Het korte antwoord

U berekent uw vruchtbare dagen vanuit de dag waarop u uw volgende menstruatie verwacht. De eisprong valt ongeveer twee weken daarvoor, en vruchtbaar bent u in de zes dagen voor de eisprong en op de dag zelf. Bij een regelmatige cyclus van 28 dagen is dat dag 8 tot en met 14, bij 35 dagen dag 15 tot en met 21. Wilt u zwanger worden, dan geven de twee dagen voor de eisprong de meeste kans.

  • Vrij in die periode om de twee tot drie dagen; elke dag mag ook, maar is niet nodig.
  • Een berekening blijft een schatting: ook bij een regelmatige cyclus schuift de eisprong soms op.
  • Bij een onregelmatige cyclus zijn de vruchtbare dagen niet goed te berekenen.
  • Uw vruchtbare dagen bijhouden is geen betrouwbaar voorbehoedmiddel.
  • Na een jaar proberen nog niet zwanger: ga samen naar de huisarts.

U bent maar een paar dagen per maand echt vruchtbaar.

Die dagen liggen vooral voor de eisprong. Zaadcellen blijven namelijk een paar dagen in leven, een eicel hooguit een dag. Wie zwanger wil worden, vrijt dus het best voordat de eisprong er is. En wie (nog) niet zwanger wil worden, moet weten dat dezelfde rekensom geen veilige dagen oplevert.

Rekenen is het makkelijke deel. Lastiger is vaak dat vrijen op schema het plezier drukt. Daarom gaat het hieronder ook over hoe u het samen leuk houdt (en staat er hier en daar een alinea voor de partner die meeleest).

Inhoudsopgave

Wat zijn uw vruchtbare dagen, en wanneer valt de eisprong?

Uw vruchtbare dagen zijn de dagen waarop vrijen tot een zwangerschap kan leiden. Dat zijn de zes dagen voor de eisprong en de dag van de eisprong zelf. Bij de eisprong laat een van uw eierstokken een eicel los. Wordt die eicel niet binnen een etmaal bevrucht, dan sterft hij af.

Zaadcellen leven langer: een paar dagen, en soms zelfs vijf tot zeven dagen in de baarmoeder. Daarom kunt u ook zwanger worden van vrijen een paar dagen voor de eisprong. De zaadcellen zijn er dan al als de eicel vrijkomt.

De eisprong valt ongeveer twee weken voor de volgende menstruatie (bij de meeste vrouwen ergens tussen 10 en 16 dagen ervoor). De lengte van uw cyclus bepaalt dus wanneer. Een cyclus telt u van de eerste dag van de ene menstruatie tot de eerste dag van de volgende. Bij de meeste vrouwen is dat 21 tot 35 dagen, gemiddeld 28.

De rekenregel van de huisartsen is eenvoudig. Bij een regelmatige cyclus van 28 dagen bent u vruchtbaar op dag 8 tot en met 14. Is uw cyclus langer, dan schuift alles evenveel dagen op: bij 35 dagen wordt het dag 15 tot en met 21. Bij een kortere cyclus schuift het juist naar voren.

De rekenregel per cycluslengte. Dag 1 is de eerste dag van uw menstruatie.

Uw cyclusEisprong rondVruchtbare dagenMeeste kans
21 dagendag 7dag 1 tot en met 7dag 5 en 6.
25 dagendag 11dag 5 tot en met 11dag 9 en 10.
28 dagendag 14dag 8 tot en met 14dag 12 en 13.
32 dagendag 18dag 12 tot en met 18dag 16 en 17.
35 dagendag 21dag 15 tot en met 21dag 19 en 20.

Zie zo'n tabel als een schatting. Ook bij een regelmatige cyclus kan het moment van de eisprong per maand flink verschillen. Een vaste regel als 'vruchtbaar van dag 10 tot en met 17' klopt maar bij ongeveer drie op de tien vrouwen helemaal. De meeste vrouwen zijn eerder vruchtbaar, en sommigen veel later. Stress, ziekte, slaaptekort, alcohol of medicijnen kunnen de menstruatie bovendien eerder of later laten komen.

Daarom loont het om uw cyclus een paar maanden bij te houden. Schrijf elke keer dat u ongesteld wordt de datum op, in uw agenda of in een app. Na minstens drie maanden kunt u bij een regelmatige cyclus voorspellen wanneer uw eisprong ongeveer komt. Wat de fasen van de cyclus verder met uw lichaam en uw zin doen, leest u in de menstruatiecyclus uitgelegd.

Vruchtbare dagen berekenen: de rekenhulp

Vul de eerste dag van uw laatste menstruatie in, en hoe lang uw cyclus meestal duurt. De rekenhulp gebruikt de regel van de huisartsen: de eisprong ongeveer twee weken voor de volgende menstruatie, de zes dagen ervoor plus de dag zelf als vruchtbare dagen. U ziet de komende drie cycli.

Dit is een schatting. De eisprong kan per maand verschuiven, ook bij een regelmatige cyclus. Gebruik de uitkomst dus nooit als voorbehoedmiddel. Wilt u niet zwanger worden, reken dan ruimer: u kunt zwanger worden van zeven dagen voor de eisprong tot twee dagen erna, de negen dagen rond de eisprong. Ook dan beschermt rekenen niet goed tegen een zwangerschap. Wat u invult, blijft op uw eigen scherm: wij slaan niets op en versturen niets.

Wanneer vrijen voor de beste kans?

De meeste kans op een zwangerschap geeft vrijen in de twee dagen voor de eisprong, en vooral de dag ervoor. Op de dag van de eisprong zelf is er nog kans, maar die neemt al af. Dat lijkt vreemd. Maar een eicel leeft hooguit een dag, en zaadcellen een paar dagen. Wie vrijt voordat de eisprong er is, zit dus goed.

  • Zes tot drie dagen ervoor: er is al kans, en die wordt groter naarmate de eisprong dichterbij komt.
  • Twee dagen ervoor: een van de twee beste dagen.
  • De dag ervoor: de grootste kans.
  • De dag van de eisprong: nog kans, maar die neemt al af.
  • Na de eisprong: weinig kans meer; wie niet zwanger wil worden, rekent tot twee dagen erna toch mee.

Hoe vaak vrijen? Om zwanger te worden is vrijen om de twee tot drie dagen meestal genoeg, zegt Thuisarts. Vaker kan ook, maar is niet nodig. De huisartsen houden in de vruchtbare dagen twee tot drie keer per week aan.

Elke dag vrijen mag ook. Rutgers schrijft dat het zaad het beste is als de man om de twee tot vijf dagen klaarkomt; komt hij vaker kort na elkaar, dan blijven er minder zaadcellen over. Volgens de Amerikaanse vruchtbaarheidsartsen blijven het aantal zaadcellen en hun beweeglijkheid bij mannen met goed zaad wel normaal, ook als ze elke dag klaarkomen (bron). Om de twee tot drie dagen past bij allebei. Wel kan het aantal zaadcellen dalen na meer dan vijf dagen zonder klaarkomen. Zaad 'opsparen' voor de vruchtbare dagen werkt dus niet.

Alles op een dag zetten is evenmin een goed idee. Wie in de vruchtbare dagen maar een keer vrijt, heeft de kleinste kans. Elke dag, om de dag of om de drie dagen geeft ongeveer dezelfde kans. Een paar keer vrijen in die week is dus slimmer dan een keer op precies de goede dag.

Rutgers raadt ook aan om na het orgasme van de man nog tien tot vijftien minuten te blijven liggen, en noemt het missionarisstandje het handigst, omdat er dan minder zaad uit de vagina loopt. Volgens diezelfde vruchtbaarheidsartsen is er voor allebei geen bewijs: zaadcellen zijn binnen een kwartier in de eileiders, en het standje maakt voor de kans niet uit. Blijft u graag even liggen, dan kan dat natuurlijk. Verder kiest u wat ons betreft gewoon het standje dat u allebei fijn vindt.

Sfeerbeeld: handen om een paarse mok thee bij het raam, naast een dichtgeslagen notitieboekje met potlood

Hoe herkent u uw eisprong en vruchtbare dagen?

Signalen van uw lichaam. Soms merkt u zelf dat de eisprong eraan komt. Een goede aanwijzing is de afscheiding uit de vagina. In de dagen voor de eisprong wordt die meer en helderder, en rekbaarder of draderiger, een beetje als rauw eiwit. Vlak voor de eisprong is dit slijm kristalhelder en kunt u het tien centimeter of meer uitrekken. Door dit slijm komen zaadcellen makkelijker van de vagina in de baarmoeder.

Glad en helder slijm geeft de meeste kans, maar het hoeft er niet te zijn om zwanger te worden. Ziet u het niet, dan zegt dat dus weinig.

Andere tekens zijn wat pijn in de buik rond de eisprong (ovulatiepijn, ook wel middenpijn genoemd) of een klein beetje bloed uit de vagina. Na de eisprong is uw temperatuur 0,3 tot 0,5 graad hoger, tot de volgende menstruatie, maar dat ziet u pas achteraf. En dan is er uw zin in seks; daarover verderop meer.

Hulpmiddelen: ovulatietest, temperatuur en app

Ovulatietest. Zo'n test meet in uw urine het hormoon LH, dat vlak voor de eisprong sterk stijgt. U koopt hem bij de apotheek. De test wordt pas een tot twee dagen voor de eisprong positief, en de eisprong volgt binnen twee dagen. Daardoor mist u een deel van uw vruchtbare dagen. Volgens de huisartsen heeft zo'n test voor de meeste vrouwen dan ook geen toegevoegde waarde.

Temperatuur. Wie elke ochtend voor het opstaan de temperatuur meet (in de anus, schrijft Thuisarts), ziet na de eisprong een stijging van ongeveer een halve graad. Dan is de eisprong al geweest. Uw temperatuur schommelt ook om andere redenen, bijvoorbeeld als u ziek bent of zwaar heeft gesport. Bij een regelmatige cyclus vinden de huisartsen een temperatuurcurve niet zinvol, want dan is er vrijwel altijd een eisprong.

Apps. Een cyclusapp is handig om de datums van uw menstruatie bij te houden. Om de eisprong te voorspellen zijn apps niet betrouwbaar, zegt Thuisarts. Rekenapps raden de dag van de eisprong in het beste geval maar een op de vijf keer goed (bron).

Thuisarts maakt er een belangrijke kanttekening bij: temperatuur meten en een urinetest helpen niet om zwanger te worden. U moet namelijk vrijen voordat de eisprong er is. Ziet u de temperatuur stijgen, dan is de eisprong al geweest. En een urinetest wordt pas positief als een deel van de vruchtbare dagen al voorbij is. Gebruik zulke hulpmiddelen dus hooguit om te plannen, niet in plaats van regelmatig vrijen. Lukt vaak vrijen om een of andere reden niet, dan kan gericht plannen soms wel helpen: met het slijm of een urinetest, niet met de temperatuur.

Alle signalen en hulpmiddelen op een rij.

Signaal of hulpmiddelWat u merktWanneerWat het zegt
Afscheidingmeer, helder en rekbaar, als rauw eiwitde dagen voor de eisprongeen goede aanwijzing dat u vruchtbaar bent.
Pijn in de buikwat pijn rond de eisprong (middenpijn)rond de eisprongsoms een teken; niet iedereen merkt het.
Een beetje bloedeen klein beetje bloed uit de vaginarond de eisprongsoms een teken.
Temperatuur0,3 tot 0,5 graad hoger, tot de menstruatiena de eisprongde eisprong is al geweest.
Ovulatietest (LH)een positieve testeen tot twee dagen ervoorde eisprong volgt binnen twee dagen; een deel van de vruchtbare dagen is al voorbij.
Zin in seksgemiddeld iets meer zinrond de vruchtbare dagenhoeveel het per vrouw scheelt, is nog niet goed bekend.
Cyclusappeen voorspelde datumvoorafeen schatting, en vaak mis.

Uw libido en vruchtbaarheid

Heeft u wel eens gemerkt dat u de ene week meer zin heeft dan de andere? Dat kan met uw cyclus te maken hebben. Gemiddeld hebben vrouwen rond de vruchtbare dagen iets meer zin in seks met hun partner, en ze voelen zich aantrekkelijker. Hoe groot dat verschil per vrouw is, is nog niet goed bekend.

Hormonen spelen daarbij mee. In de eerste helft van de cyclus laat het hormoon oestrogeen een eicel rijpen en vrijkomen, en er komt meer slijm. In de tweede helft maakt progesteron de baarmoeder klaar voor een innesteling. Toch hebben die hormonen bij vrouwen minder invloed op het vrijen dan bij bijvoorbeeld muizen. Muizen paren alleen als ze het vruchtbaarst zijn; vrouwen vrijen de hele cyclus door. En testosteron, dat vrouwen ook zelf aanmaken? Of dat eigen testosteron haar zin echt stuurt, is niet duidelijk.

Lang werd ook gedacht dat vrouwen rond de eisprong onbewust meer werk maken van hun uiterlijk, en dat hun voorkeur dan verschuift naar een bepaald type man, als erfenis van de evolutie. Nieuwere en betere metingen vinden daar meestal weinig van terug. Dat vrouwen zich rond de eisprong anders kleden, bijvoorbeeld niet. Wel blijkt steeds weer dat vrouwen rond de vruchtbare dagen gemiddeld iets meer belangstelling hebben voor andere mannen dan hun partner.

Voor stellen met een kinderwens is dit handig om te weten: heeft u rond de vruchtbare dagen meer zin, dan werkt uw lichaam mee. Heeft u juist geen kinderwens, weet dan dat die extra zin kan samenvallen met uw meest vruchtbare dagen. En zin wisselt hoe dan ook. Perioden met minder zin zijn heel normaal, ook in een relatie. Is uw zin al langere tijd laag, dan speelt er misschien meer; lees dan libido verhogen als vrouw.

Leest uw partner mee? Dan dit: merkt u dat zij de ene week veel zin heeft en de andere nauwelijks, neem dat dan niet persoonlijk. Haar zin wisselt, ook door de maand heen. Pas uw tempo aan; soms is samen op de bank precies goed.

Samen bewust bezig met vruchtbaarheid

Zwanger worden doet u samen. Laat het bijhouden en plannen dus niet alleen bij de vrouw liggen. Ook de leefstijl van de man telt mee, zegt Thuisarts.

Het zaad van mannen die roken, is van slechtere kwaliteit: er zitten gemiddeld minder zaadcellen in, en die hebben vaker een afwijkende vorm. De gynaecologen raden u allebei aan zo snel mogelijk te stoppen met roken. Alcohol kan bij de vrouw de kans op een zwangerschap verkleinen, en bij de man het zaad minder goed maken. Ook drugs laat u liever staan. Meer tips om gezond zwanger te worden staan op strakszwangerworden.nl, de site waar Thuisarts naar verwijst.

Ook hitte telt. Een te hoge temperatuur remt de aanmaak en de kwaliteit van zaadcellen, en de gynaecologen raden aan hoge temperaturen bij de balzak te vermijden. Regelmatig naar de sauna gaan kan het zaad tijdelijk slechter maken: er zijn dan minder zaadcellen, en ze bewegen minder goed. Dat herstelt weer na het stoppen, binnen een half jaar. Of ook strakke onderbroeken of een heet bad schaden, is niet bewezen, zegt Rutgers. Probeert u zwanger te worden, let er dan toch op. Koorts heeft wel een bewezen invloed op de vruchtbaarheid. Meer leest u in sauna en spermakwaliteit en vruchtbaarheid verhogen als man; wat u als vrouw zelf kunt doen, staat in vruchtbaarheid verhogen als vrouw.

Dan de spanning van het proberen. De meeste stellen worden binnen een jaar zwanger, en een deel van hen ervaart dat jaar als stressvol. Volgens de gynaecologen heeft die stress weinig invloed op de kans om zwanger te worden. Wel kan stress volgens Thuisarts de kans op een eisprong kleiner maken, net als heel hard sporten, zwaar werk, snel veel afvallen, te weinig wegen of overgewicht.

Wat de spanning vooral raakt, is het plezier. Proberen zwanger te worden kan het plezier in seks en hoe vaak u vrijt drukken, zeker als u streng op schema vrijt. Thuisarts zegt het ook: als u samen heel graag een kind wilt, kan vrijen minder leuk worden, bijvoorbeeld omdat u steeds in de vruchtbare dagen moet.

Ons advies: houd het luchtig waar het kan. U weet wanneer de vruchtbare dagen vallen, maar laat dat de spontaniteit niet verdringen. Vrij ook gewoon omdat u zin heeft, op dagen die er voor een zwangerschap niet toe doen. Dat houdt de verbinding levend. Wilt u het vrijen trager en minder doelgericht maken, lees dan over slow sex; over spanning en zin gaat stress en seks.

Leest uw partner mee? Dan kunt u meer doen dan u denkt. Let op uw eigen leefstijl, van roken tot de sauna. Neem zelf eens het initiatief. En maak seks niet alleen functioneel, want als het alleen nog om de goede dagen draait, verdwijnt de lol. Die lol heeft zij nodig, en u ook. Zeker als het niet meteen lukt.

Wat als u (nog) niet zwanger wilt worden?

Niet iedereen die over vruchtbare dagen leest, wil zwanger worden. Misschien bent u nieuwsgierig naar hoe uw lichaam werkt, of wilt u weten wanneer u extra moet opletten. Ook dan is het goed om uw cyclus te kennen.

Maar reken er niet op als voorbehoedmiddel. Natuurlijke methodes beschermen volgens Thuisarts niet goed tegen een zwangerschap. Van de vrouwen die zo'n methode heel precies volgen, wordt naar schatting meer dan 5 van de 100 toch zwanger: tien keer zo vaak als met de pil of een spiraaltje. Bij gewoon gebruik, zoals het in de praktijk gaat, wordt ongeveer 24 van de 100 vrouwen binnen een jaar zwanger (bron). Dat zijn Amerikaanse cijfers. Alleen als u het niet erg vindt om toch zwanger te worden, is een natuurlijke methode een optie.

Gebruikt u toch zo'n methode, reken dan ruim. U kunt zwanger worden van zeven dagen voor de eisprong tot twee dagen erna; Thuisarts spreekt van de negen dagen rond de eisprong. Zaadcellen kunnen tot zeven dagen in leven blijven. Bij een korte of onregelmatige cyclus kan er al in de eerste of tweede week een eicel vrijkomen. Dan kunt u zelfs zwanger worden van seks tijdens de menstruatie; meer daarover in seks tijdens de menstruatie.

Op die negen dagen kunt u volgens Thuisarts beter geen seks hebben. Wilt u toch vrijen, dan kunt u een condoom gebruiken, of op een andere manier vrijen, met de hand of de mond (ideeën in seks zonder penetratie). Ook die manieren zijn niet erg veilig. Vrij in die negen dagen dus alleen als u het niet erg vindt om toch zwanger te worden. Terugtrekken voor het klaarkomen is geen oplossing, want daarbij komt toch vaak zaad in de vagina.

Is het misgegaan, dan kunt u een morning-afterpil slikken, het liefst binnen 12 uur en in ieder geval binnen vijf dagen. Die is te koop bij de apotheek en de drogist. Ook een koperspiraaltje kan, als het binnen vijf dagen wordt geplaatst.

Rond de overgang geldt dit nog steeds. Zolang u ongesteld wordt, kunt u zwanger worden, ook als dat onregelmatig gaat. Pas als u een jaar niet meer ongesteld bent geweest, kan het niet meer. Vanaf 52 jaar kunt u volgens Thuisarts stoppen met voorbehoedmiddelen, omdat de kans op een zwangerschap dan heel klein is.

De kennis zelf is wel waardevol. Wie haar cyclus kent, weet beter wat er in haar lichaam gebeurt. En komt er ooit wel een kinderwens, dan weet u al waar u op moet letten.

Sfeerbeeld: twee handen raken elkaar aan op een houten tafel bij kaarslicht, met glazen bruisend water

Maak er iets leuks van

Wilt u wel zwanger worden, dan hoeven vruchtbare dagen geen plichtmatige seks te betekenen. U weet dat de komende dagen tellen, dus maak er bewust iets van. Plan bijvoorbeeld een avond voor elkaar, met de telefoons weg en een kaars aan. Of probeer iets nieuws, zoals een standje dat al een tijdje op het lijstje staat, of die ene fantasie.

Opwinding helpt ook. In het vocht van een opgewonden vrouw kunnen zaadcellen beter zwemmen en overleven, schrijft Rutgers. Neem dus de tijd voor het voorspel (ideeën vindt u in hoe verwent u een vrouw en in onze gids over beffen).

Moet u steeds in de vruchtbare dagen vrijen, ook als u eigenlijk geen zin heeft, dan kan de vagina droog blijven. Een glijmiddel kan dan helpen, schrijft Thuisarts. De gynaecologen raden het juist af, omdat glijmiddel het zaad kan aantasten. Lees daarom eerst glijmiddel en zwanger worden als u er een nodig heeft. Wij raden aan het rond de vruchtbare dagen zo zuinig mogelijk te gebruiken.

Leest uw partner mee? Dan is dit voor u. Zij hoeft dit niet alleen uit te zoeken. Houd samen bij wanneer haar vruchtbare dagen vallen, en neem in die dagen zelf het initiatief: regel een avond zonder dat zij erom vraagt, of stel een massage voor. Als u de regie neemt, hoeft zij niet alles te plannen. Dat haalt druk weg, en vrijen wordt weer iets van u samen.

Speeltjes voor samen

Een speeltje of spel kan zo'n avond net anders maken. Bij het zwanger worden zelf helpt het niet; het gaat erom dat vrijen in deze periode fijn blijft. Dit zijn een paar dingen die wij daarvoor graag aanraden.

Begin bijvoorbeeld met een massage. De massagekaars Aphrodisia smelt tot warme massageolie, met de geur van wilde rozen, ylang ylang en jasmijn. Test hem eerst op de huid, en gebruik hem niet op de intieme delen; er zit onder meer amandelolie en soja in. Gebruikt u condooms, houd de olie er dan bij weg: olie zorgt dat een condoom minder goed werkt.

Ultiem Verlangen is een bordspel voor twee, met opdrachten die oplopen van teder via intiem naar vurig. Elke opdracht mag u overslaan, dus u bepaalt zelf het tempo. Drie stellen hebben het spel voor ons gespeeld; twee gaven een 8. In ons testverslag waarderen Inge en Jeroen juist dat u het kunt aanpassen aan uw stemming: alleen intieme kaartjes als u het rustig wilt houden, of juist de spannende. Zij merken wel op dat sommige onderdelen het tempo eruit halen; bij hen is het geen spel voor elke week. Een andere kanttekening: het spel is sterk man-vrouw ingericht.

Een blinddoek maakt elke aanraking spannender, vinden wij. De Lelo Intima Silk Blinddoek is van pure zijde, met linten van 60 centimeter, zodat u zelf bepaalt hoe strak hij zit (en daarna is het gewoon een slaapmasker).

Voor tijdens het vrijen is er de We-Vibe Sync 2, een koppelvibrator die de vrouw tijdens het vrijen draagt. Een motor is voor de clitoris en een voor de g-spot, en haar partner voelt de trillingen mee. Gebruik er alleen glijmiddel op waterbasis bij, want siliconenglijmiddel tast het siliconen aan, en rond de vruchtbare dagen zo weinig mogelijk. Heeft u nog nooit een vibrator gebruikt, begin dan liever met een eenvoudiger model; een koppelvibrator vraagt wat gewenning.

Meer koppelspeeltjes staan bij onze vibrators met app, en alles voor een avond met z'n tweeën in onze collectie speeltjes voor samen.

Voor een avond samen

Bekijk alles voor samen
Sfeerbeeld: lichte, rustige spreekkamer met een houten tafel, drie stoelen, een plant en een glas water

Wanneer naar de huisarts?

Van de vrouwen van 35 jaar of jonger die vaak vrijen, is na een half jaar 7 van de 10 zwanger. Na een jaar is dat 8 van de 10, na twee jaar 9 van de 10. Boven de 35 liggen die kansen lager, en vanaf 30 jaar wordt een vrouw elk jaar iets minder vruchtbaar. Bent u al eens zwanger geweest, dan is uw kans juist groter. Ongeveer een op de zes stellen krijgt met vruchtbaarheidsproblemen te maken.

Maak samen een afspraak bij de huisarts in deze situaties:

  • U probeert al een jaar zwanger te worden, zonder resultaat.
  • Vrijen lukt niet goed, bijvoorbeeld omdat het pijn doet (zie ook pijn bij het vrijen).
  • U weet niet of u een eisprong heeft, of wanneer.
  • Een half jaar geen menstruatie, of al langere tijd een onregelmatige cyclus.
  • U gebruikt medicijnen: sommige maken minder vruchtbaar.

Samen bekijkt u dan wat het beste is: verder proberen, of onderzoek. Bent u 38 jaar of ouder en probeert u al een jaar zwanger te worden, dan kan de huisarts u doorsturen naar de gynaecoloog. En is het gelukt, dan leest u in seks tijdens de zwangerschap wat er voor het vrijen verandert.

Veelgestelde vragen

Wat zijn vruchtbare dagen?

Dat zijn de dagen waarop vrijen tot een zwangerschap kan leiden: de zes dagen voor de eisprong en de dag van de eisprong zelf. Een eicel leeft hooguit een dag, maar zaadcellen blijven een paar dagen in leven, soms tot zeven dagen. Daarom begint de vruchtbare periode al dagen voor de eisprong.

Hoeveel dagen na de menstruatie bent u vruchtbaar?

Dat hangt af van de lengte van uw cyclus. Tel vanaf de eerste dag van de menstruatie. Bij een regelmatige cyclus van 28 dagen bent u vruchtbaar van dag 8 tot en met 14, bij 25 dagen al van dag 5 tot en met 11. Bij een korte cyclus kunnen de vruchtbare dagen dus vlak na of zelfs tijdens de menstruatie vallen.

Kunt u zwanger worden tijdens uw menstruatie?

Ja, dat kan, vooral bij een korte of onregelmatige cyclus. Dan kan er al in de eerste of tweede week een eicel vrijkomen, en zaadcellen kunnen tot zeven dagen in leven blijven. Reken er dus niet op als voorbehoedmiddel. Meer hierover leest u in seks tijdens de menstruatie.

Hoe lang duurt de eisprong?

De eisprong zelf is een kort moment: een eierstok laat een eicel los. Wordt die eicel niet binnen een etmaal bevrucht, dan sterft hij af. De vruchtbare periode duurt langer, omdat zaadcellen een paar dagen in leven blijven.

Hoe weet u of u een eisprong heeft gehad?

Bent u regelmatig ongesteld, dan heeft u vrijwel zeker elke maand een eisprong. Achteraf ziet u hem aan uw temperatuur: die is na de eisprong 0,3 tot 0,5 graad hoger, tot de volgende menstruatie. Vooraf kunnen helder, rekbaar slijm en soms wat pijn in de buik (middenpijn) een teken zijn. Een ovulatietest wordt pas een tot twee dagen voor de eisprong positief.

Wanneer is de kans op zwangerschap het grootst?

Bij vrijen in de twee dagen voor de eisprong, en vooral de dag ervoor. Op de dag van de eisprong zelf is er nog kans, maar die neemt al af. In de praktijk is vrijen om de twee tot drie dagen in uw vruchtbare periode meestal genoeg.

Hoelang overleven zaadcellen in het lichaam?

Een paar dagen, en soms vijf tot zeven dagen in de baarmoeder. Een eicel leeft veel korter: hooguit een dag. Rond de eisprong helpt het heldere slijm, want daardoor komen zaadcellen makkelijker van de vagina in de baarmoeder.

Kunt u uw vruchtbare dagen berekenen bij een onregelmatige cyclus?

Niet goed. Bij een onregelmatige cyclus is lastig te schatten wanneer de volgende eisprong komt. Vrij dan gewoon om de twee tot drie dagen, dan hoeft u de eisprong niet te kennen. Bent u langere tijd onregelmatig ongesteld, of een half jaar niet, ga dan naar de huisarts.

Bronnen en verantwoording

Gebaseerd op de richtlijnen en voorlichting van huisartsen, gynaecologen en Rutgers en op de overige bronnen hieronder; de rekenregel en de rekenhulp geven een schatting, geen zekerheid.

  1. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Subfertiliteit (M25). 2010, in herziening. bekijk bron
  2. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Anticonceptie (M02). 2020, aangepast 2023; tabel 4. bekijk bron
  3. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil zwanger worden. bekijk bron
  4. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil onderzoeken waarom ik nog niet zwanger ben. bekijk bron
  5. Thuisarts.nl (NHG). Ik denk na over een natuurlijke methode om niet zwanger te worden. bekijk bron
  6. Thuisarts.nl (NHG). Ik ben niet regelmatig ongesteld. bekijk bron
  7. Thuisarts.nl (NHG). Ik ben in de overgang. Wanneer kan ik stoppen met voorbehoedmiddelen? bekijk bron
  8. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb minder zin in seks. bekijk bron
  9. NVOG, deGynaecoloog.nl (2025). Gezond zwanger worden. bekijk bron
  10. College Perinatale Zorg. Straks Zwanger Worden (strakszwangerworden.nl). bekijk bron
  11. Rutgers, Seksualiteit.nl. Zwanger worden? Houd hier dan rekening mee. bekijk bron
  12. Rutgers, Seksualiteit.nl. Menstruatie. bekijk bron
  13. Soa Aids Nederland (2025). Condooms. bekijk bron
  14. Apotheek.nl, KNMP (2025). Lynestrenol. bekijk bron
  15. NHS (2023). Periods and fertility in the menstrual cycle. bekijk bron
  16. Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine (2022). Optimizing natural fertility: a committee opinion. Fertility and Sterility, 117(1). bekijk bron
  17. Wilcox AJ, Dunson D, Baird DD (2000). The timing of the "fertile window" in the menstrual cycle: day specific estimates from a prospective study. BMJ, 321(7271). bekijk bron
  18. Jennings KJ, de Lecea L (2020). Neural and Hormonal Control of Sexual Behavior. Endocrinology, 161(10). bekijk bron
  19. Cappelletti M, Wallen K (2016). Increasing women's sexual desire: The comparative effectiveness of estrogens and androgens. Hormones and Behavior, 78. bekijk bron
  20. Jones BC, Hahn AC, DeBruine LM (2019). Ovulation, Sex Hormones, and Women's Mating Psychology. Trends in Cognitive Sciences, 23(1). bekijk bron
  21. Arslan RC, Schilling KM, Gerlach TM, Penke L (2021). Using 26,000 diary entries to show ovulatory changes in sexual desire and behavior. Journal of Personality and Social Psychology, 121(2). bekijk bron
  22. Garolla A, Torino M, Sartini B, Cosci I, Patassini C, Carraro U, Foresta C (2013). Seminal and molecular evidence that sauna exposure affects human spermatogenesis. Human Reproduction, 28(4). bekijk bron

Laatst bijgewerkt op 19 oktober 2026.

Gerelateerde berichten

Reactie plaatsen

Let op: opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.