Het korte antwoord
Vrijen met een verzakking kan gewoon: het kan geen kwaad, en een goed passende ring mag meestal blijven zitten. Wat helpt:
Het kussen en het glijmiddel hierboven testten wij zelf.
Zoekt u vooral oefeningen bij een verzakking? De bekkenbodemoefeningen staan in een eigen blog, met een schema en een oefentimer.
Wat past bij uw situatie? Kijk het na in onze wegwijzer.
Het voelt alsof er een bal tussen uw benen zit, en in bed denkt u nergens anders meer aan.
Een verzakking komt veel voor, zeker na een paar bevallingen en na de overgang. Het vrijen hoeft er niet mee op te houden, al gaat het soms wel anders: op een ander moment van de dag, of in een andere houding.
Over oefenen is genoeg te vinden, ook bij ons: bekkenbodemoefeningen bij een verzakking. Over wat er in bed verandert, hoort u veel minder, terwijl vrouwen daar juist veel vragen over hebben.
Wat is een verzakking?
Bij een verzakking zitten de baarmoeder, de blaas of de darm niet meer goed op hun plek, omdat de spieren en banden die ze dragen zwakker zijn geworden. Ze zakken dan de vagina in, en dat voelt als een zwaar gevoel van onderen, alsof er iets naar buiten komt.
Zakt de voorwand van de vagina, dan zakt de blaas mee: een blaasverzakking. Bij de achterwand gaat het om de endeldarm: een darmverzakking. Ook de baarmoeder kan zakken, of de top van de vagina als de baarmoeder er al uit is. Vaak is het een combinatie. In de spreekkamer heet het een prolaps.
In Nederland krijgt ongeveer een op de negen vrouwen er ooit een operatie voor. Gevaarlijk is een verzakking niet. Heeft u er weinig last van, dan hoeft er niets te gebeuren.
Kunt u vrijen met een verzakking?
Ja. Vrijen is onschadelijk, ook met een verzakking, en het doet meestal geen pijn. U maakt er dus niets mee kapot, en ook met een ring erin kan het. Wel kan het anders voelen dan vroeger.
Die geruststelling komt uit Zweden, waar de officiële gezondheidssite het gewoon zwart op wit zegt. Veel vrouwen zijn juist bang dat ze iets kapotmaken.
Wat voelt er anders bij het vrijen?
Lang niet elke vrouw merkt er in bed iets van. Wie wel iets merkt, beschrijft vaak een van deze dingen:
Juist over dat laatste praten vrouwen weinig. Sommigen slaan orale seks over, uit angst dat hun partner schrikt van wat hij ziet. Marja dacht altijd dat het aan haar verzakking lag dat haar man moeilijk klaarkwam: zij was ruimer geworden, en dus minder sexy. Zulke gedachten vrijen mee, en ze maken het er niet lekkerder op.
Doet het pijn, dan kan ook een te gespannen bekkenbodem meespelen; hoe dat zit, staat bij bekkenbodem en pijn bij het vrijen.
Verliest u plas tijdens het vrijen? Plas vlak van tevoren uit en leg een handdoek klaar. Bespreek het ook met de huisarts, want er zijn behandelingen voor.
Welke standjes zijn prettig bij een verzakking?
Veel vrouwen met een verzakking kiezen een standje waarin ze zelf bepalen hoe diep het gaat, zoals lepeltje-lepeltje. Na een tijdje liggen worden de klachten meestal minder, dus de ochtend is vaak een beter moment dan het eind van een lange dag. Een paar tips uit de praktijk van bekkenfysiotherapeuten (echt onderzoek naar standjes is er nauwelijks):
Voor dat kussen raden wij de Liberator Jaz aan, het kleinste wigkussen van Liberator. Een gewoon kussen zakt in, deze niet, en hij geeft net een kleine lift. Jan, die hem met zijn partner voor ons testte, vond hem stevig maar toch zacht, en duidelijk beter dan losse kussens. Gaat het zo te diep, leg hem dan wat lager of laat hem weg.
Meer houdingen waarin het minder diep gaat, met plaatjes, staan bij standjes als penetratie pijn doet. Speelt uw rug ook op, kijk dan bij seks met rugpijn.
Keuzehulp
Drie korte vragen, en u ziet wat u kunt doen en wanneer u naar de huisarts gaat.
1. Wat past bij u?
2. Wat merkt u bij het vrijen? Vink aan wat klopt.
3. Merkt u ook iets hiervan?
Kies eerst bij vraag 1 wat bij u past.
Wat u aanvinkte, bespreekt u met de huisarts, of na een operatie met het ziekenhuis.
Verliest u bloed uit de vagina, maak dan een afspraak bij de huisarts. Na een operatie is een beetje bloed de eerste weken normaal; bij veel bloed belt u meteen het ziekenhuis of de huisarts.
Laat het nakijken. Een ring kan de wand van de vagina irriteren; vaak helpt dan een andere maat of soort.
Bel de huisarts. Met een ring kan het aan de maat liggen, en na een operatie wil de arts het ook snel weten.
Dan past hij niet goed. Maak een afspraak: veel vrouwen moeten een paar ringen proberen voordat de goede ertussen zit.
Bel meteen het ziekenhuis of de huisarts.
Vrijen kan geen kwaad, en de verzakking wordt er bij de meeste vrouwen niet erger van. Heeft u veel last, dan kunnen oefeningen helpen bij een kleine verzakking, en anders een ring of een operatie (wat dat betekent voor het vrijen).
Een goed passende ring mag blijven zitten: u en uw partner merken er meestal niets van. Voelt een van u hem toch, haal hem er dan voor het vrijen uit en doe hem daarna terug; vertel het ook uw huisarts. Neem een glijmiddel op waterbasis; dat beschadigt de ring niet (meer over vrijen met een ring).
Zo'n pessarium haalt u voor het vrijen eruit en doet u daarna weer terug; een kubus gaat toch al elke avond uit. Lukt dat niet zelf, vraag dan of een ander pessarium kan, en zeg erbij dat u vrijt (lees verder).
Vraag het bij de volgende controle, en zeg erbij dat u vrijt of weer wilt vrijen: de keuze van het pessarium hangt daar ook van af. Een gewone ring mag meestal blijven zitten; een pessarium dat de vagina vult, zoals een kubus, haalt u voor het vrijen eruit.
Geef de wond eerst de tijd. Nederlandse ziekenhuizen raden meestal aan om zes weken niet te vrijen; bij de controle hoort u of het weer mag. Houd u aan wat uw eigen gynaecoloog zegt (vrijen na de operatie).
Begin rustig en neem ruim glijmiddel: veel vrouwen hebben meer tijd nodig dan zes weken, en na de operatie is de vagina vaak droger. Doet het pijn of voelt de ingang nauw, bespreek het dan met uw gynaecoloog; vaak is er iets aan te doen.
Vrij liefst op een moment dat u weinig klachten heeft: in de ochtend of na een tijdje liggen. Kies een houding waarin u zelf de diepte bepaalt (standjes die prettig zijn).
Dat merken sommige vrouwen met een verzakking. De clitoris doet gewoon mee, met vingers, mond of een speeltje (genieten zonder dat het diep hoeft). Bij een kleine verzakking kunnen bekkenbodemoefeningen de klachten minder maken.
Neem meer tijd voor opwinding, gebruik glijmiddel en kies een houding waarin het minder diep gaat. Blijft het pijn doen, maak dan een afspraak bij de huisarts. Wat er verder helpt, staat bij hulpmiddelen bij seksuele pijn.
Plas vlak voor het vrijen uit en leg een handdoek klaar, dan hoeft u er niet op te letten. Bespreek het ook met de huisarts: er zijn behandelingen voor.
Een partner merkt vaak minder dan u denkt. Zeg het in een paar woorden, bijvoorbeeld: ‘Er is iets verzakt. Het kan geen kwaad, maar ik wil het rustig aan doen.’ Dan hoeft u er tijdens het vrijen niet meer mee te zitten.
Neem ruim glijmiddel op waterbasis; dat beschadigt een pessarium niet. Na de overgang, en vaak ook na een operatie, wordt de vagina droger. Blijft het droog, vraag de huisarts dan wat er nog kan (overgang en seks).
Dan hoeft er niets te veranderen. Vrij zoals u gewend bent.
Heeft u na een paar weken nog veel last, ook bij het vrijen, bespreek het dan met de huisarts. U kunt altijd nog voor een andere behandeling kiezen; u bent nooit te laat.
Kunt u vrijen met een pessarium?
Met een gewone ring wel. Als hij goed past, merken u en uw partner er meestal niets van, en mag hij tijdens het vrijen gewoon blijven zitten. Een pessarium dat de vagina vult, zoals een kubus of een donut, moet er voor het vrijen wel uit.
Veel vrouwen halen hun pessarium er voor het vrijen liever uit, vaak omdat hun partner dat prettiger vindt. Dat leert u bij de huisarts: een voet op de badrand, een vinger achter de ring haken en hem voorzichtig naar buiten halen. Terug gaat hij dubbelgevouwen, met een beetje glijmiddel of warm water. Nederlandse ziekenhuizen schrijven er nog bij dat uw partner mag helpen met in- en uitnemen. Wie weet wordt het zo een deel van het voorspel.
Blijft de ring zitten, neem dan een glijmiddel op waterbasis: dat beschadigt het pessarium niet. Wij raden daarvoor graag ons eigen Hydra+ aan: het voelt zacht en langwerkend, plakt niet en tast ook siliconen speeltjes niet aan. Heeft u snel last van irritatie, vraag de huisarts dan of een glijmiddel zonder toegevoegde stoffen beter bij u past.
Welk glijmiddel past bij u?
Een gevoelige huid, een droge vagina of juist iets dat lang glad blijft? In onze glijmiddeltest beantwoordt u een paar vragen over uw lichaam en hoe u het gebruikt, en binnen twee minuten weet u welk glijmiddel bij u past. Draagt u een ring, houd het dan bij waterbasis.
Een ring kan de wand van de vagina wat irriteren, en dan krijgt u meer afscheiding. Zeker na de overgang geven artsen er daarom vaak een zalfje of zetpil met een beetje hormoon bij, zodat de wand steviger wordt; in Zweden hoort zo'n crème er gewoon bij. Had u borstkanker of baarmoederkanker, of ooit een trombose of een hart- of vaatziekte, zeg dat dan tegen uw arts voordat u begint.
En zeg bij de controle gerust dat u vrijt, of weer wilt vrijen. Welk pessarium bij u past, hangt daar ook van af.
Genieten zonder dat het diep hoeft
Vrijen is meer dan de penis in de vagina, en met een verzakking is dat een geluk. Met vingers, met de mond of met een speeltje op de clitoris komt u er ook, zonder dat er iets naar binnen hoeft.
Zit de schaamte u dwars bij orale seks, dim dan het licht of begin onder het laken. Een partner merkt vaak minder dan u denkt.
Wilt u het uzelf makkelijk maken, probeer dan eens een luchtdrukstimulator. Wij vinden de Rock Star daar fijn voor. Hij werkt met kleine luchtstootjes op de clitoris in plaats van trillingen. Emma, die voor ons vrijwel alle luchtdrukstimulators uitprobeerde, was er positief over verrast: “De knopjes zitten op de plek waar ze moeten zitten.” Gebruik er glijmiddel op waterbasis bij.
Meer keus staat in onze collectie clitoris stimulatie, en ideeën voor een avondje samen intiem zijn, zonder dat er iets hoeft, bij seks zonder penetratie.
Oefenen, een ring of een operatie: wat betekent het voor het vrijen?
U kiest zelf wat bij u past, en u kunt later altijd nog iets anders kiezen; u bent dan niet te laat. Bij het afwegen helpt de keuzehulp van Thuisarts.
| Wat | Wat het doet | Bij het vrijen |
|---|---|---|
| Niets doen | Bij weinig last hoeft er niets te gebeuren | Gewoon vrijen |
| Bekkenbodemoefeningen | Helpen bij een kleine verzakking, niet bij een erge | Gewoon vrijen |
| Ring (pessarium) | Houdt de organen op hun plek; niet voor iedereen geschikt | Mag meestal blijven zitten |
| Kubus of ander pessarium dat de vagina vult | Zuigt zich vast aan de wand; gaat elke avond uit | Voor het vrijen eruit |
| Operatie | Klachten daarna weg; bij ongeveer een op de vier komt de verzakking later terug | Eerst zes weken wachten, daarna meestal beter |
Oefenen kan zelf of met een bekkenfysiotherapeut. Die ziet ook of uw bekkenbodem juist te gespannen is, want dan werken gewone oefeningen niet.
Bij een lichte verzakking is oefenen de eerste stap, liefst met een bekkenfysiotherapeut. Een kegelset kan daarbij helpen: u voelt beter welke spieren u aanspant, en sommige vrouwen houden het oefenen er makkelijker mee vol. Maar het werk doet u zelf. Een verzakking verhelpt hij niet, dus vraag eerst uw bekkenfysiotherapeut of huisarts of een kegelset bij u past.
Begin met het lichtste gewichtje en draag het hooguit twintig minuten per dag, niet de hele dag. Span tussendoor aan en laat daarna goed los. Bij een erge verzakking of een infectie laat u de set liggen, en kort na een bevalling of operatie wacht u tot uw arts het goed vindt. Draagt u een pessarium, dan kunt u gewoon blijven oefenen; een kegelset gebruikt u pas als uw arts of bekkenfysiotherapeut zegt dat het kan.
Ons eigen merk
Metis Oba kegelset: 6 kegels van 15 tot 55 gram, met 3 houders
Zes kegels van 15 tot 55 gram, dus u begint heel licht en bouwt rustig op. Met een Nederlandse handleiding.
€36,95
Bekijk de kegelsetEen trainer die meet
LELO Luna Smart Bead: kegeltrainer die meet en meegroeit
Trilt als teken om aan te spannen, meet hoe sterk u dat doet en kiest daar een oefening bij. Ongeveer vijf minuten per dag.
€89,95
Bekijk de Smart BeadMeer keus vindt u bij onze kegelballen en bekkenbodemtrainers. Hoe u ze inbrengt en rustig opbouwt, leest u bij Ben Wa-balletjes.
Wanneer mag u weer vrijen na een verzakkingsoperatie?
In Nederland meestal na zes weken: zo lang raden de ziekenhuizen aan om niet te vrijen, en rond die tijd heeft u ook uw controle. In Zweden en Frankrijk houden ze vier weken aan. Houd u gewoon aan wat uw eigen gynaecoloog zegt.
In de praktijk hebben veel vrouwen meer tijd nodig. Ook wie goed genezen is, voelt zich soms nog onzeker, of is bang dat er binnenin iets aan de hechtingen blijft haken. Na een half jaar gaat het bij de meesten weer beter, al komt dat uit een klein onderzoek.
Na de operatie is de vagina vaak droger, dus neem ruim glijmiddel. Soms is de ingang wat nauwer geworden, en in een enkel geval is de vagina iets korter. Doet het pijn, bespreek het dan met de gynaecoloog, want vaak is er iets aan te doen.
Daar staat iets tegenover: gemiddeld genomen wordt het vrijen na een verzakkingsoperatie beter, en doet het minder vaak pijn dan ervoor. De onderzoeken hiernaar zijn niet allemaal even sterk, maar ze wijzen dezelfde kant op. Zit de verzakking u echt in de weg bij het vrijen? Zeg dat dan ook zo tegen de gynaecoloog. Bij die vrouwen gaat het vrijen er met een operatie meer op vooruit dan met een ring (bron).
Ervaringen van lezers
Bij Annet, 51, viel de ring er al uit toen ze thuis uit de auto stapte, en ook een grotere maat bleef niet zitten. Later wees haar bekkenfysiotherapeut haar op een kubus, die ze 's avonds uitdoet en 's ochtends weer in.
Ze vergelijkt hem met een bh: die draagt u 's nachts ook niet, maar overdag wilt u die steun niet missen. Inmiddels wandelt ze weer zo lang als ze wil. Tot haar verrassing kende haar eigen huisarts die vorm nog niet.
Sandra durfde drie maanden na haar operatie nog nauwelijks: het was lang niet wat het was, want ze was nog steeds bang. Een paar maanden later noemde ze het geweldig, zoals voordat ze kinderen had.
Esther probeerde het na acht weken, maar het voelde nog ongemakkelijk, dus wachtte ze nog een paar weken. Daarna voelde ze juist meer, en durfde ze meer uit te proberen dan haar vaste standjes.
Andere vrouwen vertellen het zelfs hun partner niet. Begrijpelijk, maar wie het wel vertelt, hoeft daarna niet meer te doen alsof. Een paar woorden zijn genoeg: ‘Er is iets verzakt. Het kan geen kwaad, maar ik wil het rustig aan doen.’ Meer hulp bij dat gesprek vindt u bij praten over intimiteit als uw lichaam verandert.
Wanneer naar de huisarts?
Een verzakking is niet gevaarlijk, maar u hoeft er niet mee rond te blijven lopen. Maak in deze gevallen een afspraak bij de huisarts:
Na een operatie belt u meteen het ziekenhuis bij koorts, veel bloedverlies, hevige pijn of als plassen niet lukt. En wilt u praten met vrouwen die het zelf meemaken, dan kunt u terecht bij Bekkenbodem4All, de patiëntenvereniging.
Tot slot
Begin klein: vrij eens in de ochtend, met een kussen onder uw billen en het glijmiddel binnen handbereik. En vertel het uw partner. Wie het weet, hoeft niet te raden waarom u ineens zo stil bent.
Ja. Vrijen kan geen kwaad, ook niet met een verzakking, en het doet meestal geen pijn. Wel kan het anders voelen. Kies dan een houding waarin u zelf de diepte bepaalt, liefst 's ochtends.
Daar hoeft u niet bang voor te zijn: vrijen is onschadelijk, ook met een verzakking. Krijgt u na het vrijen pijn, bloedverlies of een zwaarder gevoel van onderen, ga dan naar de huisarts.
Met een gewone ring wel; als hij goed past, merkt u er meestal niets van. Een pessarium dat de vagina vult, zoals een kubus of een donut, haalt u voor het vrijen eruit.
Meestal niet, en in de praktijk geeft het bijna nooit problemen. Voelt hij de ring toch, haal hem er dan voor het vrijen uit en doe hem daarna terug.
Een standje waarin u zelf de diepte bepaalt, zoals lepeltje-lepeltje, of op uw rug met een stevig kussen onder uw billen. Vrij liefst 's ochtends: in de loop van de dag worden de klachten vaak erger.
Vaak door wrijving in een houding die te diep gaat, een droge vagina of gespannen spieren. Neem meer tijd, gebruik glijmiddel en kies een houding die minder diep gaat. Blijft het pijn doen, ga dan naar de huisarts.
In Nederland meestal na zes weken; rond die tijd heeft u ook een controle bij de gynaecoloog. Veel vrouwen hebben wat langer nodig. Begin rustig en met ruim glijmiddel.
Nee. De vagina is aan de bovenkant afgesloten, dus het pessarium kan nergens naartoe. Zakt het wat, dan duwt u het met een vinger terug; daar beschadigt u niets mee.
Nee. Een steunpessarium beschermt niet tegen zwangerschap. Kunt u nog zwanger worden, dan heeft u daarnaast een voorbehoedsmiddel nodig.
Gebaseerd op Thuisarts, de richtlijnen van huisartsen en gynaecologen, Bekkenbodem4All en gezondheidsinformatie uit Nederland, België, Zweden, Frankrijk en Schotland; productinformatie komt van onze eigen productpagina's, de ervaringen zijn van vrouwen zelf.
Laatst bijgewerkt op 5 november 2026.
