Het korte antwoord

Wilt u een erectie zonder pil, dan is een hulpmiddel voor de meeste mannen het beste alternatief voor Viagra. Een vacuümpomp zuigt bloed in de penis en een drukring houdt het daar vast; een losse penisring helpt als de erectie wel komt, maar te snel wegzakt. Huisartsen raden ze ook aan als een pil niet mag. Bekkenbodemtraining, gezonder leven en minder druk op het vrijen kunnen er nog bij helpen.

  • Bij De Paarse Keizerin is de Vacurex-handpomp al jaren de meest verkochte pomp. Met bloedverdunners is een pomp niet geschikt.
  • Een ring draagt u hooguit een half uur.
  • Ginseng en maca doen hooguit weinig, en in 'natuurlijke Viagra' zit soms stiekem een medicijn.
  • Gebruikt u nitraten of heeft u hartklachten, ga dan eerst naar de huisarts.

Weet u niet welk alternatief bij u past? Probeer onze wegwijzer.

Deze blog hoort bij ons overzicht over erectieproblemen7 blogs: oorzaken, voorkomen, spanning en stress, medicijnen, erectiepillen en zonder pilBekijk alle onderwerpenSluiten

Klaar met de blauwe pil, of mag u hem niet eens slikken?

Er zijn genoeg redenen om iets anders te willen dan Viagra. De hoofdpijn, de prijs, een avond die u moet plannen, of een hartmedicijn waardoor de pil niet mag. En soms werkt hij gewoon niet genoeg. Gelukkig kan er zonder pil een hoop.

Wie toch een pil zoekt, vindt het verschil tussen de twee bekendste in Cialis of Viagra, en alle behandelingen op een rij in erectiestoornis oplossen.

Wat is een goed alternatief voor Viagra?

Een goed alternatief voor Viagra is alles wat u aan een erectie helpt zonder dat u een pil slikt. Voor de meeste mannen is dat een vacuümpomp met drukring, of een penisring als de erectie wel komt maar te snel wegzakt. Huisartsen zetten die hulpmiddelen in als een erectiepil niet mag of als u hem liever niet neemt. U koopt ze zonder recept, en vergoed worden ze niet.

Is een pil de enige oplossing?

Nee, zeker niet. Wat het best bij u past, hangt af van wat er speelt, en achter een erectie die het laat afweten kunnen veel oorzaken zitten. Op een rij:

AlternatiefHelpt vooral alsWat u mag verwachten
Vacuümpomp met drukringde erectie niet of nauwelijks komteen erectie na een paar minuten; niet met bloedverdunners
Penisringde erectie te snel wegzakthoudt het bloed vast, hooguit een half uur
Bekkenbodemtrainingu de erectie moeilijk vasthoudtna een paar maanden vaak beter
Gezonder levenu rookt, weinig beweegt of te zwaar bentenige verbetering
Druk eraf, eventueel met een seksuoloogspanning of faalangst meespeeltweer vertrouwen
Injectie, crème, schokgolf of prothesepil en hulpmiddelen niet genoeg helpenvia de huisarts of uroloog
Ginseng, maca en andere kruidenu iets natuurlijks zoekthooguit een heel klein effect

Waarom zoeken mannen een alternatief voor Viagra?

Viagra, het beroemde blauwe pilletje, met daarin het werkzame stofje sildenafil, kwam in 1998 op de markt en is sindsdien wereldberoemd. U krijgt het alleen op recept. Hoewel Viagra een bewezen bestseller is (en niet voor niks, want het is voor veel mannen zeer effectief), heeft het een aantal bijwerkingen. De belangrijkste hiervan is hoofdpijn; andere zijn blozen, misselijkheid, een verstopte neus en duizeligheid. Ook is er een mogelijke link naar hartaanvallen. Een hartinfarct staat inderdaad bij de bijwerkingen, maar is zeldzaam. Vrijen vraagt wel iets van uw hart, en daarom kijkt de huisarts eerst of het bij u veilig is.

Misschien wel een te effectief medicijn

Viagra werkt heel snel, soms binnen 30 minuten. Viagra is dus een makkelijke en snelle oplossing. Maar het blijft wel een medicijn. Viagra is een tijdelijke oplossing en geneest erectieproblemen niet. Doordat het zo snel en goed werkt, kan het de gebruiker ervan weerhouden om op een andere manier naar zijn erectiestoornis te kijken en aan te pakken. Een manier die op de korte termijn misschien minder effectief is, maar die wel voor de lange duur gezonder is. Al werkt het ook weleens andersom: wie het met de pil goed lukt, krijgt het daarna soms ook weer zonder voor elkaar.

Viagra niet voor iedereen

Viagra is niet voor iedereen geschikt. Er zijn mannen die enorme last krijgen van de bijwerkingen. En niet iedereen mag deze erectiepil slikken. U mag hem niet gebruiken:

  • als u nitraten gebruikt, medicijnen tegen pijn op de borst zoals nitroglycerine, isosorbidedinitraat en isosorbidemononitraat, of poppers: uw bloeddruk kan dan plotseling wegzakken
  • als u druk op de borst krijgt bij een beetje inspanning
  • als u minder dan 6 maanden geleden een hartinfarct of een beroerte heeft gehad
  • als u een erg lage bloeddruk heeft

En ook als het wel mag, past het niet altijd. Gerard (61) probeerde Viagra en het werkte, maar het “binnen een bepaald tijdslot moeten acteren” vonden hij en zijn partner niet prettig. “De spontaniteit is dan weg.” Soms voelde hij tijdens het vrijen de hoofdpijn ook nog.

Kostbare pillen

Erectiepillen, en uiteraard ook Viagra, zijn niet goedkoop. We rekenen het even uit. Vrijt u zes keer per maand, dan gaan er in een jaar 72 pillen doorheen, en die betaalt u zelf: voor erectieproblemen worden ze niet vergoed. Welke middelen de basisverzekering wel vergoedt, staat in ons overzicht van vergoedingen bij seksuele klachten. Merkloze sildenafil is meestal goedkoper.

Geen libido-pil

Een veelgemaakte denkfout is dat Viagra alle problemen in bed oplost. Werkt de pil ook als de zin er niet is, bijvoorbeeld na een zware behandeling? Helaas niet: van de pil wordt u niet opgewonden, en zonder zin en prikkeling gebeurt er niets. De intimiteit moet u nog altijd samen zoeken.

Is de zin al langer weg en voelt u zich ook moe en futloos, dan kan een laag testosteron meespelen. Welke klachten daar nog meer bij horen en wanneer een bloedtest zinvol is, leest u in laag testosteron herkennen.

De vacuümpomp: een erectie zonder pil

Wie geen zin heeft in het slikken van medicijnen om een erectie te krijgen, bijvoorbeeld omdat u hier hoofdpijn van krijgt, kan baat hebben bij een erectiepomp. Bij een ‘normale’ erectie zorgen stimulatie en erotische gedachten ervoor dat het zenuwstelsel signalen afgeeft aan de bloedvaten van de penis; daardoor stroomt er bloed in en wordt hij stijf. Bij mensen met erectieproblemen gebeurt dit proces helaas vaak niet op een natuurlijke manier en biedt de pomp uitkomst.

U zet een doorzichtige cilinder over de penis en pompt de lucht eruit. De onderdruk zuigt bloed in de zwellichamen, en na een paar minuten staat er een erectie; een drukring om de basis houdt het bloed daarna vast. Met de Vacurex-handpomp doseert u de druk zelf. Bij een elektrische pomp als de Pro Plus of de Primus hoeft u niet zelf te pompen: met een enkele druk op de knop zet u hem aan het werk. Alle modellen staan bij de erectiepompen.

Tot negen op de tien mannen krijgen er een erectie mee die stevig genoeg is om te vrijen (bron), al gebruikt na twee jaar nog maar de helft tot bijna twee derde hem. Huisartsen sturen u er vaak voor naar de uroloog, maar u kunt er ook zelf een kopen.

Zo gebruikt u een vacuümpomp

  1. Smeer de rand van de cilinder in met glijmiddel op waterbasis, dan sluit hij beter af.
  2. Schuif met de conus (de kegel die bij de pomp zit) een drukring om de opening van de cilinder, en zet de cilinder over uw penis, stevig tegen uw lichaam.
  3. Pomp rustig tot de penis staat. Stop direct bij pijn, tintelingen, een doof gevoel of verkleuring.
  4. Schuif de ring om de basis van uw penis, laat de lucht eruit en haal de cilinder eraf.
  5. Haal de ring er uiterlijk na een half uur weer af.

Welke pomp bij u past, zochten we uit in de beste penispomp; loopt u ergens tegenaan, kijk dan bij problemen met een erectiepomp.

Heeft een erectiepomp bijwerkingen?

Ja. Een pomp is een veilige methode, maar hij kan pijn doen en blauwe plekken of puntbloedinkjes geven, en de penis voelt koud of wat doof. Met de ring om lukt klaarkomen minder goed, en de penis wordt groter maar niet helemaal hard. In onze oude tekst stond dat een pomp geen bijwerkingen heeft; dat klopt dus niet. Met bloedverdunners of een stollingsstoornis is een pomp niet geschikt.

Rob kon na een prostaatoperatie geen gewone erectie meer krijgen, en een middel van zijn arts dat in de plasbuis gaat, werkte maar soms. Op advies van de arts ging hij een pomp proberen, de Vacurex-handpomp, en die werkt, schreef hij onder onze blog over penispompen: geduld hebben, en de pomp en het vacuüm het werk laten doen. “Het klinkt wat plastisch, is in het begin ook wennen.” Samen is het juist leuk, vindt hij. Meer verhalen staan in erectiepomp ervaringen.

De penisring: als de erectie wel komt, maar te snel wegzakt

Een penisring of cockring is een ring die u om uw penis schuift om ervoor te zorgen dat een erectie langer aanhoudt. Hierboven noemden we hem al even kort in combinatie met de penispomp maar de ring is ook los te gebruiken. Hij helpt vooral als de erectie in het begin goed is, maar te snel weer verdwijnt: de ring houdt het bloed in de zwellichamen vast. Er zijn een heleboel verschillende ringen in verschillende materialen te krijgen. Metaal, rubber, leer of siliconen. De meeste ringen worden om de basis van de penis gedragen.

Zo doet u een penisring om

  1. Doe de ring om als uw penis half of helemaal stijf is. Een rekbare Cockring Basic Super Stretchy gaat makkelijk om een halve erectie.
  2. Een beetje glijmiddel op waterbasis helpt. Geen olie of siliconenglijmiddel bij een zachte ring: dat tast het materiaal aan.
  3. Houd het de eerste keer bij een minuut of tien. Daarna mag de ring ongeveer 25 minuten om, en nooit langer dan een half uur.
  4. Voelt u tintelingen, een doof gevoel of pijn, haal hem er dan meteen af.

Henk testte deze ring voor ons en draagt hem het liefst achter de balzak. “Ik wil nog opmerken dat ons seksleven weer helemaal opgebloeid is. Waar wij de laatste maanden vrouw bovenop niet meer konden doen gaat dit dankzij de ring weer prima.” Achteraf was hij liever eerder naar de huisarts gegaan, al had die hem misschien gewoon medicatie voorgeschreven, zegt hij erbij. Het enige nadeel: zodra de ring om is, loopt de klok, dus naar het einde toe werken. Welke ring bij u past, staat in onze keuzehulp voor penisringen; alle ringen vindt u bij de penisringen.

Wegwijzer: welk alternatief past bij u?

Twee vragen en een vinkje. U krijgt hooguit drie tips.

1. Waarom zoekt u iets anders dan Viagra?

2. Wat gebeurt er meestal?

Twijfelt u, of doet het pijn, ga dan naar de huisarts.

Hoe krijgt u zonder medicijnen een stevigere erectie?

Zonder medicijnen en zonder hulpmiddel krijgt u een stevigere erectie vooral met een sterkere bekkenbodem. Die spieren drukken bij een erectie de ader dicht die het bloed uit de penis afvoert. Wie ze een paar maanden traint, merkt vaak verschil. Gezonder leven kan daar een beetje bij helpen.

Bekkenbodemtraining voor mannen

Bij mannen die na vijf begeleide lessen een half jaar hun bekkenbodem trainden, werkte de erectie bij ongeveer drie op de vier beter, en bij vier op de tien weer normaal (bron). Bij een op de vier hielp het niet. Zo begint u:

  1. Zoek de spieren. Span ze aan alsof u een wind tegenhoudt, en alsof u zittend de balzak een beetje van de stoel optilt. Houd drie tellen vast en adem rustig door.
  2. Span ze 's ochtends en 's avonds drie keer zo stevig mogelijk aan, staand, zittend en liggend.
  3. Til ze bij het wandelen een beetje op, met ongeveer de helft van uw kracht.
  4. Knijp na het plassen even stevig na, en span ze tijdens het vrijen af en toe ritmisch aan.
  5. Houd het een paar maanden vol. Na drie maanden merkten de mannen al verschil, na een half jaar nog meer.

Vindt u de spieren niet, dan leert een bekkenfysiotherapeut het u. Meer oefeningen staan bij bekkenbodemoefeningen voor mannen.

Sfeerbeeld: man van rond de zestig wandelt op een mistige ochtend langs knotwilgen in de polder

Gezonder leven: helpt dat echt?

We schreven hier vroeger dat een gezonde levensstijl erectiestoornissen kan voorkomen en ook kan oplossen. Zo stellig durven we het niet meer te zeggen: gezonder leven helpt wel wat, maar of en hoeveel, is vooraf niet te voorspellen. Goed voor uw bloedvaten is het in elk geval. Een gezonde levensstijl betekent:

  • voldoende bewegen, minstens een half uur per dag stevig wandelen, fietsen of sporten
  • niet roken
  • gezond eten
  • weinig of geen alcohol
  • een gezond gewicht
  • genoeg rust, en zo min mogelijk stress
  • een goed ingestelde bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker

Dezelfde leefstijl doet trouwens ook iets voor uw testosteron, het hormoon dat uw zin in seks mee bepaalt. Afvallen bij flink overgewicht helpt daarbij het meest, en ook genoeg slaap en weinig alcohol tellen mee. Wat verder helpt en wat niet, leest u in testosteron verhogen na uw 40ste.

Seksleven aanpassen: minder druk, meer plezier

Ook door uw seksleven aan te passen kunt u veel doen, zeker als uw hoofd meedoet.

Blijf seksueel actief

Dat uw testosteron daalt als u lang geen seks heeft, kunnen we niet hard maken. Wel houdt de penis zichzelf 's nachts in conditie: een man heeft normaal vier tot vijf erecties per nacht, en zo blijven de zwellichamen vitaal. Ga de seks niet uit de weg en blijf de penis stimuleren, alleen of samen, gerust met extra prikkels zoals een erotische film of een vibrator.

Minder aandacht voor de penis

Als het krijgen van een goede erectie een keer niet lukt, kan er direct angst ontstaan voor een volgende keer. Zou het dan wel lukken? Door de focus op die angst is de kans groot dat een erectie weer uitblijft. Faalangst gaat nu eenmaal niet samen met een goede erectie. Om deze negatieve spiraal te doorbreken, helpt het om de focus ergens anders op te leggen. Probeer de aandacht uit te laten gaan naar strelen, knuffelen, een erotische massage, plezier beleven. Zo krijgt u weer meer vertrouwen.

Spreek met uw partner af dat u een paar weken alleen streelt en masseert, zonder dat de penis stijf hoeft te worden; de streeloefeningen helpen daarbij. Praat er op een rustig moment samen over, niet midden in het vrijen. Blijft het lastig, dan kan een seksuoloog helpen; ook bij een lichamelijke oorzaak heeft dat soms zin.

Meer aandacht voor de penis

In tegenstelling tot het vorige punt kan het ook voorkomen dat juist extra stimulering van de penis, bijvoorbeeld een penismassage, helpt. Als een penis niet helemaal stevig wordt, maar intensief wordt gestreeld tijdens het voorspel en de partner helpt bij het naar binnen gaan van de penis in de vagina, kan dit de erectie steviger maken.

Herontdekken

Bij het ouder worden verandert de erectie. Een erectie wordt vaak minder snel stevig, minder hard en blijft ook vaak minder lang hard. Daar hoeft niets mis mee te zijn. Er valt nog genoeg plezier te beleven. Het positieve is dat een oudere man niet zo snel klaar komt en zo langer kan genieten. Al geldt dat niet voor iedereen: bij sommige mannen gaat het juist sneller dan vroeger. Deze tijd kan ook worden gezien als een kans om het seksleven samen te herontdekken.

Vrijen hoeft ook niet altijd met de penis in de vagina of anus. De Pulse Duo werkt met een slappe penis: een pulserende plaat prikkelt het toompje aan de onderkant van de eikel, en een tweede motor is voor uw partner. Een holle strap-on draagt u over de penis, voor een stevige vorm bij een matige erectie. Een stevig model werkt zelfs zonder erectie; welke holle strap-on bij u past, stevig of zacht en in welke maat, leest u in onze keuzehulp voor de holle strap-on. Bij allebei hoort glijmiddel op waterbasis. Meer in speeltjes bij erectieproblemen en bij een matige erectie.

Frans (68) kocht jaren geleden een pomp. Een erectie lukte, maar het pompen onderbrak het vrijen, en zijn penis was “in plaats van een zinderende genotsknuppel verworden tot een gevoelloze ijspilaar”. Zijn raad: steek meer tijd en fantasie in een spannend voorspel. En klaarkomen kan ook zonder erectie, schreef hij erbij.

Wat is het beste natuurlijke erectiemiddel?

Het beste natuurlijke erectiemiddel is een hulpmiddel zonder medicijn: een vacuümpomp of een penisring, samen met sterkere bekkenbodemspieren. Een natuurlijk middel dat werkt zoals Viagra, bestaat niet: kruiden en supplementen zijn weinig onderzocht, en wat bekend is, laat hooguit een klein effect zien.

Maca

Van de wortel van maca, een plant uit de Andes, wordt gezegd dat hij het seksleven verbetert. In een paar kleine proeven was er soms een gunstig effect, ook bij mannen met erectieproblemen. Maar we moeten eerlijk zijn: er is te weinig onderzocht om er iets stelligs over te zeggen.

Ginseng

Rode ginseng wordt verkocht in veel verschillende bereidingen, waaronder een crème en in pilvorm. Alle proeven samen laten hooguit een heel klein effect op de erectie zien, al zeiden mannen zelf wel iets vaker dat vrijen lukte. Een vergelijking met Viagra is er niet. Voor L-arginine en vergelijkbare supplementen geldt hetzelfde: een klein effect, dat u misschien niet eens merkt.

Bijwerkingen van rode ginseng

Een van de bijwerkingen van rode ginseng kan slapeloosheid zijn. Andere effecten die soms optreden zijn hoofdpijn, slaperigheid en maag- en darmklachten zoals verstopping, en met de bloedverdunner warfarine is een wisselwerking beschreven. Onderzoekers hebben niet veel gegevens over de langetermijneffecten van het nemen van rode ginseng. Kruidenpreparaten en medicijnen gaan niet altijd goed samen. Wilt u kruiden proberen, overleg dan eerst met uw huisarts of apotheek, zeker als u medicijnen slikt.

Wat kunt u zonder recept kopen?

Zonder recept koopt u een vacuümpomp, een penisring of een vibrerend hulpmiddel, in een seks- of internetwinkel. Bij de drogist ligt ook Eroxon, een gel zonder medicijn die de eikel eerst afkoelt en dan weer opwarmt; die prikkel helpt een erectie op gang. In het onderzoek waarop de gel werd beoordeeld, merkte ruim zes op de tien mannen binnen tien minuten een erectie, en kon ruim de helft binnen een kwartier vrijen. Een groep met een gel zonder werking zat er niet bij, dus hoeveel daarvan aan de gel zelf ligt, is niet bekend.

Een pil die werkt zoals Viagra, krijgt u alleen op recept. Middelen die als natuurlijke Viagra worden verkocht, bevatten soms stiekem sildenafil of tadalafil, wat met hartmedicijnen gevaarlijk is. Meer over nep-Viagra en natuurlijke potentiepillen.

Wanneer naar de huisarts?

Laat een erectie het vaker afweten, maak dan een afspraak, ook als u geen pil wilt. Erectieproblemen kunnen een eerste teken zijn van schade aan hart en bloedvaten; bij mannen boven de 40 kan de huisarts daarom ook naar bloeddruk, cholesterol en suiker kijken. Ga in elk geval als:

  • u medicijnen gebruikt die de erectie kunnen dwarszitten, zoals bloeddrukverlagers of middelen tegen depressie; stop er niet zelf mee
  • u nitraten gebruikt, druk op de borst krijgt bij inspanning of een hartinfarct achter de rug heeft
  • u diabetes heeft
  • u bloedverdunners gebruikt en een pomp wilt proberen
  • een stijve penis pijn doet, bijvoorbeeld door een harde plek in de penis
  • pomp, ring of training na een paar maanden niet genoeg helpen

En de kans dat het vanzelf weer beter wordt, is in de eerste jaren ongeveer even groot als de kans dat het erger wordt.

Geen pil, wel een behandeling via de arts

Helpen pil en hulpmiddelen niet genoeg, dan kan de uroloog meer. Met een injectie spuit u zelf een vaatverwijdend middel in de penis, en een crème met alprostadil brengt u aan in de opening van de plasbuis; die geeft heel vaak een brandend gevoel en wordt niet vergoed. Omdat ze plaatselijk werken, zijn nitraten geen beletsel, al kijkt de uroloog altijd eerst of vrijen voor uw hart kan. Ze geven wel vaker een langdurige erectie dan een pil: duurt die langer dan twee uur, leg dan koude kompressen om de penis, en bel het ziekenhuis als hij daarna niet weggaat, ook 's nachts.

Schokgolftherapie, met geluidsgolven die de doorbloeding moeten verbeteren, heeft een klein effect. En als laatste stap is er een erectieprothese; daarna komt een natuurlijke erectie nooit meer terug, ook niet als de prothese eruit gaat. De zorgverzekeraar vergoedt hem onder voorwaarden. Meer in erectiestoornis oplossen.

Tot slot

Bovenstaande methodes en middelen kunnen allemaal goede alternatieven zijn voor Viagra. Het is aan u en uw partner om te kijken wat u het meest aanspreekt. En soms is het een kwestie van gewoon proberen.

Begin bij wat het minst ingrijpt, en neem uw partner mee in de keuze.

Veelgestelde vragen

Antwoorden op uw vragen KlikTik op een vraag voor het antwoord
Is er een natuurlijk alternatief voor Viagra?

Een natuurlijke pil die werkt zoals Viagra bestaat niet; ginseng en maca doen hooguit weinig. Zonder medicijn werken wel een vacuümpomp of penisring en een sterkere bekkenbodem; gezonder leven helpt een beetje mee.

Werkt een erectiepomp beter dan Viagra?

Hij werkt anders. Tot negen op de tien mannen krijgen er een erectie mee om te vrijen, ook als een pil niet mag. Maar de penis voelt koeler en wordt minder hard, en met bloedverdunners is een pomp niet geschikt.

Zijn er bijwerkingen aan natuurlijke Viagra alternatieven?

Ja. Ginseng kan onder meer slapeloosheid, hoofdpijn en maag- en darmklachten geven, en van maca is te weinig bekend om te zeggen dat het veilig is. In 'natuurlijke' potentiepillen zit soms stiekem een medicijn. Overleg eerst met uw huisarts of apotheek voordat u kruiden gebruikt, zeker als u medicijnen slikt.

Hoe werkt een penisring bij erectiestoornissen?

De ring gaat om de basis van de penis als die half of helemaal stijf is, en houdt het bloed in de zwellichamen vast, zodat de erectie niet te snel wegzakt. Draag hem hooguit een half uur.

Kunnen levensstijlveranderingen erectieproblemen oplossen?

Oplossen is te veel gezegd. Meer bewegen, niet roken, weinig drinken en afvallen kunnen de erectie iets verbeteren, maar vooraf is niet te zeggen of en hoeveel.

Zijn Viagra alternatieven goedkoper dan het originele medicijn?

Dat hangt af van hoe vaak u vrijt. Een pomp koopt u een keer (de ringen af en toe opnieuw), pillen telkens opnieuw; vergoed worden ze geen van alle. Merkloze sildenafil is meestal goedkoper dan Viagra.

Kan ik een penisring samen met Viagra gebruiken?

Overleg dat eerst met uw huisarts. Urologen combineren een ring soms met een erectiepil, maar in de informatie over sildenafil staat dat u hem niet moet combineren met andere middelen tegen erectieproblemen, omdat daar te weinig over bekend is.

Bronnen en verantwoording

Gebaseerd op de NHG-Standaard Seksuele klachten, Thuisarts.nl, het Farmacotherapeutisch Kompas en de urologen (NVU en EAU); de ervaringen zijn van gebruikers, lezers en een tester. Wij verkopen geen medicijnen: voor een recept gaat u naar de huisarts.

  1. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Seksuele klachten. 2015, aangepast 2023. bekijk bron
  2. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil iets doen om een stijvere penis te krijgen. bekijk bron
  3. Thuisarts.nl (NHG). Mijn penis wordt minder stijf. bekijk bron
  4. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil weten hoe seks kan veranderen als ik ouder word. bekijk bron
  5. Zorginstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas. Erectiele disfunctie (indicatietekst). bekijk bron
  6. Zorginstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas. Alprostadil (intra-urethraal). bekijk bron
  7. Apotheek.nl (KNMP). Sildenafil. bekijk bron
  8. Zorginstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas. Sildenafil (preparaattekst). bekijk bron
  9. Nederlandse Vereniging voor Urologie. Erectiestoornis (impotentie). bekijk bron
  10. Amsterdam UMC. Vacuümpomp bij erectieproblemen. bekijk bron
  11. Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Voedingssupplementen en kruidensupplementen. bekijk bron
  12. European Association of Urology. Guidelines on Sexual and Reproductive Health: Management of Erectile Dysfunction. bekijk bron
  13. Lee HW e.a. (2021). Ginseng for erectile dysfunction. Cochrane Database of Systematic Reviews. bekijk bron
  14. Dorey G e.a. (2004). Randomised controlled trial of pelvic floor muscle exercises and manometric biofeedback for erectile dysfunction. British Journal of General Practice, 54(508). bekijk bron
  15. U.S. Food and Drug Administration (2023). De Novo Summary DEN220078: Eroxon. bekijk bron

Laatst bijgewerkt op 26 oktober 2026.

Reactie plaatsen

Let op: opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.