Het korte antwoord

Hoe krijgt u na jaren de passie terug?

Dat de passie na een paar jaar wegzakt, overkomt bijna elk stel, en het zegt weinig over hoeveel u van elkaar houdt. Verliefdheid leeft van het nieuwe en het onzekere, en juist dat verdwijnt als u elkaar door en door kent. Daar komen het gewone leven, de vermoeidheid en een lichaam dat verandert nog bij. Wie dan wacht tot de zin vanzelf terugkomt, wacht vaak lang: bij veel mensen komt de zin pas als ze al begonnen zijn.

Uw seksleven nieuw leven inblazen begint daarom niet bij een nieuw standje, maar bij weer nieuwsgierig worden naar elkaar. Beleef nieuwe dingen, samen en ook ieder voor zich: wie iets nieuws meemaakt, wordt weer interessant voor de ander. Raak elkaar aan zonder dat er meer hoeft, zodat de zin de kans krijgt om onderweg te komen. Zeg wat u mist als een wens in plaats van als een verwijt. En maak er tijd voor, ook als dat in de agenda moet: een afspraak voor vanavond is een dag lang voorpret.

Weet u niet waar u moet beginnen? Laat het plan elke week een tip voor u klaarzetten.

Deze blog hoort bij ons overzicht over een fijner seksleven7 blogs: tips, experimenteren, de bucketlist, slow sex en praten over seksBekijk alle onderwerpenSluiten

Vrijen mag een feestje zijn, ook na twintig jaar.

Dat het na een paar jaar wat minder wordt, is heel gewoon. Het leven gaat voor, en in bed sluipt een vaste volgorde in. Maar met een beetje aandacht komt de passie terug, en vaak sneller dan u denkt. Hieronder staan onze achttien tips, die al jaren op deze pagina staan, met erbij wat lezers ons schreven. Ze werken voor elk stel: man en vrouw, twee vrouwen, twee mannen, pas samen of al veertig jaar.

Wilt u meteen aan de slag? Kies hieronder waar u wilt beginnen.

Keuzewijzer

Waar wilt u beginnen?

Achttien tips is veel. Kies wat er bij u speelt, dan ziet u meteen welke tips het eerst aan de beurt zijn, en wat wij er zelf bij zouden pakken.

Kies een vak, dan verschijnt uw route.

Wat is goede seks?

Goede seks is seks waar u allebei met een fijn gevoel uit komt. U voelde zich gezien, er was tijd, en u kon zeggen wat u lekker vond. Hoe vaak, hoe lang en of er een orgasme bij was, zegt daar minder over dan de meeste mensen denken.

Wat goede seks is, verschilt ook per stel en per levensfase. Lekkere seks is voor de een een vluggertje op zaterdagochtend en voor de ander een lange avond met olie en kaarsen. En sommige weken is lekker tegen elkaar aan liggen genoeg. Maar het komt steeds op hetzelfde neer: aandacht voor elkaar, en durven zeggen wat u wilt. Daar draaien de achttien tips om.

Wat is een goed seksleven?

Een goed seksleven is er een waar u allebei tevreden over bent, hoe vaak het ook is. Ruim de helft van de Nederlanders die seks hebben, is tevreden over het eigen seksleven, en gemiddeld geven we het een 7. Waar we het minst tevreden over zijn? Hoe vaak het gebeurt. Daar valt dus voor veel stellen iets te winnen, en dat zit vaker in beter dan in meer.

Het Nederlandse seksleven in cijfers

56 procentis tevreden over het eigen seksleven; gemiddeld geven we het een 7
1 tot 3 keerper maand: zo vaak hebben de meeste mensen seks
52 en 32 procentvan de vrouwen en de mannen had het afgelopen jaar minstens drie maanden weinig zin
1 op de 5gebruikte bij de laatste keer seks met de partner een speeltje

Cijfers over volwassen Nederlanders, uit de Monitor Seksuele Gezondheid 2023 van Rutgers, RIVM en CBS.

Erotische spellen voor samen

Bekijk alle spellen

Hier beginnen de tips

De achttien tips

Hieronder staan de tips zoals ze al jaren op deze pagina staan, in drie groepen van zes. U hoeft ze niet op volgorde te doen: begin bij de tip die bij u past, en laat liggen wat niet past.

Een man en een vrouw met hun gezichten dicht bij elkaar, haar hand in zijn nek, in paarse duotoon

Tip 1: Bedrijf de liefde met aandacht voor uw partner en erken de verschillen

  • Samen
  • Elke keer

Het sluipt er gemakkelijk in: routinematige en doelgerichte vrijpartijen waarbij uw gedachten mijlenver weg zijn. Of alleen bij uzelf. Maar in ieder geval niet bij de ander. En zonder de volle aandacht voor elkaar en voor het bedrijven van de liefde verliest seks aan passie, bezieling en intimiteit. Vrij in het moment en geniet van elkaar. Verplaats u in de ander, neem de tijd en bedrijf de liefde met uw volle aandacht.

En erken de verschillen. Bij de een komt de zin vanzelf, bij de ander pas als het vrijen al begonnen is; de een wil eerst praten, de ander eerst aanraken. Geen van tweeën doet het fout. Wie dat van elkaar weet, hoeft er een stuk minder over te botsen.

Gouden lijntekening van drie kaarsen op paars: zin groeit

Tip 2: Geen zin in seks? Maak zin.

  • Bij weinig zin
  • Vanavond

Zin en lust ontstaan nooit spontaan. Er is altijd een seksuele prikkeling (gedachte, fantasie, boek, film, beeld etc.) nodig om zin in seks te krijgen. Wachten tot u opeens zin in seks krijgt, heeft dus geen zin. Natuurlijk willen we niet zeggen dat het een goed idee is om tegen uw zin te vrijen. Maar wel dat u zin kunt máken door u open te stellen voor seksuele prikkelingen.

Doe uw partner een plezier als hij of zij zin heeft in seks. Vaak krijgt u daar zelf zin van. Net zoals aan tafel de eetlust wordt opgewekt door het eten op het bord zelf, kan het verlangen en de zin in seks worden opgewekt door de vrijpartij zelf. En het mooie ervan is ook: door de liefde te bedrijven maakt uw lichaam testosteron aan, waardoor u automatisch zin ontwikkelt.

Spreek wel af dat stoppen altijd mag. Seks die steeds tegen uw zin ingaat, wordt een klusje, en dan raakt de zin juist verder weg. En weet: u bent echt niet de enige, zo laten de cijfers hierboven zien.

Gerdine (48): "Het is me gelukt! Ik kan ja zeggen! Na jarenlang op de nee-stand lukt het me nu eerst te denken aan wat seks me oplevert. Het was een automatische reactie geworden om gelijk een uitvlucht te zoeken. "Ja" zeggen is eerst best moeilijk, maar al snel merk ik dat het contact en de intimiteit met mijn man me erg veel oplevert. Ik kan nu ook beter met hem praten over wat ik wil als we seks hebben. Het resultaat is dat ik beter heb geleerd wat ik lekker vind. Ik word weer opgewonden en zie niet meer op tegen seks!" (Bron: boek Verschil in Verlangen)

Liever stap voor stap? Het plan voor vier weken zet elke week een tip voor u klaar.

Tekening: twee mensen zitten op kussens tegenover elkaar en praten allebei, met een hartje tussen hen in

Tip 3: Praat met uw partner

  • Samen
  • Buiten de slaapkamer

Natuurlijk is het een open deur maar daarom niet minder belangrijk. Als u samen kookt overlegt u ook, dus waarom niet als u samen vrijt? Dus haal diep adem en ga die uitdaging aan! Praat over uw verlangens en fantasieën en vraag naar die van uw partner. Stellen die goed over seks kunnen praten, zijn er ook tevredener over, en dan telt vooral hoe u praat, meer nog dan hoe vaak (bron).

Zijn er problemen, zoals verschil in zin of pijn bij het vrijen? Bespreek ze en probeer samen creatief te zijn in het vinden van oplossingen. Vindt u het niet gemakkelijk een gesprek hierover te beginnen? Tips kunt u vinden in het artikel Praten over seks: niet gemakkelijk maar wel te doen. Een erotisch spel met vragen over wensen en grenzen maakt het begin vaak makkelijker.

Mara (54): "Wat is seks toch heerlijk. Er is een nieuw tijdperk aangebroken. We hebben veel gepraat over ons seksleven en zijn tot de conclusie gekomen dat we het allebei niet doen zoals we willen. We hadden ons ritueel op zaterdagmiddag, wijntje, wat friemelen op de bank en dan naar boven. Ook daar ging de seks volgens een vast stramien. Wat een armoe. We zijn samen over tantraseks gaan lezen en films gaan kijken. Niet helemaal ons ding, maar we zijn daardoor wel meer gaan voelen. We nemen nu de tijd voor elkaar, gaan niet naar boven. Voelen elkaars lichaam eerst echt goed. Ik heb het idee veel meer contact te hebben. Dat voelt goed en spannend. We creëren zo helemaal ons eigen wereldje, waar veel in kan." (Bron: boek Verschil in Verlangen)

Gravure: een vrouw leest een boek in een leunstoel bij het raam

Tip 4: Zoek inspiratie

  • Alleen of samen
  • Een avond

Opwinding en verlangen beginnen in het hoofd. Door een erotische gedachte of fantasie wordt het seksuele systeem geactiveerd en wordt u opgewonden. Als u wat langer een relatie heeft, zijn er meer seksuele prikkels nodig om opgewonden te raken. Dan wordt de rol van fantasie belangrijker. Dus zet uw hoofd en fantasie aan het werk voor meer avontuur, plezier en afwisseling. Zoek inspiratie en laat u in vervoering brengen. Kijk samen een erotische film, lees elkaar opwindende erotische verhalen voor (of lees ze lekker alleen; ook onze eigen erotische verhalen zijn daar goed voor) en bekijk deze site samen. Realiseer u: u heeft uw opwinding zelf in handen.

Tip 5: Ruim uw ergernissen op

  • Samen
  • Eerst dit

Ergernissen en irritaties in een relatie hebben direct invloed op het seksleven. Met name bij vrouwen zit er een directe link. Zij is bijvoorbeeld geïrriteerd omdat hij te weinig doet in het huishouden of te weinig tijd aan de kinderen besteedt. Of omdat ze niet voldoende aandacht krijgt en hij teveel met zijn werk bezig is. Dan heeft ze, bewust of onbewust, geen zin om met hem te vrijen. Als haar lijstje met taken groot is, kan ze ook niet openstaan voor ontspanning en seks.

Wees eerlijk tegen elkaar, bespreek deze ergernissen en ruim ze samen uit de weg. Of stap over uw ergernissen heen en laat u verleiden tot een vrijpartij. Vaak verzacht het vrijen de irritaties en komt het ten goede aan de intimiteit. Dit gaat deels automatisch. Tijdens het vrijen wordt namelijk het hormoon oxytocine aangemaakt en dit hormoon zorgt voor een gevoel van verbondenheid.

Begin met het grootste punt, en zeg het als een wens in plaats van als een verwijt: "Ik zou het fijn vinden als jij ..." Dat is makkelijker om aan te horen, en er komt vaker iets uit.

Een vrouw doet een pump met een hak aan, zwart-wit

Tip 6: Weg met de sleur

  • Samen
  • Deze week iets nieuws

Routine is dodelijk voor verlangen, lust en passie. En wie heeft ze niet? In het begin van een relatie ontwikkelt zich meestal een manier om de liefde met elkaar te bedrijven en elkaar te bevredigen. Ongemerkt en onbedoeld wordt deze routine vervolgens eindeloos herhaald. Na jaren van herhaling gaat de spanning en opwinding er vanaf.

Ook al was het in het begin heerlijk, elke dag hetzelfde eten wordt op den duur saai. Sterker nog: teveel van hetzelfde kan op den duur zelfs tegen gaan staan! En los daarvan veranderen seksuele voorkeuren in de loop van de tijd. Kortom, genoeg redenen om samen de vernieuwing op te zoeken. U zult zien; er gaat een wereld vol nieuwe intimiteit en passie voor u open. Besef dat een beetje angst en onzekerheid erbij hoort, maar ga ervoor. Het wordt er echt alleen maar leuker op!

Dus vrij eens op een andere plek, doe het eens anders, met een blinddoek of zachte handboeien, of lees eens over BDSM voor beginners. Of geef elkaar een erotische massage. En heeft u wel eens aan tantra gedacht? Een leer die kan bijdragen aan meer liefdevolle en ontspannen seks. Slecht de drempel om speeltjes te gebruiken en kies een mooie vibrator om uw liefdesleven te verrijken. Ook benieuwd naar andere manieren om te experimenteren? Lees ook onze anale seks tips voor beginners of stel samen een seks-bucketlist op.

Kortom: weg met de voorspelbare seks! Experimenteer, lach, durf en fantaseer! Het zal wonderen doen voor uw liefdes- en seksleven.

Prof. H. van de Wiel: "Uit onderzoek blijkt dat men meer geniet van seks als men 'de schaamte voorbij' is. Met name het niet durven praten over seks, de angst voor experimenteren en het niet kunnen of willen verplaatsen in de belevingswereld van de partner hebben een negatieve invloed op seksueel gebied. Mijn advies is dus: maak van vrijen een feestje. Hoe vaak je zo'n feestje bouwt, dat doet niet ter zake. Maar praat er met elkaar over, maak er werk van en houd het boeiend en gevarieerd."

Een mooie quote van Loesje die wij vonden: "Waarom in je comfortzone blijven als er daarbuiten veel meer plezier te beleven valt."

Liever stap voor stap? Het plan voor vier weken zet elke week een tip voor u klaar.

Tips 7 tot en met 12

Ontspanning, lichaam en romantiek

Gouden lijntekening van een bad op pootjes met schuim en twee kaarsjes, op lila

Tip 7: Ontspan en experimenteer met tijden en plekken

  • Samen
  • Een weekend of een middag

Stress is slecht voor uw seksleven. Als iemand lange tijd onder stress gebukt gaat, veroorzaakt dit een verlaagde endorfinespiegel in het lichaam. Dit kan de zin in seks verminderen. Ontspanning daarentegen heeft het omgekeerde effect. Door ontspanning daalt de hartslag en komt seksuele opwinding op gang. Daarom hebben de meeste stellen meer zin in seks tijdens hun vakantie.

Dus plan een paar keer per jaar een ontspannen en romantisch weekendje weg; wat u daarvoor inpakt staat in de collectie weekendje weg. En zorg ervoor dat u niet alleen tijdens uw vakantie ontspannen bent, maar ook gedurende uw dagelijks leven. Een half uurtje yoga of wandelen is niet alleen goed voor uw gezondheid, het is ook goed voor uw seksuele energie. Ook een tantra massage of slow sex is een mooie manier om samen te ontspannen.

En experimenteer eens met tijden en plekken. Wie altijd laat op de avond vrijt, als het hoofd vol zit en de ogen dichtvallen, krijgt vaak de vermoeidste versie van elkaar. Probeer een zondagmiddag, een ochtend in het weekend (zie tip 13), of gewoon eens een andere kamer.

Tekening: een man zit op de rand van het bed, zijn partner zit achter hem met een arm om zijn schouder

Tip 8: Pak erectieproblemen aan

  • Voor hem en voor haar
  • Zonder haast

Veel mannen krijgen met het ouder worden problemen met de erectie. Dat hoort erbij en hoeft helemaal geen probleem te zijn. Bijna een op de drie mannen had het afgelopen jaar weleens een periode van drie maanden of langer waarin de erectie niet ging zoals hij wilde. Realiseer u dat een man bij het ouder worden meer seksuele prikkelingen nodig heeft om opgewonden te raken en een stevige erectie te krijgen. Als beiden daar rekening mee houden en hier extra aandacht aan besteden, ontstaat een goede erectie in de meeste gevallen vanzelf.

Er zijn ook leuke en heel toegankelijke speeltjes verkrijgbaar die kunnen helpen bij het verkrijgen en behouden van een erectie. Zoals bijvoorbeeld een penisring of een mooie vibrerende penisring die de dame extra laat genieten. Meer informatie over deze ringen kunt u lezen in het artikel Hoe gebruik en kies je de juiste penisring?

En liefhebben kan natuurlijk ook zonder erectie. Genieten trouwens ook: de Pulse Solo Essential heeft geen erectie nodig: hij stuurt kloppende golven door de penis en doet dat bij slap net zo goed als bij stijf. Ervaart u het wel als een probleem, dan is het meestal op te lossen. Lees ook ons artikel over erectiestoornissen: oorzaken en oplossingen. Veranderingen in levensstijl en medicijngebruik kunnen bijvoorbeeld al helpen. Ook kunnen middelen als Cialis en Viagra uitkomst bieden. Aarzel niet om naar de huisarts te gaan, u bent niet de enige.

Een vrouw met grijs haar glimlacht en raakt haar oorbel aan

Tip 9: Voel uzelf mooi

  • Voor uzelf
  • Elke dag

Uit onderzoek blijkt dat de mate waarin iemand zichzelf aantrekkelijk vindt, direct verband houdt met de mate waarin hij of zij kan genieten van seks. Tuurlijk, het lichaam verandert als u ouder wordt, maar dat zegt helemaal niks over de begerenswaardigheid. Wees niet te kritisch voor uzelf. Negeer de druk van televisie, tijdschriften en andere media en wees blij met uw lichaam in elke fase van uw leven.

Blijf aandacht besteden aan uw uiterlijk. Dus dames; scheer uw benen ook als het geen rokjesweer is, slaap niet in een verwassen t-shirt en draag gewoon die sexy lingerie en nachtkleding. U zult zien: u voelt zich meteen een stuk sexier. En voor de heren geldt hetzelfde; draag ook thuis kleding waarin u zich krachtig en sexy voelt, blijf aandacht besteden aan uw verzorging en doe regelmatig een lekker geurtje op.

Gravure: een stel aan een tafeltje voor twee bij kaarslicht, hij schenkt wijn in

Tip 10: Breng de romantiek terug

  • Voor de ander
  • Vanavond

De kunst van het verleiden zit vaak in kleine gebaren; een flesje mooie wijn opentrekken bij het koken, kaarsen aansteken tijdens het eten, het geven van een lief compliment en het opdoen van een lekker geurtje. In een langere relatie schieten deze verleidingskunsten er vaak bij in. Zonde natuurlijk.

Vooral vrouwen vinden het belangrijk als mannen kleine dingen voor ze doen waarmee hij zegt: 'Ik geef om je, ik vind je mooi, ik vind het fijn om dingen voor je te doen'. Voor vrouwen is het romantiek om te merken dat ze bijzonder is. En als vrouwen in een romantische stemming zijn, staan ze open voor meer intimiteit en liefdevolle passie.

Romantische tips voor mannen: zet haar lievelingsmuziek op, neem een kleine verrassing mee of stuur haar een kaartje of een lief berichtje; hoe u dat spannend maakt staat in 35 voorbeelden van sexting. Natuurlijk wordt het ook gewaardeerd als u het wat groter aanpakt en uw geliefde verrast met een avondje theater of diner in een romantisch restaurant. Inspiratie nodig? Bekijk onze bijzondere romantische en lustopwekkende recepten voor een avond thuis, of geef elkaar een sensuele massage, bijvoorbeeld bij het licht van een massagekaars van BodyGliss die smelt tot warme olie.

Prof. H. van de Wiel: "Mensen die hun seksleven een hoog cijfer geven blijken meer werk van hun liefdesleven te maken. Er zijn ook veel stellen ontevreden over hun seksleven. Dat kan liggen aan zaken als moeheid, ziekte, de overgang of erectieproblemen. Maar heel vaak is het zo dat mensen gewoon te weinig moeite doen om het leuk en spannend te houden."

Liever stap voor stap? Het plan voor vier weken zet elke week een tip voor u klaar.

Twee handen glijden met olie over elkaar heen

Tip 11: Gebruik een glijmiddel

  • Samen
  • Naast het bed

Een glijmiddel is een vloeibare substantie die gebruikt wordt bij het vrijen. De gel maakt het glijden zachter, sensueler en intiemer. Het kan het bedrijven van de liefde ook plezieriger en lekkerder laten verlopen als de vagina wat droger blijft. En dat gebeurt nou eenmaal als u ouder wordt. Een paar druppeltjes van een goed glijmiddel op siliconenbasis is al voldoende om het vochtgehalte aan te vullen. Tegenwoordig zijn ze verkrijgbaar in alle soorten en smaken. Er zijn ook glijmiddelen op siliconenbasis die tegelijkertijd voor heerlijke massages gebruikt kunnen worden. Zo kan het een fijn onderdeel van het voorspel worden. Meer weten? Lees het artikel Hoe kies je het juiste en beste glijmiddel?

Onze aanraders: Hydra op waterbasis, zijdezacht en goed met condooms en speeltjes, of Pjur Woman op siliconenbasis als het langer glad moet blijven. Blijft de vagina ook buiten het vrijen droog, of jeukt en schuurt het, dan is glijmiddel niet genoeg. Een vaginale gel uit de drogist of een zalf met een beetje hormoon van de huisarts helpt dan wel.

Paarse lijntekening van een stel dat hand in hand een pad af loopt, met zon en boom, op creme

Tip 12: Zorg goed voor uw gezondheid

  • Samen
  • Een half uur per dag

Ziekte is een van de grootste vijanden van seks. Een slechte gezondheid kan een gepassioneerd liefdesleven flink in de weg staan. Als er problemen met de gezondheid zijn, moeten die aangepakt worden. Dus volg de adviezen van uw arts gewoon op en zorg voor aanpassingen in uw levensstijl die nodig zijn voor een goede gezondheid. Afslanken, beweging, goed eten en niet teveel alcohol drinken zullen niet alleen uw gezondheid verbeteren, het zal ook uw seksleven een geweldige impuls geven.

En een goed seksleven is ook weer goed voor uw gezondheid. Knuffelen, vrijen en bovenal een orgasme zorgen voor het aanmaken van oxytocine. Dit knuffelhormoon heeft een bijzondere werking: het zorgt niet alleen voor een gevoel van verbondenheid, het heeft ook een pijnstillend effect. Wilt u meer weten over hoe seksualiteit verandert naarmate u ouder wordt? Lees ons artikel over veranderingen in seksualiteit na uw 45ste.

Massageolie en kaarsen voor een avond samen

Alles voor een sensuele massage

Tips 13 tot en met 18

Wat u zelf in de hand hebt

Een hand schrijft bij kaarslicht een briefje, zwart-wit

Tip 13: Begin 's ochtends

  • Voor de ander
  • 's Ochtends al

Een goed voorspel begint eigenlijk 's morgens al. Voor vrouwen werkt het meestal niet als een man 's avonds in bed, na de hele avond voetbal te hebben gekeken, opeens wil vrijen. (Wat voor een man overigens geen enkel probleem hoeft te zijn.) Dus heren; geef uw partner door de dag heen liefdevolle aandacht. Breng haar een ontbijtje op bed of stuur haar een lief berichtje. App haar hoe leuk, mooi en sexy ze is. Het resultaat van deze liefdevolle inspanningen zal u verrassen.

Vanavond al: Zet de wekker tien minuten eerder en breng morgen koffie op bed.

Een vrouw in een lichtblauwe jurk opent met gespreide armen de deuren van een barokke zaal

Tip 14: Doe dingen zonder elkaar

  • Ieder apart
  • Een avond per week

Samen dingen ondernemen is natuurlijk goed, maar als u álles samen doet, kan de ander zo vertrouwd worden dat gevoelens van seksuele opwinding, lust en begeerte als sneeuw voor de zon verdwijnen. Voor spanning is afstand nodig. Seksuele spanning creëert u in dat geval niet door meer mét elkaar te doen, maar juist door meer dingen te doen zonder elkaar; ga op vakantie met een vriend of vriendin, geef u op voor een cursus of ga naar de sportclub.

En vertel elkaar daarna wat u beleefde. Wie iets nieuws meemaakt en het deelt, neemt die opwinding gewoon mee naar huis.

Deze week: Plan een avond voor uzelf, en vertel daarna wat u deed.

Een hand houdt een roos vast, in roze duotoon

Tip 15: Neem zelf het initiatief

  • U zelf
  • Vandaag

Veel mensen zijn geneigd om naar de ander te wijzen als de seks niet meer is zoals in het begin van hun relatie. 'Als hij of zij nou wat meer aandacht aan mij zou besteden, dan zouden we geen probleem hebben'. Of: 'als hij of zij wat vaker zou willen vrijen, meer zijn of haar best zou doen, romantischer zou zijn, dan zou ons seksleven veel beter zijn'. Maar wat veel mensen vergeten, is dat ze zelf misschien ook niet meer zo romantisch, liefdevol of verleidelijk zijn als aan het begin van hun relatie. De enige oplossing om oude patronen te doorbreken en nieuwe, verfrissende te creëren is door zelf de eerste stap te zetten.

Prof. H. van de Wiel: "Helaas zijn veel mensen ervan overtuigd dat de ander, en niet zijzelf moeten veranderen. Hoe logisch dat ook in hun ogen mag lijken, als zij willen dat er iets verandert in hun relatie, kunnen ze daar maar op één manier wat aan doen: door zelf te veranderen."

Vandaag al: Een lange zoen in de keuken, zonder dat er meer hoeft.

Liever stap voor stap? Het plan voor vier weken zet elke week een tip voor u klaar.

Tip 16: Overleg met uw arts

  • Alleen of samen
  • Als het blijft

Als u of uw partner met seksuele problemen kampt, aarzel dan niet en overleg met uw huisarts of een seksuoloog. Houd voor ogen: u bent niet de enige en u bent niet de eerste met wie ze daarover een gesprek voeren. Sterker nog: een seksloos huwelijk komt niet vanzelf goed, dus tijdig hulp zoeken loont. Het is echt zonde om het niet te doen. Er kunnen heel eenvoudige oplossingen voor uw problemen zijn.

Gebrek aan zin kan bijvoorbeeld liggen aan medicatie. Dan kan het overgaan op andere medicijnen enorm helpen. Er zijn namelijk nogal wat libidomoordenaars onder de medicijnen, en bij sommige vrouwen hoort de pil daar ook bij. Wilt u weten of u medicijnen slikt die bijwerkingen kunnen hebben op de seksualiteit? Kijk dan in onze tabel met bijwerkingen van medicijnen op de seksualiteit.

Deze week: Maak de afspraak; de huisarts hoort deze vraag elke week.

Een vrouw in een groene satijnen jurk ligt ontspannen met gesloten ogen

Tip 17: Soloseks

  • Voor uzelf
  • Wanneer u wilt

Het hebben van seks en orgasmen heeft zowel emotionele als lichamelijke voordelen. Vibrators en masturbators kunnen daarbij enorm helpen. Mooi toch. Tegenwoordig zijn er zoveel mooie ontwerpen en kleuren waar u uit kunt kiezen. En soloseks kan het verlangen naar de ander juist versterken. Vaak blijkt het ook voor de partner verrassend en opwindend om dit te vernemen. Wie zelf weet wat fijn is, kan de ander ook beter de weg wijzen.

Kunt u hulp gebruiken bij het kiezen van de juiste vibrator? Lees dan het artikel Hoe kies je de juiste vibrator? Of doe de vibratortest voor een advies op maat.

Vandaag al: Neem er een keer echt de tijd voor, en vertel het de ander achteraf.

Tip 18: Vrijen hoeft niet altijd fijn te zijn

  • Samen
  • Altijd

Als vrijen altijd fijn moet zijn, legt u uzelf een te zware druk op. Het is de kunst om te vrijen in het moment zelf en te accepteren dat het telkens anders is. Elke vrijpartij is anders en het is niet nodig om altijd geweldige vrijpartijen te hebben. Er is ook niet één juiste of perfecte manier van seks. De ene keer is het een snelle ontlading van stress, een andere keer is er meer tijd voor langzame streelseks. De ene keer is het fantastisch en gepassioneerd, een andere keer helemaal niet. Vrijen is ook in elke levensfase anders. Er kunnen ook periodes zijn dat de seks minder frequent en opwindend is. Uw seksleven samen ontwikkelt zich door de jaren heen, en dat is ook wat het zo uniek en bijzonder maakt.

Vandaag al: Spreek af dat het niet perfect hoeft. Lachen om een mislukte keer mag.

Interactief plan

Uw plan voor vier weken

Achttien tips lezen is een, ze doen is twee. Beantwoord drie vragen, dan zet het plan elke week een tip voor u klaar: wat u doet, een zin om te zeggen, en als u wilt iets om erbij te pakken..

Stel uw plan samenOpen het planSluit het plan

1. Wat speelt er het meest?

2. Hoe lang bent u samen?

3. Mag er iets bij?

Kies bij elke vraag een antwoord; het plan verschijnt meteen hieronder.

Ervaringen van lezers

Onder deze blog schreven lezers ons in de loop van de jaren van alles: aanvullingen, twijfels en een flinke dosis humor. Een paar daarvan, en een paar verhalen van anderen, hieronder in het kort.

Roosje

Onder deze blog raadde een lezer ochtendseks aan. Heerlijk, vond Roosje, alleen... Hij heeft er 's middags een fijne herinnering aan, schreef ze, en zij wordt er tijdens een vergadering met een kwak in haar slipje aan herinnerd. Daar heeft Roosje een punt.

Leg een handdoekje klaar, of bewaar de ochtendseks voor de zaterdag.

Annet

Annet wilde er een tip aan toevoegen: rollenspel. Ze vindt het enorm bevrijdend om tijdens het vrijen een andere rol te spelen. Dan kan ze zich beter laten gaan, en geniet ze er meer van.

Zin om het te proberen? In onze blog over rollenspel voor stellen staan 24 ideeën, van licht tot gedurfd.

Ingrid

Ingrid schreef ons dat ze eigenlijk nooit meer zin heeft, al sinds de kinderen er zijn. Ze knuffelen veel en doen leuke dingen samen, maar het gevoel is weg, en dat vindt ze zelf ook jammer. Een andere lezer antwoordde haar kort en goed: “Stel je ervoor open. Ga strelen. Geef elkaar aandacht.”

Precies wat tip 2 zegt. Meer hulp vindt u bij een laag libido.

Mieke

Mieke weet zeker dat jaren aan de pil haar zin in seks om zeep hielpen. Ze had het gevoel zichzelf niet meer te zijn, en het duurde jaren voor ze weer zover was.

Herkent u dat? Bespreek het met de huisarts, zoals in tip 16; er zijn andere middelen.

Patricia

Patricia vond het jammer dat de reacties onder deze blog alleen over man en vrouw gingen. Na haar scheiding werd ze verleid door een vrouw, en pas sindsdien, schreef ze, weet ze wat goede seks is.

Ze heeft gelijk: deze tips zijn voor elk stel.

Viktor, 53

Viktor en zijn vrouw zijn zestien jaar samen. Toen de kinderen klein waren, schoot de seks erbij in. Nu plannen ze het: een avond als de kinderen weg zijn, met een speeltje en af en toe een rollenspel.

Minder vaak dan vroeger, zegt hij, maar wel beter.

Marianne, 68

Pas twee jaar na haar herseninfarct durfde Marianne weer aan seks te denken. Bij een seksuoloog bleek dat haar man het erg miste, maar het nooit had durven zeggen. Met aanrakingen, een kussen voor haar houding en een vibrator met een lange steel bouwden ze het weer op.

Langzamer en kwetsbaarder dan vroeger, maar intiemer.

Lies, 66

De man van Lies mag om zijn hart geen erectiepil meer gebruiken. Dat ze niet meer vrijen zoals vroeger, vindt ze niet erg. Wel dat hij haar sindsdien een beetje ontloopt en later naar bed gaat. Een huwelijk zonder seks is voor haar geen ramp, zegt ze, maar een huwelijk zonder liefkozingen wel.

Daarom staat in tip 8: liefhebben kan ook zonder erectie.

Dora, 62

In de overgang raakte Dora haar zin kwijt. Een vriendin raadde haar een luchtdrukvibrator aan, die ze eerst maar een raar ding vond. Nu ze hem twee keer per week gebruikt, is haar energie terug, en dat ziet ze zelfs aan haar ogen.

Soloseks telt ook, zie tip 17. Welke past bij u? Doe de vibratortest.

Toegift van de Keizerin

Begin klein. Een tip per week is genoeg, en een tip die niet bij u past, slaat u gewoon over. Lukt het een keer niet, lach er dan samen om. Wie samen kan lachen in bed, is al een heel eind.

Wellicht ook interessant:

Veelgestelde vragen

Wat is goede seks?

Goede seks is seks waar u allebei met een fijn gevoel uit komt: u voelde zich gezien, er was tijd, en u kon zeggen wat u lekker vond. Hoe vaak, hoe lang of of er een orgasme bij was, zegt daar minder over dan veel mensen denken. Stellen die goed over seks kunnen praten, zijn er ook tevredener over.

Hoe vaak hebben stellen gemiddeld seks?

De meeste Nederlanders hebben een tot drie keer per maand seks, en ruim een derde had de afgelopen vier weken helemaal geen seks, singles meegeteld. Een goed aantal bestaat niet: het gaat erom of het voor u allebei klopt.

Hoe tevreden zijn Nederlanders over hun seksleven?

Ruim de helft van wie seks heeft, is tevreden, en gemiddeld geven we ons seksleven een 7. Het minst tevreden zijn mensen over hoe vaak ze seks hebben.

Hoe krijg ik weer zin in seks?

Wacht er niet op, want zin komt zelden vanzelf. Zoek een prikkel: een erotisch verhaal, een film, een aanraking of de herinnering aan de beste keer. Vaak komt de zin pas onderweg; spreek wel af dat stoppen altijd mag. Meer in tip 2 en tip 4.

Hoe maakt u seks weer spannend in een lange relatie?

Doe een ding anders: een andere plek, een ander moment, een spel of een blinddoek. Plan eens een weekend weg, begin 's ochtends al met aandacht, en doe ook dingen zonder elkaar; wat u apart beleeft, maakt nieuwsgierig. Zie tip 6, tip 7, tip 13 en tip 14.

Hoe begin ik een gesprek over seks met mijn partner?

Kies een rustig moment buiten de slaapkamer, bijvoorbeeld tijdens een wandeling, en begin met wat goed is: wat was de fijnste keer? Een erotisch spel met vragen kan het eerste stuk voor u doen. Meer tips leest u in praten over seks.

Is het normaal dat de passie na een paar jaar minder wordt?

Ja. Na een paar jaar ontstaat bijna altijd een vast patroon, en het leven gaat vaak voor. Dat is normaal, en het is ook het moment waarop een kleine verandering het meeste verschil maakt.

Wat kunt u doen bij erectieproblemen?

Neem meer tijd voor het voorspel; met de jaren heeft een man meer prikkels nodig. Een vibrerende penisring helpt de erectie vast te houden, en de Pulse Solo Essential geeft ook bij een slappe penis genot. Blijft het, ga dan naar de huisarts: vaak is er een eenvoudige oplossing.

Helpt glijmiddel bij een droge vagina?

Glijmiddel maakt het vrijen soepeler en fijner, ook als de vagina wat droger blijft; wij raden Hydra en Pjur Woman aan. Is de vagina ook buiten het vrijen droog, of jeukt het, dan helpt een vaginale gel uit de drogist of een zalf met een beetje hormoon van de huisarts.

Wanneer zoek ik hulp bij de huisarts of een seksuoloog?

Als een probleem blijft en u er last van heeft: weinig zin, pijn, erectieproblemen of een relatie zonder seks. De meeste mensen met zo'n probleem zoeken geen hulp, en dat is zonde, want er is vaak veel aan te doen. Ook medicijnen kunnen de zin remmen; zie tip 16.

Kan een seksspeeltje ons seksleven beter maken?

Voor veel stellen wel: een op de vijf Nederlanders gebruikte bij de laatste keer seks met de partner een speeltje. Een koppelvibrator of vibrerende penisring voegt iets toe zonder dat u verder iets anders hoeft te doen.

Werken deze tips ook voor twee vrouwen of twee mannen?

Ja. Aandacht, praten, iets nieuws proberen en goed voor elkaar zorgen werken voor elk stel. Waar een tip over hem of haar gaat, past u hem gewoon aan.

Bronnen en verantwoording

Deze tips komen van de redactie van De Paarse Keizerin en van onze lezers. Ze vervangen geen medisch advies: houdt een klacht aan, bespreek die dan met uw huisarts.

  1. Rutgers, RIVM en CBS. Seksuele gezondheid in Nederland 2023: Monitor Seksuele Gezondheid. Utrecht: Rutgers, 2024. bekijk bron
  2. Mallory AB. Dimensions of couples' sexual communication, relationship satisfaction, and sexual satisfaction: a meta-analysis. Journal of Family Psychology, 2022. bekijk bron
  3. Carswell KL, Muise A, Harasymchuk C e.a. Growing desire or growing apart? Consequences of personal self-expansion for romantic passion. Journal of Personality and Social Psychology, 2021. bekijk bron
  4. Girouard A, Bergeron S e.a. Daily perceived stress and sexual health in couples. International Journal of Clinical and Health Psychology, 2025. bekijk bron
  5. Johnson MD, Li W, Impett EA e.a. How are sexual frequency and relationship satisfaction intertwined? Journal of Family Psychology, 2025. bekijk bron
  6. Linardon J, McClure Z, Tylka TL e.a. Body appreciation and its psychological correlates: a systematic review and meta-analysis. Body Image, 2022. bekijk bron
  7. Skoblow HF, Drewelies J, Proulx CM. Sexual activity and satisfaction in older adult dyads: the role of perceptions of aging. The Gerontologist, 2023. bekijk bron
  8. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb minder zin in seks. bekijk bron
  9. Thuisarts.nl (NHG). Mijn penis wordt minder stijf (erectieproblemen). bekijk bron
  10. Thuisarts.nl (NHG). Jeuk en droge vagina door de overgang. bekijk bron
  11. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil weten hoe seks kan veranderen als ik ouder word. bekijk bron
  12. Seksualiteit.nl (Rutgers). Zin in seks. bekijk bron
  13. Seksualiteit.nl (Rutgers). Geen zin in seks. bekijk bron
  14. Over de Liefde (Debby Gerritsen) met seksuoloog Eveline Stallaart. Twee keer per week seks? Nee! Nederland doet het gemiddeld een keer per maand. YouTube, 2026. bekijk bron

Laatst bijgewerkt op 3 november 2026.

Gerelateerde berichten

Reacties (12)

Dat klopt helemaal, en ik wil al 2 jaar geholpen worden(sterilisatie). Ik ben nu 36 en heb 3 kids. Ik ben zeker dat ik geen kids meer wil. Mijn arts vind mij te jong, mijn man is al eens eerder geopereerd aan zen geslachtsdelen, en dat was een zeer traumatisch ervaring. Dus kies ik er voor mij te laten helpen. Mijn dokter weigerd mij serieus te nemen. Dus slik ik met tegenzin de pil al 2 haar. Het moet toch je eigen keuze zijn.

Anoniem

Wat jammer dat de mensen die hier reageren enkel bij hetero gedachten blijven.
Na mijn scheiding ben ik toevallig verleid door een redelijk jongere dame dan ik waar ik eenmalig op in gegaan ben wel (onder redelijk wat invloed van alcohol) ik ben die dame nog steeds erg dankbaar!
Sindsdien ben ik meer in die richting gaan zoeken en experimenteren en pas nu weet ik wat goede seks is.

Anoniem

Ik weet dat het langdurig gebruik van de pil als anti conceptie de zin in seks volledig om zeep geholpen heeft. Ook had ik het gevoel ‘mezelf niet meer te zijn’ Het heeft jaren geduurd eer ik weer zover was. Naar mijn idee wordt dit te vaak onderschat. Jarenlang je hormonen beïnvloeden is echt niet gezond voor een vrouw.

Anoniem

Ik zou er aan toe willen voegen: rollenspelen.
Ik (vrouw) vind het enorm bevrijdend om een andere rol te kunnen spelen tijdens het vrijen. Dan kan ik me beter laten gaan en er meer van genieten.

Anoniem

U heeft helemaal gelijk, een foutje van ons. Bedankt voor uw reactie, wij hebben de tekst aangepast.

user+17

Reactie plaatsen

Let op: opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.