zonder haast uit te proberen wat goed voelt.
Ja. Er is geen leeftijd waarop seks ophoudt. Van de 75-plussers had ruim een kwart het afgelopen jaar seks, en van de getrouwde 75-plussers ruim twee op de vijf. In tien jaar tijd is dat aandeel flink gestegen.
Wie niet meer vrijt, heeft daar meestal een gewone reden voor: geen partner meer, een partner die ziek is, of een lijf dat niet meer wil. Aan dat laatste valt vaak iets te doen.
Meer dan de meeste mensen denken. Dit zijn de nieuwste Nederlandse cijfers voor uw leeftijd, uit metingen van 2023 en 2024:
43%
van de 70- tot 80-jarigen had het afgelopen half jaar seks met een partner.
Rutgers, Monitor Seksuele Gezondheid 2023
59%
van hen masturbeerde in die tijd.
Rutgers, Monitor Seksuele Gezondheid 2023
2 op 5
getrouwde 75-plussers hadden het afgelopen jaar seks.
Rutgers, Kerncijfers seksuele gezondheid 2024
6,9
is het rapportcijfer dat 70- tot 80-jarigen hun seksleven geven.
Rutgers, Monitor Seksuele Gezondheid 2023
Mooi detail uit hetzelfde onderzoek: de 70- tot 80-jarigen zijn van alle leeftijden het meest positief over hun eigen lichaam. En wat de cijfers niet laten zien: in die vragenlijsten telt vooral penetratie, of hand en mond. Een lange omhelzing onder de dekens telt niet mee, en die is minstens zo veel waard.
Daar is geen goede of foute maat voor. Gemiddeld vrijen 70- tot 80-jarigen duidelijk minder vaak met een partner dan mensen tussen 55 en 70, maar in dat gemiddelde tellen ook alle mensen zonder partner mee. Stellen doen het vaker: de een elke week, de ander eens in de maand of minder. Wat telt, is of het voor u allebei goed voelt, niet wat de buren doen.
Hoe seks verandert na de zeventig
Het gaat allemaal wat langzamer. Opwinding heeft meer tijd nodig, een erectie komt minder vanzelf en het vocht laat soms op zich wachten. Dat klinkt als slecht nieuws, maar veel stellen merken dat het vrijen er rustiger en aandachtiger door wordt. Er hoeft niets meer.
Seks is zoveel meer dan alleen penetratie. Een lange streling, een warme massage, een diepe zoen, samen onder de douche, of in slaap vallen met uw hand op zijn buik of haar heup: het hoort er allemaal bij. Soms is het speels en prikkelend, soms zacht en troostend.
Wacht niet tot u zin heeft. Op deze leeftijd komt de zin vaak pas als u eenmaal bezig bent: na een kwartier strelen in een warm bed is hij er ineens wel. U mag dus best beginnen zonder vuurwerk in uw hoofd.
Veel mensen boven de 70 zijn 's avonds moe en 's ochtends stram. Probeer eens de middag, na een warme douche of een wandeling, als de spieren soepel zijn. Of juist de ochtend, als u dan het fitst bent. En een vrije middag hoeft u aan niemand uit te leggen.
Speeltjes voor samen
Seks is fijn, en dat is reden genoeg. Maar is het op uw leeftijd ook gezond? Voor de meeste mensen wel. Een groot Amsterdams onderzoek dat ouderen 27 jaar volgde, vond dat wie plezier heeft in seks gemiddeld wat langer leeft. Dat gold alleen voor mensen die seks belangrijk vinden. Wie het niet mist, mist dus ook niets.
Aanraken zegt soms meer dan woorden, zeker na veertig of vijftig jaar samen. Een hand op een rug, een zoen in de nek, even tegen elkaar aan liggen voor het slapen: het houdt u dicht bij elkaar, ook op dagen dat het verder niet meezit.
Na een fijne vrijpartij voelen veel mensen zich ontspannen en tevreden. Dat is geen medicijn tegen somberheid, wel een prettige bijkomstigheid. En het kost niets, behalve een middagje.
Met de jaren verandert het lichaam, en dat merkt u ook in bed. Bij mannen komt de erectie trager en is hij minder stevig, bij vrouwen wordt de vagina droger en gevoeliger, en bij iedereen kan een stijve rug of een pijnlijke knie in de weg zitten. Met de juiste hulpmiddelen en een speelse, open houding blijft u samen genieten.
Een paar dingen die wij bijna iedereen aanraden, man of vrouw:
Wilt u samen op een rustige manier op avontuur? Tantra gaat over vrijen zonder haast en met al uw aandacht bij elkaar. Daar bent u nooit te oud voor. Met onze zeven tantra-oefeningen kunt u thuis gewoon beginnen.
Bij veel mannen boven de 70 wordt de erectie minder stevig, komt hij langzamer en zakt hij sneller weg. Dat hoort bij ouder worden, en de kans is groter bij hart- en vaatziekten, suikerziekte, een hoge bloeddruk en bij sommige medicijnen. Echt last van een seksueel probleem heeft maar ongeveer een op de acht mannen tussen 70 en 80. En klaarkomen lukt ook met een halve erectie, of helemaal zonder.
Die vraag kregen we van een klant die al een rubberen ring om zijn penis en balzak gebruikte, en die werkte redelijk. Het antwoord is ja, en hij zat al op het goede spoor.
1. Een penisring
De ring om de basis van de penis houdt het bloed vast, zodat de erectie steviger blijft en langer duurt. Begin met een zachte, rekbare ring uit onze cockringen voor beginners, draag hem hooguit twintig tot dertig minuten achter elkaar en nooit tijdens het slapen. Hoe u hem omdoet en welke maat past, leest u in onze uitleg over de penisring.
2. Een erectiepomp
U zet een doorzichtige cilinder over de penis en pompt de lucht eruit; het bloed stroomt naar binnen en er komt een erectie. Daarna schuift u een drukring om de basis, zodat hij blijft staan als de cilinder eraf is. Dat werkt puur mechanisch, ook op hoge leeftijd. De Vacurex handpomp bedient u zelf; de Pro Plus is elektrisch, fluisterstil en met een hand te bedienen, fijn als uw vingers wat stijver zijn. Laat de drukring niet langer dan een half uur zitten, en gebruikt u bloedverdunners, overleg dan eerst met uw huisarts. Hoe andere mannen het ervaren, staat in erectiepomp ervaringen.
3. Een holle strap-on
Een holle penis die u over uw eigen penis draagt, met bandjes om de heupen. Zo kunt u toch met penetratie vrijen als uw erectie niet meewerkt, en u voelt de warmte en de bewegingen van uw partner gewoon mee. Welke bij u past, leest u in onze keuzehulp voor de holle strap-on.
4. Genieten zonder stijve penis
De Pulse Solo Essential is een masturbator die met kloppende golven werkt in plaats van met op en neer bewegen, en daardoor ook bij een slappe of half stijve penis genot geeft. U legt de penis erin en het apparaat doet het werk. Voor samen is er de Pulse Duo, die tegelijk uw partner verwent.
Wat ook helpt, is gewoon meer en directere prikkeling: wat langer met de hand, of een wandmassager tegen de onderkant van de penis. En een prostaatstimulator kan het orgasme intenser maken.
Bij veel oudere mannen wordt de prostaat groter. Dat kan invloed hebben op de erectie en het klaarkomen, en sommige medicijnen ertegen ook. Dit hoeft uw seksleven niet in de weg te staan, maar het vraagt soms om aanpassingen. Sommige mannen hebben baat bij prostaatstimulatie, een andere manier van prikkelen of een penisring die de erectie ondersteunt.
Leestips
De beste speeltjes bij erectieproblemen: van ring tot masturbator.
Hoe werkt een penispomp?: en welke past bij u.
Seksposities bij een vergrote prostaat: houdingen die minder druk geven.
Hulp bij een erectie die minder wil
Na de overgang wordt het slijmvlies van de vagina dunner en droger, en het vocht komt trager. Ongeveer drie op de tien vrouwen merken dat, bij het vrijen of ook overdag (bron). Schuren doet pijn, en wie pijn verwacht, spant zich aan. Zonde, want er is veel aan te doen.
Alles over oorzaken en oplossingen staat in onze blog over vaginale droogheid.
Heeft u minder gevoel, of komt het orgasme minder makkelijk? Dan helpt een vibrator vaak, omdat die meer en gelijkmatiger prikkelt dan een hand. Een luchtdrukvibrator zuigt zacht aan de clitoris, zonder dat u hoeft te wrijven; een wandmassager geeft diepe trillingen over een groter gebied. Ook een stimulerende gel kan het gevoel wat versterken.
Dat kan het plezier flink bederven. Blijft het terugkomen, ga er dan mee naar de huisarts: daar is meer aan te doen dan u denkt. Meer leest u in blaasontsteking en seks.
Leestips
De beste vibrators na uw 50ste: licht, stil en makkelijk te bedienen.
Masturberen als vrouw: technieken, tempo en speeltjes die helpen.
Bij droogte: vochtinbrenger en glijmiddel
Voor fysieke klachten zoals rugpijn of gewrichtspijn
Artrose in de knie, een stijve rug, een schouder die niet meer boven het hoofd wil: op uw leeftijd vrijen veel mensen ergens omheen. Kies houdingen waarin niemand op knieën of armen hoeft te steunen. Lepeltje is de klassieker: u ligt allebei op uw zij, de een achter de ander, en niemand draagt gewicht.
Een stevig sekskussen doet het tilwerk. Onder de heupen of de onderrug gelegd geeft het lift, zonder dat iemand hoeft te tillen of te steunen. Jan uit ons testpanel vergeleek de Liberator Jaz met de losse kussens die veel mensen gebruiken, en vond hem duidelijk beter: stevig, maar toch zacht aanvoelend.
Neem een pijnstiller drie kwartier tot een uur voor het vrijen, zodat hij werkt als u begint. Zes houdingen die knieën, heupen en rug sparen, met uitleg, staan in onze blog over seks op latere leeftijd.
Heeft u een nieuwe heup of knie gekregen, dan kan vrijen daarna gewoon weer. Na een nieuwe heup meestal na vier tot zes weken. De eerste drie maanden vermijdt u de bewegingen waarbij de heup uit de kom kan schieten; welke dat zijn, hangt af van hoe u geopereerd bent, dus vraag het uw eigen ziekenhuis of fysiotherapeut. Na een nieuwe knie mag u op die knie steunen, maar dat voelt meestal niet prettig. Kies dan een houding waarin dat niet hoeft.
Kleine knopjes, een apparaatje dat uit de vingers glipt, een app op de telefoon: daar zit niet iedereen op te wachten. Let bij een speeltje op een paar dingen:
Doet een speeltje het ineens niet meer? Dan staat vaak de reisvergrendeling aan. Houd de aan-uitknop vijf seconden ingedrukt, lukt dat niet dan tien en daarna vijftien seconden. Maak de oplaadpuntjes schoon, laad hem een nacht op, en helpt het dan nog niet, mail ons gerust.
Sekskussens: steun voor rug, heup en knie
Bepaalde medicijnen hebben invloed op uw seksleven. Bètablokkers, plaspillen, digoxine en antidepressiva kunnen minder zin, erectieproblemen of droogte geven (bron). Ook een hormoonbehandeling, bijvoorbeeld bij prostaatkanker, kan de zin in seks flink verminderen. Merkt u zoiets, bespreek het dan met uw huisarts of specialist: vaak is er een middel met minder bijwerkingen. Stop nooit zomaar met uw medicatie zonder overleg.
Er zijn ook medische behandelingen die helpen. Voor mannen met erectieproblemen zijn er erectiepillen, zoals sildenafil (de werkzame stof van Viagra). Vrouwen met droogte na de overgang kunnen baat hebben bij een zalfje met oestrogeen. Uw huisarts kan u daar meer over vertellen, en hoe opener u het vertelt, hoe beter hij of zij met u mee kan denken.
Leeftijd alleen is geen reden om het niet te doen. De huisarts kijkt eerst of uw hart de inspanning aankan en welke medicijnen u nog meer gebruikt, en past zo nodig de dosis aan. Een erectiepil mag nooit samen met nitraten tegen pijn op de borst, zoals een spray of tabletje onder de tong, en ook niet als u minder dan een half jaar geleden een hartinfarct of beroerte had. Krijgt u tijdens het vrijen pijn op de borst, neem dan geen pufje of tabletje tegen hartkramp, maar waarschuw meteen een arts.
Hart. Na een hartinfarct of hartoperatie zegt uw cardioloog of de hartrevalidatie wanneer u weer kunt vrijen, en waar u op let. Meer leest u in seks na een hartinfarct.
Suikerziekte. Diabetes kan erectieproblemen, droogte en schimmelinfecties geven. Een goed ingestelde suiker helpt; zie diabetes en seksualiteit.
Urineverlies. Plas vlak voor het vrijen, drink er niet te veel voor en leg een handdoek of matrasbeschermer klaar, voor de gemoedsrust. Lepeltje geeft minder druk op de blaas, en een bekkenfysiotherapeut kan u oefeningen geven. Mannen die na een prostaatoperatie bij het klaarkomen wat urine verliezen, vangen dat op met plassen vooraf en een condoom.
Dementie. Heeft uw partner dementie, dan blijft de behoefte aan aanraking meestal, maar de zin en het gedrag kunnen veranderen, beide kanten op. Seks moet voor u allebei fijn blijven: u hoeft niets toe te laten wat u niet wilt, en een nee van uw partner is ook echt een nee. Knuffelen of de handen masseren met wat crème kan vaak nog heel lang. De huisarts kan u doorverwijzen naar een seksuoloog, en woont uw partner in een verpleeghuis, bespreek dan met het personeel dat u samen ongestoord wilt kunnen zijn.
Checklist
Seks bespreken met de huisarts vinden veel mensen lastig. Vink aan wat bij u speelt, dan staat er een lijstje met vragen klaar dat u kunt printen of meenemen.
Vink hierboven iets aan, dan verschijnt hier uw lijstje.
Neem dit lijstje mee, en ook uw medicijnoverzicht: de apotheek print dat voor u. Zeg bij het maken van de afspraak dat u iets wilt bespreken waar u wat meer tijd voor nodig heeft.
Wat u kunt vragen
Wat u alvast zelf kunt doen
Een penisring of een erectiepomp werkt zonder pillen, en met de Pulse Solo hoeft u niet eens een erectie te hebben om te genieten.
Lees verder: Voor mannen
Wat u kunt vragen
Wat u alvast zelf kunt doen
Neem de tijd om op te warmen en gebruik een glijmiddel. Schuurt het ook overdag, dan helpt een vochtinbrenger die u een paar keer per week insmeert.
Lees verder: Voor vrouwen
Wat u kunt vragen
Wat u alvast zelf kunt doen
Begin gerust zonder zin: strelen of een massage, zonder dat er iets hoeft. Op deze leeftijd komt de zin vaak pas onderweg.
Lees verder: Zin komt vaak pas onderweg
Wat u kunt vragen
Wat u alvast zelf kunt doen
Meer en directere prikkeling helpt vaak: een wandmassager of een luchtdrukvibrator, en neem er de tijd voor.
Lees verder: Minder gevoel, of moeilijker klaarkomen
Wat u kunt vragen
Wat u alvast zelf kunt doen
Plas vlak voor het vrijen, drink er niet te veel voor, leg een handdoek klaar en kies een houding als lepeltje, met weinig druk op de blaas.
Lees verder: Als een van beiden ziek wordt
Wat u kunt vragen
Wat u alvast zelf kunt doen
Wacht er niet mee tot het vanzelf overgaat: bij een blaasontsteking die steeds terugkomt, hoort u bij de huisarts.
Lees verder: Blaasontsteking en seks
Wat u kunt vragen
Wat u alvast zelf kunt doen
Kies lepeltje, en leg een stevig sekskussen onder de heupen of de onderrug: dat geeft lift zonder tillen.
Lees verder: Voor fysieke klachten zoals rugpijn of gewrichtspijn
Wat u kunt vragen
Wat u alvast zelf kunt doen
Begin rustig, in een houding die weinig kracht kost, zoals lepeltje.
Lees verder: Seks na een hartinfarct
Neem nooit een erectiepil als u nitraten gebruikt: samen kan uw bloeddruk gevaarlijk zakken.
Stop nooit zelf met een medicijn: bespreek het eerst. U kunt ook vragen om een verwijzing naar een seksuoloog of een bekkenfysiotherapeut.
Wie al veertig jaar samen is, denkt de ander wel te kennen. Maar lijven veranderen, en wensen ook. Zeg dus gewoon wat u fijn vindt, en vraag wat de ander fijn vindt, ook als dat iets anders is dan vroeger. Veel mensen van uw generatie hebben nooit geleerd om over seks te praten. Begin klein, op een rustig moment, en liefst niet midden in bed.
Een paar zinnen om het ijs te breken, voor u en uw partner:
Lukt het praten echt niet, dan kan een seksuoloog helpen; vraag de huisarts om een verwijzing. Hoe zo'n eerste gesprek gaat, leest u in voor het eerst naar een seksuoloog, en meer tips staan in praten over intimiteit als uw lichaam verandert.
Ervaringen van lezers
Wat leeftijdgenoten vertellen, zegt vaak meer dan een cijfer. Vijf heel verschillende verhalen van mensen van 73 tot 84:
Frans, 73
“Zulke zaken waren vroeger voorspel. Nu vormen ze het hoofdgerecht.”
Een paar jaar geleden merkte Frans dat zijn erectie niet meer te vertrouwen was. Lukt het niet, dan lacht hij erom. Een erectiepil gaf hem wel een erectie, maar meer ook niet. Wat wel hielp: hij en zijn vrouw gingen terug naar wat ze allang kenden, met de hand en met de mond.
Hennie, 75
“Ik héb dat ding, maar ik bén veel meer dan die rollator.”
Hennie is alleenstaand, loopt met een rollator en zit sinds kort op een datingsite. Ze peinst er niet over om haar verlangen weg te stoppen: beminnen en bemind worden wil iedereen. Op de dag dat ze haar rollator kreeg, kocht ze lakschoenen met stilettohakken. Humor maakt volgens haar alles lichter, ook in bed.
Mien, 77, en Kees, 84
“Als hij ziet dat ik 's ochtends wakker ben, dan kruipt hij stiekem bij mij en knuffelen we.”
Mien en Kees zijn al 35 jaar samen. Met hem leerde ze pas echt wat intimiteit is, door zijn zachtheid en zijn geduld. Vrijen doen ze niet meer: het werd voor hem lichamelijk te zwaar, en blijven proberen gaf alleen maar frustratie. Ze slapen al jaren in aparte bedden, en toch zoeken ze elkaar nog steeds op.
Jaap, 77
“Als ik haar moest wassen, bleef ik soms langer bezig dan nodig.”
Jaaps vrouw had twaalf jaar alzheimer. De seks verdween langzaam, de intimiteit niet: als hij haar waste, genoot ze met haar ogen dicht. Hij is nu anderhalf jaar weduwnaar. Een nieuwe liefde zoekt hij niet, maar hij sluit hem ook niet uit, al voelt hij zich op dat gebied een absolute beginner.
Bep, 83
“Voor het eerst van mijn leven voelde ik me een begeerde vrouw: jong, vitaal, sexy.”
Bep had een huwelijk van twintig jaar met nauwelijks seks. Op haar 76ste ontmoette ze bij het dansen een jongere man, en ze werd overspoeld door lust. Nu ze bijna 84 is, noemt ze dat waarschijnlijk haar laatste opleving. Haar speeltje op batterijen en haar sexy nachtkleding gebruikt ze niet meer, en die emoties hoeft ze ook niet meer.
Wat ze delen: niemand van hen laat zich door de leeftijd de les lezen. De een vrijt nog, de ander knuffelt, en allebei is goed.
Bent u zelf de zeventig voorbij en wilt u uw ervaring delen? Dat waarderen we enorm. Onderaan deze pagina kunt u een reactie achterlaten.
Weet u wat ik het mooiste vind aan vrijen op uw leeftijd? Niemand hoeft nog iets te bewijzen. U heeft de tijd, de middag is van u, en lukt het een keer niet, dan lacht u erom en probeert u het morgen gewoon nog eens.
Leg het glijmiddel alvast op het nachtkastje, zet de telefoon uit, en doe de deur op slot als de kleinkinderen een sleutel hebben. Och, en geniet er maar lekker van.
Meer over seksualiteit bij ouderen, ook voor wie net de zestig is gepasseerd, leest u in seksualiteit bij ouderen. En komt er na een verlies of scheiding toch weer iemand op uw pad: opnieuw daten en vrijen.
Ja, heel gewoon. Er is geen leeftijd waarop seks ophoudt, en de behoefte aan aanraking en nabijheid blijft bij veel mensen. De vorm verandert vaak: meer strelen, hand en mond, en minder haast. Wie niet meer vrijt, heeft daar meestal een gewone reden voor, zoals geen partner meer of een lijf dat niet meewil.
Van de Nederlanders tussen 70 en 80 had 43 procent het afgelopen half jaar seks met een partner, en 59 procent masturbeerde. Van de getrouwde 75-plussers had ruim twee op de vijf het afgelopen jaar seks. Het grootste verschil maakt het hebben van een partner.
Gemiddeld duidelijk minder vaak met een partner dan mensen tussen 55 en 70, maar in dat gemiddelde tellen ook alle mensen zonder partner mee. Stellen doen het vaker: een keer per week of een keer per maand is allebei normaal. Wat telt, is of het voor u allebei goed voelt.
Een penisring houdt de erectie langer vast, een erectiepomp maakt hem mechanisch, en met een holle strap-on kunt u toch met penetratie vrijen. De Pulse Solo Essential geeft ook genot met een slappe penis. Erectiepillen kan de huisarts voorschrijven, maar nooit samen met nitraten.
Ja, leeftijd alleen is geen bezwaar. De huisarts kijkt eerst naar uw hart en uw andere medicijnen, en past zo nodig de dosis aan. Een erectiepil mag nooit samen met nitraten tegen pijn op de borst, en niet als u minder dan een half jaar geleden een hartinfarct of beroerte had.
Langer opwarmen, want opwinding maakt vocht, en een glijmiddel bij het vrijen. Schuurt het ook overdag, dan helpt een vochtinbrenger die u een paar keer per week insmeert. De huisarts kan een zalfje met een kleine hoeveelheid oestrogeen voorschrijven; een gel met hyaluronzuur is volgens de huisartsenrichtlijn een even goede keus.
Houdingen waarin niemand hoeft te steunen, zoals lepeltje: u ligt allebei op uw zij. Een stevig sekskussen onder de heupen of de onderrug geeft lift zonder tillen. Neem eventueel drie kwartier tot een uur van tevoren een pijnstiller.
Ja. Na een nieuwe heup kan dat meestal weer na vier tot zes weken; de eerste drie maanden vermijdt u de bewegingen waarbij de heup uit de kom kan schieten, en welke dat zijn hangt af van de operatie. Na een nieuwe knie mag u op de knie steunen, al voelt dat vaak niet prettig.
Onder meer bètablokkers, plaspillen, digoxine en antidepressiva kunnen minder zin, erectieproblemen of droogte geven, en een hormoonbehandeling bij prostaatkanker remt de zin. Stop nooit zelf met een medicijn, maar vraag de huisarts of er een middel met minder bijwerkingen is.
Ja, op elke leeftijd. Van de 70- tot 80-jarigen masturbeert bijna zes op de tien. Het is een fijne manier om uw eigen lijf te blijven voelen, met of zonder partner, en er is niets mis mee.
Ja, als u een nieuwe partner heeft: een soa kent geen leeftijd. Gebruik bij een nieuwe partner een condoom, en laat u allebei testen voordat u ermee stopt. Dat kan gewoon bij de huisarts.
Op een rustig moment, liefst niet in bed, en klein. Zeg wat u fijn vindt en vraag wat de ander fijn vindt. Een zin als “Ik mis het vrijen, mis jij het ook?” is vaak al genoeg om het gesprek te openen.
Voor dit artikel gebruikten wij de vragen die we van klanten en lezers krijgen, de tests van ons eigen panel, de productinformatie van de fabrikanten en de bronnen hieronder. Deze blog geeft algemene informatie en vervangt geen advies van uw huisarts of specialist; heeft u klachten, bespreek die dan met hen.
