Het korte antwoord

Glijmiddel verkleint uw kans op een zwangerschap waarschijnlijk niet: bij stellen zonder bekende vruchtbaarheidsproblemen werden vrouwen die glijmiddel gebruikten even snel zwanger als vrouwen zonder. Het grootste verschil maakt u met de timing: vrij in uw vruchtbare dagen, de zes dagen voor de eisprong en de dag zelf.

Wij vergeleken onze glijmiddelen zelf en zochten uit wat huisartsen, verloskundigen en onderzoekers erover zeggen. Dit raden wij stellen met een kinderwens aan:

  • Uw eigen vocht is het beste glijmiddel: neem de tijd voor het voorspel.
  • Toch iets nodig? Kies glijmiddel op waterbasis met een korte ingrediëntenlijst, zonder glycerine, parfum of smaak, zoals Pjur Med Sensitive. Gebruik er rond de vruchtbare dagen weinig van.
  • Zaaddodend glijmiddel nooit. En speeksel of olijfolie zijn geen beter alternatief: die remmen zaadcellen ook.
  • Glijmiddel is geen voorbehoedmiddel, ook al remt het zaadcellen in het lab.
  • Na een jaar proberen nog niet zwanger? Ga samen naar de huisarts.

Welk glijmiddel past bij uw situatie? Kies het in twee klikken met onze glijmiddelkiezer, of reken uit wanneer uw vruchtbare dagen vallen.

Deze blog hoort bij ons overzicht over vruchtbaarheid en zwangerschap7 blogs: als vrouw en als man, vruchtbare dagen, uw cyclus, sauna, glijmiddel en seks tijdens de zwangerschapBekijk alle onderwerpenSluiten

Wie graag zwanger wil worden, kijkt ineens heel anders naar het flesje glijmiddel op het nachtkastje.

Glijmiddel staat dan al snel op de lijst van verdachten, en de adviezen spreken elkaar ook nog tegen. De een raadt het af, de ander zegt dat het juist helpt als u droog bent. Het echte antwoord is geruststellender dan al die waarschuwingen doen denken, met een paar duidelijke uitzonderingen. Want seks mag ook bij een kinderwens prettig blijven.

Kies hieronder waar u wilt beginnen.

Keuzewijzer

Waar wilt u beginnen?

Wilt u eerst begrijpen wat glijmiddel met zaadcellen doet, of meteen weten welk glijmiddel u kunt nemen? Kies een vak, dan ziet u waar u moet zijn: hier op de pagina of in een van onze andere blogs.

Kies een vak, dan verschijnt de route.

Verkleint glijmiddel de kans om zwanger te worden?

In het lab remt het meeste gewone glijmiddel op waterbasis zaadcellen flink: gemengd met zo'n glijmiddel zwemmen ze na een uur een stuk minder goed, en sommige glijmiddelen doden zelfs een deel ervan. Speeksel en olijfolie remmen ze ook.

Maar een reageerbuis is geen slaapkamer: daar wordt het zaad rechtstreeks met het glijmiddel gemengd. En bij stellen zonder bekende vruchtbaarheidsproblemen die zwanger proberen te worden, is het niet terug te zien. Vrouwen die glijmiddel gebruikten, werden even snel zwanger als vrouwen die dat niet deden (bron). Dat gold voor glijmiddel op waterbasis, op siliconenbasis en voor ‘vruchtbaarheidsvriendelijk’ glijmiddel. Lees die zin gerust twee keer.

Een pipet en een glazen schaaltje met een druppel helder vocht op een lichte ondergrond
In het lab worden zaadcellen rechtstreeks met glijmiddel gemengd. In bed gaat dat heel anders.

Helemaal uitgesloten is een klein effect niet, en voor stellen die al langer proberen, is het niet uitgezocht. Daarom zijn wij er voorzichtig in: rond de vruchtbare dagen zo weinig mogelijk glijmiddel, en als u iets gebruikt, dan een middel met zo min mogelijk stoffen die zaadcellen kunnen hinderen.

Welk glijmiddel kunt u veilig gebruiken als u zwanger wilt worden?

Het allerbeste glijmiddel is uw eigen vocht, en het best onderzochte kinderwensglijmiddel is Pre-Seed, dat wij niet verkopen (verderop meer daarover). Maar u hoeft niet met lege handen naar bed. Bij een gewoon glijmiddel let u op het etiket:

  1. Waterbasis met een korte ingrediëntenlijst, of pure siliconen
  2. Geen nonoxynol-9 en geen ‘spermicide’
  3. Liefst zonder glycerine; zit het erin, gebruik dan weinig
  4. Geen parfum, smaak, verwarmend of tintelend effect
  5. Bij waterbasis: een zuurgraad die bij de vagina past, rond pH 4 tot 4,5 (over kinderwensglijmiddel met een hogere pH leest u hieronder meer)
Een flesje pjur med Sensitive glijmiddel op waterbasis staat op een plank boven de wastafel in een lichte badkamer
Pjur Med Sensitive: zonder glycerine, conserveermiddel of parfum.

Onze eerste keus is Pjur Med Sensitive. In onze eigen glijmiddelenvergelijking viel hij op door wat er niet in zit: geen glycerine en geen conserveermiddel. En de zuurgraad past bij de vagina. Hij is wel wat dunner, waardoor u er iets vaker naar grijpt; dat is de prijs van een zo kort mogelijke ingrediëntenlijst. Pjur zegt op haar eigen site dat haar glijmiddelen geen zaaddodende stof bevatten en zich ‘neutraal’ gedragen tegenover zaadcellen. Onafhankelijk gemeten is dat niet, en er zit wel propyleenglycol in: een glijmiddel met dezelfde ingrediënten bleek in een meting flink geconcentreerd (daarover hieronder meer). Zaadvriendelijk noemen wij hem dus niet; wel is hij een van de zuiverste glijmiddelen op waterbasis die wij hebben.

Wilt u iets met wat meer body, dan kwam Pjur Woman Aloe Vera uit onze vergelijking als aanrader: wat dikker, voelt zachter aan op de huid, smeert fijn uit en blijft lang werken. Ook Hydra+, het glijmiddel van ons eigen merk House of Delight, is iets dikker en blijft zitten waar u het aanbrengt. Tester Rene zei het zo: “Plakt niet en wordt niet korrelig als je er wat meer van gebruikt.” In die twee zit wel glycerine, dus gebruik er rond de vruchtbare dagen weinig van.

Wat u ook kiest: breng het pas aan als u al wat vochtig bent, en laat het staan als het niet nodig is. Alle glijmiddelen met een korte lijst vindt u bij onze glijmiddelen op waterbasis met een korte ingrediëntenlijst. Twijfelt u welke het best bij u past? De glijmiddelkiezer hieronder helpt u in twee klikken.

Glijmiddelkiezer

Welk glijmiddel past bij u?

Twee vragen, dan ziet u welk glijmiddel wij u aanraden, met twee alternatieven en wat u bij uw situatie verder moet weten.

Waar let u op bij glijmiddel als u zwanger wilt worden?

Waarom juist dat lijstje? Omdat zaadcellen kieskeurig zijn. Ze zwemmen het best in vocht dat ongeveer even geconcentreerd is als zaad en vaginavocht zelf. Vaklui noemen dat de osmolaliteit. Vaginavocht zit op 260 tot 290 en zaad op 250 tot 380. De meeste glijmiddelen zitten daar ver boven, op 2.000 tot 6.000, en dat komt vooral door glycerine en propyleenglycol, twee heel gewone ingrediënten van glijmiddel op waterbasis. (Wie wel eens een komkommer in het zout heeft gelegd, weet wat er gebeurt met iets dat in een te geconcentreerde omgeving ligt: het verliest vocht.)

Ook voor het slijmvlies van de vagina is dat niet ideaal. In haar nieuwe eisen van dit jaar houdt de Wereldgezondheidsorganisatie voor glijmiddel de grens van 1.200 aan, zo'n vier keer het eigen vocht. Liefst blijft het onder de 380, schrijven artsen in een recent overzicht.

Ook onze eigen glijmiddelen zijn gemeten

Drie van de pure glijmiddelen op waterbasis die wij verkopen, kwamen in een meting van een hele reeks glijmiddelen boven die grens uit: Pjur Woman Nude, Pjur Med Natural Glide en BIOglide zaten alle drie boven de 2.000 (bron), terwijl het speciale kinderwensglijmiddel YES Baby op 333 zat (de maker van YES betaalde wel mee aan het schrijven van dat artikel). De zuurgraad van de twee van Pjur zat netjes in het bereik van de vagina.

Hoeveel er van die concentratie overblijft als een beetje glijmiddel zich in bed mengt met uw eigen vocht, verschilt per vrouw. En in het lab liggen de zaadcellen veel langer in het glijmiddel dan in bed, waar de eerste al binnen een minuut bij de baarmoedermond kunnen zijn. Dat verklaart misschien waarom stellen er in de praktijk zo weinig van merken.

En de zuurgraad: pH 4 of pH 8?

Een gezonde vagina is zuur, met een pH rond de 4, en daarom zit een gewoon glijmiddel voor in de vagina meestal rond pH 4 tot 4,5. De nieuwe eisen van de Wereldgezondheidsorganisatie laten een zuurgraad van 4 tot 7 toe. Zaad is juist basisch, en onder pH 6 zwemmen zaadcellen minder goed. Daar heeft de natuur zelf iets op bedacht: vlak na het klaarkomen wordt zaad even wat dikker, juist om de zaadcellen te beschermen tegen de zure vagina.

Glijmiddelen die speciaal voor een kinderwens zijn gemaakt, zoals Pre-Seed, zitten daarom juist op de zuurgraad van zaad. Een recent overzicht voor huisartsen raadt stellen die zwanger willen worden en toch glijmiddel willen precies zo'n middel aan: een pH van 7,2 tot 8,5, een concentratie zoals het eigen vocht en zonder glycerine. De glijmiddelen die wij verkopen, zijn afgestemd op de vagina en niet op zaadcellen. Daarom noemen wij ze ook niet zaadvriendelijk.

Wat er liever niet in zit

Blijft over wat erin zit. Nonoxynol-9 is echt zaaddodend: nooit dus. Glycerine en propyleenglycol maken een glijmiddel geconcentreerd, en glycerine lijkt zaadcellen ook zelf te schaden: in het lab was het glycerinevrije Pre-Seed niet schadelijk voor zaadcellen en glijmiddel met glycerine vaak wel. Parfum, smaak, een verwarmend of tintelend effect: leuk voor een ander moment, maar bij een kinderwens laten wij ze liever staan.

Zijn parabenen zaaddodend?

Nee. Een paraben is een conserveermiddel, geen zaaddodend middel zoals nonoxynol-9. Wel worden glijmiddelen met methylparaben en glycerine, zoals K-Y Jelly, in onderzoek in verband gebracht met zaadcellen die minder goed bewegen. Welk deel daarvan aan de parabenen ligt en welk deel aan de glycerine, is in die proeven niet uit elkaar te halen, en of parabenen de kans op een zwangerschap verkleinen, is nooit onderzocht. Opvallend: het best onderzochte kinderwensglijmiddel, Pre-Seed, bevat zelf ook parabenen. Wel kunnen conserveermiddelen bij sommige mensen irritatie geven.

Meer daarover leest u bij veilige en onveilige ingrediënten in een glijmiddel, en wat ‘natuurlijk’ wel en niet betekent bij natuurlijke glijmiddelen. Olijfolie is ook natuurlijk, en die remt zaadcellen sterk: laat die maar gewoon in de keuken staan.

Zaaddodend glijmiddel: wat is het, en is het betrouwbaar?

Een zaaddodend middel bevat een stof die zaadcellen doodt, meestal nonoxynol-9. Het is bedoeld als voorbehoedmiddel. Wilt u zwanger worden, dan is het simpel: nooit gebruiken. Twijfelt u, kijk dan of er ‘zaaddodend’, ‘spermicide’ of nonoxynol-9 op de verpakking staat. In ons assortiment zit geen zaaddodend glijmiddel.

Wie juist níet zwanger wil worden, moet er ook niet op rekenen. Met alleen een zaaddodend middel wordt bij gewoon gebruik ongeveer 28 van de 100 vrouwen binnen een jaar zwanger. Dat zijn Amerikaanse cijfers, die de huisartsen in hun standaard overnemen. In Nederland hoort zaaddodende gel bij het pessarium: dat smeert u er altijd mee in.

Nonoxynol-9 kan het slijmvlies ook irriteren en wondjes geven; de Wereldgezondheidsorganisatie wil het daarom niet in glijmiddel. Tegen hiv of andere soa's beschermt het niet.

Gewoon glijmiddel is evenmin een voorbehoedmiddel, ook al remt het zaadcellen in het lab. En ‘niet zaaddodend’ op de verpakking betekent alleen dat er geen zaaddodende stof in zit. Niet dat het glijmiddel goed is voor zaadcellen.

Zaadvriendelijk glijmiddel: wat het wel en niet doet

Er bestaan glijmiddelen die speciaal voor stellen met een kinderwens zijn gemaakt, zoals Pre-Seed, Conceive Plus en YES Baby: zonder zaaddodende stof en afgestemd op zaadcellen, met de zuurgraad van zaad en zonder glycerine. Pre-Seed is het best onderzocht: in het lab hinderde het de zaadcellen het minst. Wij verkopen ze zelf niet, maar het is goed om te weten dat ze bestaan.

Helemaal neutraal is ook Pre-Seed niet, al was het effect in de proeven klein. Over de andere merken, en over Prefert dat ook vaak genoemd wordt, is veel minder bekend. En maakt zo'n glijmiddel de kans op een zwangerschap groter? Dat is niet aangetoond: in het grote onderzoek bij stellen werden vrouwen die het gebruikten even snel zwanger als vrouwen zonder glijmiddel.

Het voordeel zit vooral in gemoedsrust, als u glijmiddel nu eenmaal nodig heeft. Hoe dat in de praktijk uitpakt, leest u verderop bij de ervaringen van lezers.

Wat huisarts, gynaecoloog en verloskundige zeggen

In Nederland lopen de adviezen uiteen. De huisartsen schrijven dat de vagina droog kan blijven als u steeds op de vruchtbare dagen moet vrijen, ook als een van u eigenlijk geen zin heeft, en dat een glijmiddel dan kan helpen. De gynaecologen zeggen juist: gebruik geen glijmiddel, want het kan het zaad aantasten. Verloskundigen zitten ertussenin: kies een glijmiddel zonder zaaddodende ingrediënten dat het zaad niet beïnvloedt, of laat het tijdelijk staan.

De patiëntenvereniging voor mensen met vruchtbaarheidsproblemen is het strengst: volgens haar werken bijna alle glijmiddelen, en ook speeksel, zaaddodend. Haar raad is om de tijd te nemen voor het voorspel, en anders een vruchtbaarheidsvriendelijk merk te kiezen.

En wij? Wij zitten er een beetje tussenin, aan de voorzichtige kant. Neem eerst de tijd om zelf vochtig te worden. Heeft u toch iets nodig, kies dan een glijmiddel dat zaadcellen zo min mogelijk hindert, en gebruik er rond de vruchtbare dagen zo weinig mogelijk van.

Speeksel, olie of babyolie: beter dan glijmiddel?

Speeksel is geen beter alternatief voor glijmiddel als u zwanger wilt worden: ook speeksel remt zaadcellen. Met olijfolie is het net zo. Jammer, want allebei zijn ze altijd bij de hand.

En babyolie? Daarover zijn de proeven het niet eens, maar in een recente proef remde ook babyolie de zaadcellen, al na een half uur. Bovendien raden wij olie af om een heel praktische reden: olie maakt een latexcondoom kapot, en dat gaat sneller dan u denkt.

Een potje kokosolie, een flesje olijfolie en een flesje babyolie op een houten plank bij het raam
Kokosolie, olijfolie en babyolie: handig in de keuken, maar geen glijmiddel bij een kinderwens.

Babyolie in de vagina kan ook de kans op een schimmelinfectie vergroten, en over kokosolie is het bewijs mager en tegenstrijdig. Ze zijn simpelweg niet gemaakt om in de vagina te gebruiken. Over kokosolie en zaadcellen vonden wij niets.

Gebruikt u condooms, kies dan een glijmiddel op water- of siliconenbasis. Massageolie is heerlijk voor een massage vooraf, maar het is geen glijmiddel: niet in de vagina en niet bij een condoom.

Glijmiddel op siliconenbasis bij een kinderwens

Glijmiddel op siliconenbasis bevat geen water, en dus ook geen glycerine of ander glycol. Daardoor heeft het geen zuurgraad en geen osmolaliteit; de hele vraag hoe geconcentreerd het is, speelt hier niet. Pjur Original, Pjur Woman en Pjur Med Premium Glide bestaan uit twee of drie siliconen en verder niets.

Over het effect op zaadcellen is in het lab weinig gemeten; in het eerste half uur deed siliconenglijmiddel er doorgaans weinig mee. En in dat grote onderzoek bij stellen ging siliconenglijmiddel niet samen met een kleinere kans. Wie van een siliconenglijmiddel houdt, hoeft er bij een kinderwens dus niet van af.

Een flesje pjur med Premium glijmiddel op siliconenbasis op een houten nachtkastje, naast een brandend lampje en een opengeslagen boek
Pjur Med Premium Glide: twee siliconen, verder niets.

Wij pakken dan de Pjur Med Premium Glide: twee siliconen zonder bindmiddel, gemaakt voor een gevoelige huid, en Pjur zelf raadt hem ook aan in de zwangerschap. In onze eigen vergelijking viel op hoe weinig u ervan nodig heeft: een paar druppels werken langer dan een royale hoeveelheid van een middel op waterbasis. De Pjur Woman voelt wat voller en glijdt gladder dan de Original; de Original kwam ook goed uit onze test, al heeft u daar iets meer van nodig. Gebruik siliconenglijmiddel alleen niet samen met speeltjes van siliconen. Alle pure siliconenglijmiddelen staan bij elkaar in glijmiddel op siliconenbasis zonder toevoegingen.

Glijmiddel bij een kinderwens: wat wel en wat liever niet

Alles nog eens op een rij: wat er bekend is, en wat wij aanraden als u zwanger wilt worden.

MiddelZaadcellen in het labOns advies bij een kinderwens
Uw eigen vocht, na voorspelzaadcellen zwemmen er goed inde beste keus: neem er de tijd voor
Zaadvriendelijk glijmiddel (Pre-Seed, Conceive Plus)Pre-Seed remt het minst; over de andere is minder bekendals u toch glijmiddel nodig heeft; wij verkopen het niet
Waterbasis, korte lijst, zonder glycerine (Pjur Med Sensitive)niet op zaadcellen getest; dezelfde ingrediënten als een glijmiddel dat hoog geconcentreerd bleekonze keus uit het assortiment; weinig gebruiken rond de vruchtbare dagen
Waterbasis met glycerine (Pjur Woman Aloe Vera, Hydra+, BIOglide)glijmiddel met glycerine remde in het lab vaak sterkkan, maar weinig, en pas als u al wat vochtig bent
Siliconenbasis (Pjur Med Premium Glide, Pjur Original)weinig over bekend; het eerste half uur weinig effectkan, maar weinig; niet met speeltjes van siliconen
Zaaddodend glijmiddel (nonoxynol-9)doodt zaadcellennooit
Speekselremt ooklaat het staan
Olijfolieremt ooklaat het staan
Babyolieproeven zijn het oneens; in een recente proef remde hetlaat het staan: niet voor in de vagina en niet met een condoom
Kokosolieniets over bekendlaat het staan: niet voor in de vagina en niet met een condoom

Droog door vrijen op schema? Zo helpt u uw lichaam

Wie graag zwanger wil worden, gaat vaak vrijen op de vruchtbare dagen, ook als een van beiden eigenlijk geen zin heeft. Dan kan de vagina droog blijven. Seks wordt dan iets wat ‘moet gebeuren’: eisprong, vrijen, klaar. Begrijpelijk, maar niet bevorderlijk voor opwinding. En de spanning van het proberen kan het plezier in vrijen ook drukken.

De hand van een vrouw streelt de onderarm van haar partner in zacht kaarslicht
Vijf minuten strelen in plaats van nul is al een begin.

Het beste glijmiddel is uw eigen vocht. Neem daarom de tijd voor het voorspel, met kussen en strelen of een massage. Dat hoeft niet lang te duren: vijf minuten in plaats van nul is al een begin. In het vocht van een opgewonden vrouw kunnen zaadcellen goed zwemmen. Lukt het dan nog niet, gebruik dan een klein beetje glijmiddel, en breng het pas aan als u al wat vochtig bent.

U bent daarin echt niet de enige. In een groot onderzoek onder vrouwen die zwanger wilden worden, had bijna een op de drie in de vier weken ervoor pijn bij het vrijen. Van wie het met glijmiddel probeerde, zei driekwart dat het vaak of altijd hielp (bron). En ook mannen hebben er last van: de gynaecologen schrijven in hun nieuwe richtlijn dat vrijen op schema bij mannen de zin, de opwinding en het functioneren kan verminderen.

U hoeft ook niet elke dag te vrijen. Om zwanger te worden is ongeveer om de twee tot drie dagen meestal genoeg; vaker kan, maar hoeft niet. Dat haalt al wat druk van de ketel. En vrij tussendoor ook gewoon voor de lol.

Een speeltje kan helpen om in de stemming te komen; kijk gerust eens bij onze speeltjes voor samen, zoals de We-Vibe Sync 2, die de vrouw tijdens het vrijen draagt (daar hoort een klein beetje glijmiddel op waterbasis bij). Wilt u het vrijen trager en minder doelgericht maken, lees dan over slow sex of over stress en seks. En wanneer die vruchtbare dagen nu precies vallen, rekent u hieronder uit.

Rekenhulp

Vruchtbare dagen berekenen: de rekenhulp

Vul de eerste dag van uw laatste menstruatie in, en hoe lang uw cyclus meestal duurt. De rekenhulp gebruikt de regel van de huisartsen: de eisprong ongeveer twee weken voor de volgende menstruatie, de zes dagen ervoor plus de dag zelf als vruchtbare dagen. U ziet de komende drie cycli.

Open de rekenhulpSluit de rekenhulp

Dit is een schatting. De eisprong kan per maand verschuiven, ook bij een regelmatige cyclus. Gebruik de uitkomst dus nooit als voorbehoedmiddel. Wilt u niet zwanger worden, reken dan ruimer: u kunt zwanger worden van zeven dagen voor de eisprong tot twee dagen erna, de negen dagen rond de eisprong. Ook dan beschermt rekenen niet goed tegen een zwangerschap.

Ervaringen van lezers

Hoe gaat dat in de praktijk, met glijmiddel en een kinderwens? Dit vertelden andere stellen, en dit kunt u ervan leren.

  • Marloes, een jaar aan het proberen

    Na een jaar proberen voelde vrijen steeds meer als een klusje, en van al dat vrijen werd het daar beneden gevoelig.

    Met een speciaal kinderwensglijmiddel werd het voor haar een stuk prettiger. Dat ze daarna zwanger werd, schrijft ze er zelf niet aan toe. En ze gebruikte steeds maar ongeveer een derde van de aanbevolen hoeveelheid: een beetje is genoeg.

  • Sanne en haar man

    Gewoon vrijen omdat we er zin in hadden, maakte de dagen waarop het moest ook weer leuker.

    Sanne en haar man merkten dat ze er tijdens het proberen in waren gerold om alleen nog te vrijen als het telde, op de vruchtbaarste dagen. Dus maakten ze er een punt van om tussendoor ook voor de lol te vrijen.

  • Ilse en haar man

    Ik vind het zelf een fijn glijmiddel, als ik het vooraf inbreng.

    Haar man vond het kinderwensglijmiddel te plakkerig als hij het moest aanbrengen. Aan een zwangerschap hielp het hen niet, schrijft ze erbij. Ook dat is goed om te weten: het gaat vooral om comfort.

  • Jeroen, twee jaar aan het proberen

    We voelden ons een fabrieksstel.

    Door hun vruchtbaarheidstraject wisten Jeroen en zijn vriendin precies wanneer het moest, en dus vreeën ze ook op avonden dat geen van beiden er zin in had. Het dieptepunt kwam op vakantie: na een lange reisdag lagen ze uitgeput op het hotelbed en beseften ze dat het nu ook nog moest. Daarna spraken ze af om weer alleen te vrijen als ze er allebei zin in hadden.

  • Linda, net bevallen en weer aan het proberen

    Heb ik deze maand nu verspild?

    Door de droogte na haar bevalling gebruikte Linda in haar vruchtbare dagen gewoon glijmiddel, en daarna sloeg de twijfel toe. Andere moeders stelden haar gerust: een van hen werd met gewoon glijmiddel twee keer zwanger, en raadde alleen zaaddodend glijmiddel en een grote hoeveelheid af. Dat past bij wat het grote onderzoek bij stellen liet zien.

Wanneer extra opletten, en wanneer naar de huisarts?

Duurt zwanger worden langer, of is bekend dat de zaadcellen minder goed zijn, dan wilt u alles zo gunstig mogelijk maken. Dat snappen wij goed. Rond de vruchtbare dagen dan liever geen of zo weinig mogelijk glijmiddel. Ongerust hoeft u niet te zijn: dat glijmiddel u blijvend onvruchtbaar maakt, daar zijn geen aanwijzingen voor. Of het remmende effect op zaadcellen helemaal terugdraait, is alleen nog niet uitgezocht.

Buiten de vruchtbare dagen maakt glijmiddel voor een zwangerschap weinig uit: de kans zit vooral in vrijen in de zes dagen voor de eisprong en op de dag zelf. Moet u zaad inleveren voor een zaadonderzoek, gebruik dan bij het opvangen geen glijmiddel, massagemiddel of condoom. Daarin kunnen stoffen zitten die het zaad doden.

Bent u na een jaar regelmatig vrijen nog niet zwanger, ga dan samen naar de huisarts. Is de vrouw 38 jaar of ouder, dan kan de huisarts u na een jaar proberen doorsturen naar de gynaecoloog. En voor wie nu al ongeduldig wordt: van de vrouwen van 35 jaar of jonger die vaak vrijen, is na een half jaar 7 van de 10 zwanger, en na een jaar 8 van de 10.

Wat u als man zelf kunt doen voor het zaad, leest u in vruchtbaarheid verhogen als man; voor vrouwen is er vruchtbaarheid verhogen als vrouw. En wat hitte met zaad doet, staat in sauna en spermakwaliteit.

Glijmiddel tijdens de zwangerschap en na de bevalling

Bent u al zwanger, dan doet het effect op zaadcellen er niet meer toe. Seks in de zwangerschap is vrijwel altijd veilig; geldt er voor u een uitzondering, dan hoort u dat van uw verloskundige. Een apart advies over glijmiddel in de zwangerschap hebben wij bij huisartsen en verloskundigen niet gevonden. Gebruikt u condooms, neem dan glijmiddel op water- of siliconenbasis.

Pjur zelf noemt voor de zwangerschap en de tijd dat u borstvoeding geeft drie van haar glijmiddelen: Pjur Med Natural Glide met natuurlijke ingrediënten, Pjur Med Premium Glide op siliconenbasis en Pjur Woman Nude zonder conserveermiddelen. Wordt de buik groter, dan is lepeltje lepeltje een fijn standje zonder gewicht op de buik. Meer over vrijen in deze periode leest u in seks tijdens de zwangerschap.

Na de bevalling: vaak droger dan u gewend was

Na de bevalling kan de vagina droger zijn dan u gewend was, door de hormonen, en ook borstvoeding kan de vagina droger maken. Dat komt regelmatig voor. Neem de tijd om opgewonden te worden; eventueel helpt tijdelijk een glijmiddel. Is het slijmvlies ook gevoelig of geïrriteerd, dan vinden wij Pjur Med Repair Glide met hyaluronzuur een fijne. Een van onze testers gebruikt hem zelf ook: “Het voordeel vind ik dat er een soort heel dun laagje over je huid heen komt. Dit voelt dan iets minder kwetsbaar.” U kunt hem ook dagelijks als vochtinbrengende gel gebruiken, zonder te vrijen. Alle milde glijmiddelen voor deze periode staan bij elkaar in glijmiddel voor tijdens de zwangerschap en na de bevalling.

Welk glijmiddel verder bij u past, leest u in onze keuzehulp glijmiddel. En hoeveel u ervan nodig heeft, staat in hoe u glijmiddel gebruikt.

Tot slot

Vergeet de man niet. Ook voor hem is vrijen op commando lang niet altijd een feest, en praten over droogte of een avond dat het niet wil lukken valt dan niet mee. Een grapje over ‘de plicht roept’ en een arm om elkaar heen helpen vaak meer dan het duurste flesje. Het blijft tenslotte vrijen.

En lukt het deze maand niet? Dan komt er een nieuwe cyclus, en een nieuwe kans. Het flesje mag gewoon op het nachtkastje blijven staan.

Voor na de kinderwens, of voor elke dag

Doe de Glijmiddeltest

Waterbasis, siliconen of iets voor een gevoelige huid? Welk glijmiddel prettig voelt, hangt af van uw huid, waarvoor u het gebruikt en of er een speeltje bij komt. Precies dat vraagt de Glijmiddeltest.

  1. U beantwoordt een paar korte vragen over uw huid en uw gebruik.
  2. De test vraagt ook naar werkingsduur, gebruik in bad of douche en natuurlijke ingrediënten.
  3. Aan het eind vult u uw e-mailadres in en ziet u drie glijmiddelen die bij u passen.
Start de Glijmiddeltest

Gratis, en in een paar minuten gedaan.

Veelgestelde vragen over glijmiddel en zwanger worden

Antwoorden op uw vragen KlikTik op een vraag voor het antwoord
Heeft glijmiddel invloed op zwanger worden?

Waarschijnlijk niet of nauwelijks. In het lab remt veel glijmiddel zaadcellen, maar bij stellen zonder bekende vruchtbaarheidsproblemen werden vrouwen die glijmiddel gebruikten even snel zwanger als vrouwen zonder. Voor stellen die al langer proberen, is het niet uitgezocht. Gebruik rond de vruchtbare dagen daarom zo weinig mogelijk, en kies een glijmiddel met een korte ingrediëntenlijst.

Welk glijmiddel kunt u gebruiken als u zwanger wilt worden?

Het beste glijmiddel is uw eigen vocht, dus neem de tijd voor het voorspel. Heeft u toch glijmiddel nodig, dan is het speciale kinderwensglijmiddel Pre-Seed het best onderzocht; dat verkopen wij niet. Uit ons assortiment kiezen wij een glijmiddel op waterbasis met een korte ingrediëntenlijst zonder glycerine, parfum of smaak, zoals Pjur Med Sensitive, of een puur siliconenglijmiddel zoals Pjur Med Premium Glide. Gebruik er rond de vruchtbare dagen weinig van. Een zaaddodend glijmiddel nooit.

Is glijmiddel zaaddodend als u zwanger wilt worden?

Nee, gewoon glijmiddel bevat geen zaaddodende stof en is geen voorbehoedmiddel. Toch remt veel glijmiddel zaadcellen in het lab, en sommige doden een deel ervan. ‘Niet zaaddodend’ betekent dus niet dat het goed is voor zaadcellen. Echt zaaddodend is een middel met een stof als nonoxynol-9; twijfelt u, kijk dan of er ‘zaaddodend’, ‘spermicide’ of nonoxynol-9 op de verpakking staat. Welke ingrediënten zaadcellen precies remmen, leest u in onze blog over de ingrediënten van glijmiddel.

Zijn parabenen zaaddodend?

Nee. Een paraben is een conserveermiddel; echt zaaddodend is een stof als nonoxynol-9. Wel worden glijmiddelen met methylparaben en glycerine, zoals K-Y Jelly, in onderzoek in verband gebracht met zaadcellen die minder goed bewegen. Of parabenen de kans op een zwangerschap verkleinen, is nooit onderzocht, en het kinderwensglijmiddel Pre-Seed bevat zelf ook parabenen.

Is glijmiddel schadelijk voor zaadcellen?

In het lab vaak wel: gemengd met gewoon glijmiddel op waterbasis zwemmen zaadcellen na een uur flink minder goed, vooral door glycerine en een hoge concentratie. In bed is dat anders, want daar mengt een beetje glijmiddel zich met uw eigen vocht en zijn de snelste zaadcellen al binnen een minuut bij de baarmoedermond. Bij stellen zonder vruchtbaarheidsproblemen is er daarom weinig van terug te zien.

Welk glijmiddel kunt u beter niet gebruiken als u zwanger wilt worden?

Nooit een zaaddodend glijmiddel. Verder liefst geen glijmiddel met glycerine (zit het erin, gebruik dan weinig), geen glijmiddel met parfum, smaak of een verwarmend effect, geen speeksel of olijfolie, en geen olie in de vagina of bij een condoom. In het lab remden K-Y Jelly en een Durex-glijmiddel zaadcellen sterk. En van welk glijmiddel dan ook gebruikt u rond de vruchtbare dagen zo weinig mogelijk.

Bestaat er spermavriendelijk glijmiddel, en werkt het?

Ja, er zijn glijmiddelen die voor stellen met een kinderwens zijn gemaakt, zoals Pre-Seed, Conceive Plus en YES Baby: zonder zaaddodende stof en glycerine, met de zuurgraad van zaad. In het lab hindert Pre-Seed zaadcellen het minst, al is ook dat niet helemaal neutraal; over de andere is minder bekend. Dat ze de kans op een zwangerschap vergroten, is niet aangetoond. Wij verkopen ze niet.

Is zaaddodend glijmiddel betrouwbaar als voorbehoedmiddel?

Nee. Met alleen een zaaddodend middel wordt bij gewoon gebruik ongeveer 28 van de 100 vrouwen binnen een jaar zwanger (Amerikaanse cijfers). In Nederland hoort zaaddodende gel bij het pessarium. Nonoxynol-9 kan de vagina irriteren en wondjes geven, en beschermt niet tegen soa's.

Kunt u babyolie of kokosolie als glijmiddel gebruiken?

Liever niet. Over babyolie zijn de proeven het niet eens, en in een recente proef remde het de zaadcellen wel. Olie maakt latexcondooms kapot, babyolie kan de kans op een schimmelinfectie vergroten, en geen van beide is gemaakt om in de vagina te gebruiken. Over kokosolie en zaadcellen vonden wij niets. Kies bij condooms een glijmiddel op water- of siliconenbasis.

Mag u glijmiddel gebruiken tijdens de zwangerschap?

Ja. Een apart advies daarover hebben wij bij huisartsen en verloskundigen niet gevonden; seks in de zwangerschap is vrijwel altijd veilig. Pjur noemt zelf Pjur Med Natural Glide, Pjur Med Premium Glide en Pjur Woman Nude voor de zwangerschap en de borstvoeding. Gebruikt u condooms, neem dan glijmiddel op water- of siliconenbasis, geen olie.

Bronnen en verantwoording

Voor dit artikel gebruikten wij onze eigen glijmiddelenvergelijking, de vragen die we van klanten krijgen, en de bronnen hieronder. Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen gesprek met uw huisarts, verloskundige of gynaecoloog.

  1. Thuisarts.nl, Nederlands Huisartsen Genootschap (2026). Ik wil zwanger worden. bekijk bron
  2. Thuisarts.nl, Nederlands Huisartsen Genootschap (2026). Ik wil onderzoeken waarom ik nog niet zwanger ben. bekijk bron
  3. Thuisarts.nl, Nederlands Huisartsen Genootschap. Ik denk na over een natuurlijke methode om niet zwanger te worden. bekijk bron
  4. Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie, deGynaecoloog.nl (2025). Gezond zwanger worden. bekijk bron
  5. Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen, deVerloskundige.nl. Seks om een baby te maken. bekijk bron
  6. Freya, patiëntenvereniging voor mensen met vruchtbaarheidsproblemen. Seksualiteit en vruchtbaarheid. bekijk bron
  7. Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (2026). Richtlijn Mannelijke subfertiliteit, module Seksuele dysfunctie. bekijk bron
  8. Nederlands Huisartsen Genootschap (2023). NHG-Standaard Anticonceptie (M02). bekijk bron
  9. World Health Organization, UNFPA en FHI360 (2012). Use and procurement of additional lubricants for male and female condoms: advisory note. bekijk bron
  10. World Health Organization en UNFPA (2026). Specifications for personal lubricants. WHO Technical Report Series, nr. 1067, bijlage 6. bekijk bron
  11. Vanderschee R, Kostov S (2025). Approach to lubricant use for sexual activity. Canadian Family Physician, 71(7-8). bekijk bron
  12. Molin EAD, Leite GAA, Lazzari VM (2024). A systematic review focused on lubricant use and sperm quality. Journal of Applied Toxicology, 44(10). bekijk bron
  13. Pradit L, Somsak P, Piromlertamorn W e.a. (2025). The effects of coital lubricants on sperm motility and vitality. JBRA Assisted Reproduction, 29(2). bekijk bron
  14. Bond JC, Schildroth S, White KO e.a. (2025). Strategies for self-management of painful intercourse among female pregnancy planners. Journal of Sexual Medicine, 22(7). bekijk bron
  15. McInerney KA, Hahn KA, Hatch EE e.a. (2018). Lubricant use during intercourse and time to pregnancy: a prospective cohort study. BJOG, 125(12). bekijk bron
  16. Edwards D, Panay N (2016). Treating vulvovaginal atrophy/genitourinary syndrome of menopause: how important is vaginal lubricant and moisturizer composition? Climacteric, 19(2). bekijk bron

Reactie plaatsen

Let op: opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.