Het korte antwoord

Over seks praten met uw partner begint u op een rustig moment buiten de slaapkamer, en het mag klein beginnen: een compliment, een wens, een vraag. Het hoeft niet perfect; luisteren telt zwaarder dan de goede woorden vinden.

Weet u niet hoe u moet beginnen? Laat onze vraaggenerator de eerste vraag stellen.

Praten over seks: ook al lijkt de televisie een ander beeld te tonen, met onze eigen partner doen we het niet graag.

Mannen onder elkaar praten er best over, vriendinnen onderling ook. Maar met z'n tweeën vinden we het niet gemakkelijk om te praten over standjes, over speeltjes, over waar we van genieten of waar we juist niet van houden. Het voelt een beetje beschamend. Dat is toch vreemd?

We zeggen vaak niet waarom we geen zin hebben in seks en we beginnen niet graag over de vraag hoe we dat zouden kunnen oplossen. We vertellen niet dat het voorspel weinig voorstelt, of dat er wel wat meer enthousiasme mag worden getoond. We hebben het niet over onze opwindende fantasieën en niet over spannende dromen. En wanneer gaf u uw partner voor het laatst een complimentje in bed? Juist.

Kies hieronder waar u wilt beginnen, of lees gewoon door.

Keuzewijzer

Waar wilt u beginnen?

Waar zit u? Kies hieronder, dan ziet u meteen waar u moet zijn: hier op de pagina, in de vraaggenerator of de vragenlijst, of in een van onze andere blogs.

Kies een vak, dan verschijnt de route.

Onze partners weten eigenlijk niks, omdat we er niet met ze over praten

Vaak menen we wel precies te weten wat onze partner wil. Maar de praktijk leert echt anders. In het grote Rutgers-onderzoek naar seksuele gezondheid liet bij de laatste keer vrijen ruim acht op de tien mensen merken wat ze lekker vonden; maar vragen wat de ander lekker vindt, deed maar zes op de tien vrouwen en acht op de tien mannen (bron). We zeggen dus wel, maar we vragen te weinig. En het gesprek wordt er niet makkelijker op: nog maar ruim de helft van de mensen boven de 25 vindt het makkelijk om met de partner over seks te praten, waar dat zes jaar eerder nog acht op de tien was.

Seks dóén we alleen. Prima, als de seks fantastisch is, maar wat als de seks nou eens wat minder gaat? Dan zou een goed gesprek een boel op kunnen lossen. Maar juist dat communiceren is niet gemakkelijk. Loopt er iets niet lekker, zoals een verschil in zin of pijn bij het vrijen, dan blijven veel mensen er lang mee rondlopen.

Wat is een seksgesprek?

Een seksgesprek is gewoon een gesprek met uw partner over seks: wat u fijn vindt, wat u mist, waar u van droomt en wat u liever niet wilt. Het hoeft geen zwaar gesprek aan de keukentafel te zijn; een opmerking op de bank of een vraag in bed telt ook. Hieronder leest u hoe u er een begint, en wat u doet als het moeilijk wordt.

Waarom vinden wij praten over seks zo moeilijk?

Wij willen niet kwetsen

Een belangrijke reden is dat partners bang zijn om elkaar te kwetsen of er ruzie om te krijgen. Vooral vrouwen vinden het vaak moeilijk om voor hun seksuele wensen op te komen. Ze hebben geleerd hun eigen belangen niet op de voorgrond te plaatsen en zich aan te passen aan de ander.

Ook moeten mensen zich kwetsbaar durven opstellen om hun gevoelens, wensen en verlangens op seksueel gebied te kunnen bespreken. De kans is immers aanwezig dat zij worden afgewezen en dat kan hard aankomen.

Ook kan praten over seks, problemen of verschillen een taboe zijn in een relatie. Anders zijn dan uw partner, andere verlangens hebben, is dan lastig om aan te kaarten. Zeker als u sterk verbonden bent met elkaar kunnen verschillen bedreigend zijn. Maar het feit dat u veel van elkaar houdt, betekent niet dat u hetzelfde wilt.

Opvoeding

Ons is niet verteld dat we seks moeten leren en we schamen ons ervoor als blijkt dat het niet allemaal vanzelf goed gaat. We hebben meegekregen dat in een goede relatie het liefdesspel een vanzelfsprekendheid is, waar we elkaar zonder woorden feilloos aanvoelen en begrijpen. Thuis aan tafel ging het er meestal ook niet over.

Maar ieder mens kan begrijpen dat het niet zo werkt. Als u iets met z'n tweeën doet, of dat nou bridgen, koken of vrijen is, dan is er overleg nodig.

Sfeerbeeld: bakjes met opgevouwen briefjes met wensen en een potlood

Gelukkig is praten over seks te leren

Realiseer u dat praten over seks de seks altijd ten goede komt. Het wordt er dus altijd beter van. Er is moed voor nodig, maar neem het initiatief en doe het gewoon.

Helemaal uit de lucht gegrepen is het niet. Stellen die goed over seks kunnen praten, zijn gemiddeld tevredener over hun seks en over hun relatie. En hoe u praat, telt daarbij meer dan hoe vaak. Wij zouden zeggen: liever af en toe een goed gesprek dan elke week een verhoor.

Het voelt in het begin spannend, maar het is te leren. U kunt er ook voor kiezen eerst pen en papier te gebruiken. Schrijf allebei op wat u spannend vindt, wat u anders zou willen in bed, waar u wel meer van wilt en waarvan minder. Daarna kunt u samen die lijstjes bespreken.

Of schrijf uw wensen op losse briefjes, klein mag ook: “ik vind het fijn als mijn haar gestreeld wordt”, of gewoon “ontbijt op bed”. Doe ze in twee schaaltjes, trek om de beurt een briefje van de ander en laat de ander vertellen waarom hij of zij dat wil. Wie er een spelletje van maakt, trekt elke dag een briefje en voert de wens gewoon uit.

Spellen die het gesprek openen

Bekijk alle erotische spellen

Vraaggenerator

Vraaggenerator voor een open gesprek

Een goede vraag opent het gesprek, en u hoeft hem niet zelf te bedenken: kies waar het vanavond over mag gaan, trek een vraag en lees hem voor aan uw partner. Bijna tachtig vragen in zes soorten; een vraag die u bevalt bewaart u als kaartje om te printen.

Gesprekstechnieken

Zo begint u, en zo houdt u het gaande

Hieronder staan de technieken die wij al jaren aanraden, elk met een tekening. Kies er een of twee uit; het hoeft niet allemaal in een avond.

Hoe begint u een gesprek over seks?

Er bestaat geen toverzin. Wel zijn er een paar dingen die het een stuk makkelijker maken. Het is aan u te kijken welke bij u en uw partner passen.

Kies een veilig moment

Sommige gesprekken over seks liggen gevoelig. Voer moeilijke gesprekken niet tijdens het vrijen, niet direct na een teleurstellende vrijpartij, niet in bed en ook niet als u moe bent. Midden in een ruzie, of als een van u gestrest of afgeleid is, is ook geen goed idee. Bespreek ze als er rust en ruimte voor is.

Dat betekent niet dat u er een vergadering van moet maken. Een rustige avond op de bank of de koffie op zondagochtend: wat ons betreft is elk moment goed waarop u allebei tijd heeft en niemand weg hoeft.

Tekening: een man en een vrouw zitten naar elkaar toe gedraaid op de bank, een klok ernaast: een rustig moment om over seks te praten

Begin bij iets positiefs

Begin het gesprek met iets positiefs. Bijvoorbeeld: “Ik vind het heerlijk als je me op mijn nek kust. Dat maakt me meteen ontspannen.” Dit voorkomt dat het gesprek voelt als kritiek of afwijzing.

Ga er ook van uit dat u allebei hetzelfde wilt: fijne seks. Dan gaat het gesprek vanzelf over wat u samen kunt doen. En vindt u het spannend, zeg dat dan gewoon: dat lucht op, en grote kans dat uw partner het ook spannend vindt.

Tekening: een vrouw staat dicht bij haar partner en fluistert iets liefs in zijn oor, met hartjes erboven: begin het gesprek met iets positiefs

Maak het luchtig en speels

Een gesprek over seks hoeft niet zwaar of beladen te zijn. Veel mensen worden er juist een beetje warm van, zeker als het over fantasieën en verlangens gaat.

Het stel aan het andere tafeltje

Ga uit eten in een gezellig en druk restaurant en laat uw oog vallen op een stel aan een ander tafeltje. Vraag aan uw partner wat die denkt dat zij voor seksleven hebben. Samen daarover nadenken en praten kan leiden tot een leuk, grappig gesprek dat u meteen een mooie aanleiding geeft om over uw eigen seksleven door te praten.

Tekening: een stel aan een restauranttafeltje met een kaars kijkt naar een ander stel verderop: een speelse aanleiding om over seks te praten

Voorlezen, of samen onze winkel bekijken

Ook elkaar voorlezen uit een (erotisch) boek kan een goed beginpunt zijn, bijvoorbeeld uit “De Lustkronieken”. Of samen deze website en webwinkel bekijken. Wat vindt u leuk? Wat lijkt u lekker? Wat zou u zelf nooit gebruiken? En waarom niet?

U kunt ook beginnen door uw partner te vragen: “Ik heb een gekke gedachte. Als jij me vertelt wat je graag zou willen doen in bed en wat me echt zou verrassen, dan beloof ik jou iets te vertellen dat je zal verbazen.” Op deze manier weet uw partner dat u ook meedoet en zal er een positieve, ontspannen sfeer ontstaan waarbij er makkelijker gepraat kan worden.

Tekening: een man leest op de bank voor uit een boek, zijn partner leunt met haar hoofd tegen zijn schouder

Zeg wat u bedoelt, en wat u wél wilt

Gebruik heldere taal

Eerst moet u elkaar goed begrijpen. Vrijen is bijvoorbeeld een vaag begrip. Bedoelt u hiermee neuken, vrijen of allebei? Gaat het om zoenen en strelen, of bedoelt u penetratie? Een helder taalgebruik helpt bij het praten over seks. Spreek de woorden hardop uit tegen elkaar.

Moeilijk? Schrijf ze dan eerst op. Bespreek daarna met uw partner welke bewoording hij of zij zou willen gebruiken. Soms zijn die woorden tijdens een gesprek over seks anders dan tijdens de seks zelf. Zo kan vagina een prettig woord zijn om te gebruiken in een gesprek over seks, en is kutje een opwindender woord tijdens de seks zelf. Kies samen de woorden uit die u allebei prettig of opwindend vindt.

Tekening: een vrouw met een spreekwolk met een vraagteken en een man met een notitieblok en pen: spreek de woorden hardop uit of schrijf ze eerst op

Directe communicatie is het duidelijkst

Trap niet in de valkuil van de indirecte vorm. Voordat u het weet ontstaan er misverstanden en maakt u ruzie om de verkeerde dingen. Een voorbeeld: uw partner zit achter de computer en u wilt dat hij of zij mee naar bed komt. U zegt: “Van te veel computeren krijg je last van je rug, hou er nou eens mee op.” Voordat u het weet, bent u verzeild geraakt in een discussie over rugpijn en computeren.

Wees bewust van uw eigen indirecte boodschappen. U kunt uzelf corrigeren: “Ik zei dat omdat ik eigenlijk met jou wil vrijen.” Als uw partner de neiging heeft om indirect te communiceren, kunt u hem of haar directe vragen stellen: “Bedoel je dat je het vervelend vindt als ik blijf hangen na het voetballen?” Ook zonder woorden zegt u intussen trouwens van alles: uw lichaamstaal in de slaapkamer praat mee.

Tekening: een man zit achter de computer, zijn partner staat in de deuropening en zegt rechtstreeks wat ze bedoelt, met een rechte pijl en een hart

Focus op wat u wél wilt

Kies een positieve insteek en benadruk wat uw partner wel kan doen. Klaag niet over wat uw partner niet doet of om wat u mist, maar formuleer hoe u het anders zou willen. Zo vormt u uw klachten om in verzoeken en uw verwijten om in wensen.

“Je raakt me bijna nooit meer aan.” Beter: “Ik zou het heerlijk vinden als je me vaker onverwacht aanraakt.” En in plaats van “Je zoent me te kort” klinkt “Het lijkt me fijn als we langer zoenen voordat we ons uitkleden” een stuk uitnodigender.

Spreek vanuit uzelf: zeg wat u dwars zit en beschuldig de ander daar niet van. Praat over uw verwachtingen en gevoelens. Uw partner kan er immers niks aan doen dat hij of zij andere verlangens heeft of niet aan uw verlangens voldoet.

Tekening: twee spreekwolken boven een stel, links een kruis en rechts een hart met een pijl ertussen: van een klacht een wens maken

Als het gesprek moeilijk wordt

Wordt het een moeilijker gesprek? Plan er dan tijd voor in en zorg dat u niet gestoord kunt worden. Spreek af dat u naar elkaar zult luisteren en niet zult oordelen over de ander. Spreek af dat u elkaar laat uitspreken en niet in de rede valt. Probeer u daaraan te houden. Ga vervolgens zo zitten dat u elkaars gezicht kunt zien. Kijk elkaar aan.

Denk in oplossingen, niet in macht of gelijk krijgen

Discussies leiden vaak tot gevechten om de waarheid. We willen ons standpunt duidelijk maken. En dat zorgt ervoor dat we er niet in slagen om het standpunt van de partner in te nemen. Aangezien iedereen de werkelijkheid anders bekijkt, heeft het geen zin om dit gevecht aan te gaan.

Probeer toch het standpunt van uw partner in te zien. Als uw partner het gevoel heeft gehoord te worden, zal hij of zij ook meer bereid zijn om te luisteren. Een zin die daarbij helpt: “Ik snap dat je je zo voelt.” En voel u niet meteen aangevallen als uw partner niet helemaal tevreden is. Weet u nog? U wilt allebei hetzelfde.

Tekening: een man en een vrouw zitten schouder aan schouder en kijken samen naar een kistje met een vraagteken: denk in oplossingen, niet in gelijk krijgen

Stop met oorzaak en gevolg zoeken

Het heeft geen zin om op zoek te gaan naar DE oorzaak van de discussie, want relaties volgen niet zomaar het patroon van oorzaak en gevolg. Een veelvoorkomende cirkel:

  • Zij begon met computeren omdat hij altijd laat thuiskwam.
  • Hij kwam steeds later thuis omdat zij achter de computer zat.

Die cirkel hebben ze samen gemaakt, en een beginpunt is niet aan te wijzen. Hier heeft het dus geen zin om te denken in termen van macht of gelijk krijgen. Probeer in de plaats daarvan te denken in termen van oplossingen: “Hoe pakken we dit aan?”

Tekening: een vrouw achter de computer en een man die laat thuiskomt, met een rondgaande pijl ertussen: de cirkel van oorzaak en gevolg

Het ABA-gesprek: om de beurt praten en luisteren

Loopt een gesprek steeds vast in welles-nietes? Dan kan een vaste methode helpen. Het ABA-gesprek komt uit de relatietherapie en gaat over één onderwerp tegelijk. U spreekt vooraf af hoe lang ieder aan het woord is.

  • A vertelt wat hem of haar bezighoudt: mening, gedachten, gevoelens. B luistert en onderbreekt niet.
  • Dan reageert B, en nu luistert A zonder te onderbreken.
  • A reageert als laatste. Daarna is het gesprek klaar en praat u er die keer niet meer over.

Wilt u nog een onderwerp bespreken, dan kiest B en begint B met praten. Het voelt in het begin wat stijf, want zo praten we in het dagelijks leven bijna nooit. Lukt het niet meteen, probeer het dan nog eens. Oefening baart kunst.

Tekening: A praat met spreekgolfjes, B luistert met een open hand, een klok houdt de tijd bij: het ABA-gesprek

Vragenlijst

Vragenlijst: hoe staat u allebei tegenover seks?

U kunt ook allebei een vragenlijst invullen over seksuele opvattingen en die met elkaar vergelijken. Dat zorgt niet alleen voor een opening voor een gesprek, maar kan daar meteen ook inhoud aangeven. En quizvragen invullen en antwoorden vergelijken vindt bijna iedereen leuk.

Hieronder vult u de lijst echt in: eerst de een, dan de ander, en daarna ziet u naast elkaar waar u hetzelfde denkt en waar niet. De antwoorden blijven op dit apparaat; u kunt ze printen.

Doorbreek seksuele mythes

Seksuele mythes (aannames over seks die NIET kloppen) kunnen ook een goed begin vormen van een gesprek over seks. Zelf leggen ze alleen maar onnodige druk op. Wat denkt u van deze?

MytheHoe het zit
Seks moet spontaan komen en hoort vanzelf te gaan.Zin in seks ontstaat niet zomaar; u kunt hem ook zelf maken. En iedereen heeft wel eens momenten waarop aanvoelen en raden niet genoeg is.
Mannen hebben altijd zin en nemen altijd het initiatief.Mannen willen echt niet altijd seks, en ook niet met iedereen. En wie het initiatief neemt, kunt u ook eens omdraaien.
Mannen denken elke 7 seconden aan seks.Mannen denken wat vaker aan seks dan vrouwen, maar het verschil is kleiner dan vaak gedacht. Ze denken ook vaker aan eten en slapen.
Vrouwen worden minder snel opgewonden en komen moeilijker klaar.Wat er nodig is om opgewonden te raken en klaar te komen, verschilt in het lichaam weinig tussen mannen en vrouwen. Het verschil zit eerder in wat we van een man en van een vrouw verwachten.
Een vrouw masturbeert niet, en wie getrouwd is, heeft geen solo-seks.Veel vrouwen hebben seks met zichzelf, en ook met een relatie is dat heel normaal. Het maakt de zin in seks met uw partner niet minder.
Seksspeeltjes zijn niet nodig als de man een goede minnaar is.Een speeltje zegt niets over de minnaar. Veel vrouwen hebben bij het vrijen extra prikkeling van de clitoris nodig, of vinden het daarmee fijner. Een vibrator voor samen is dan gewoon handig, bijvoorbeeld een koppelvibrator als de We-Vibe Sync, die u tijdens het vrijen allebei voelt.
Seks zonder penetratie is niet compleet.Seks en intimiteit kunnen heel goed zonder dat de penis in de vagina gaat. Strelen en elkaar met de hand verwennen is ook seks, en bij het ouder worden wordt dat voor veel stellen juist belangrijker.
De meeste vrouwen komen klaar door penetratie van de penis.Van alleen de penis in de vagina komen weinig vrouwen klaar: in peilingen ergens tussen een op de tien en een op de vier. Met de hand of de tong op de clitoris lukt het de meeste wel, en stellen die dat hardop zeggen en ook doen, maken het verschil met mannen een stuk kleiner (bron).
Seks is gevaarlijk voor het hart.De kans op een hartinfarct bij het vrijen is heel klein. Kunt u zonder pijn op de borst twee trappen oplopen, dan hoeft u het vrijen meestal niet te laten. Had u kort geleden een hartinfarct, of krijgt u al bij weinig inspanning klachten, vraag dan eerst uw arts wat kan.

Bespreek samen welke van deze mythes u (onbewust) heeft meegekregen en hoe ze uw seksleven beïnvloeden. Wilt u er meer over lezen: in “Wellust” zet seksuoloog en arts Elise van Alderen twaalf bekende mythes over vrouwelijke lust op een rij, en laat ze zien hoe het werkelijk zit.

Sekspraat: praten om op te winden

Sekspraat, of dirty talk, is praten om elkaar op te winden. U zegt tijdens of vlak voor het vrijen wat u lekker vindt, wat u gaat doen of waar u van droomt. Dat is iets heel anders dan het gesprek aan de keukentafel, en het mag gerust ondeugend.

Liever geen moeilijke gesprekken in bed, maar sekspraat kan helpen aan te geven wat u lekker vindt en kan tegelijkertijd enorm opwindend zijn. Door beelden of handelingen hardop uit te spreken en daarbij sexy woorden te gebruiken, kunt u uzelf en de ander opwinden.

Zo begint u met sekspraat

U kunt de ander bijvoorbeeld complimentjes geven en alles benoemen van zijn of haar lichaam. Vertel waar u opgewonden van wordt, spreek uw fantasieën uit of fantaseer samen een scène. Maak expliciet wat hij of zij met u doet, of smeek en domineer met woorden. Talk dirty. Het helpt.

Met de armen om elkaar heen in bed liggen en in bed praten over sex, dat kan intiem, gelijkwaardig, leuk en uitdagend zijn. Hoe duidelijker de feedback, hoe beter het resultaat. U kunt natuurlijk glimlachen en zeggen dat het geweldig was, maar beter is het om duidelijk aan te geven wát er zo geweldig was. Als uw partner een houding koos die u fijn en opwindend vond, kunt u dat aangeven en zeggen dat u het nog wel eens zo zou willen doen. Anders is het misschien eenmalig.

Zonder woorden

En niet alles hoeft met woorden. U kunt de hand van uw partner ook sturen naar de plek waar u graag aangeraakt wilt worden, of hem zachtjes wegduwen. Wie wil, zet het spel overdag voort met sexting.

Sfeerbeeld: twee handen liggen op elkaar op de keukentafel

Als uw lichaam of uw zin verandert

Bij het ouder worden verandert de seks vaak een beetje, en juist dan helpt het om er samen over te praten. Een man die bang is zijn erectie te verliezen, wil soms snel naar de penetratie, terwijl het bij haar langer duurt voordat de vagina vochtig is. Dan kan het pijn doen. Wie dat uitspreekt en eerst uitgebreid streelt, maakt het voor allebei fijner. Soms helpt een andere houding of wat glijmiddel ook al.

Gelukkig gaat het niet alleen achteruit. Stellen die al meer dan 25 jaar samen zijn, zeggen dat de seks met de jaren beter is geworden: ze kennen elkaar, en weten beter wat de ander wil.

Ook de zin kan veranderen, door een ziekte of medicijnen bijvoorbeeld. Een vrouw met borstkanker schreef wat haar hielp: “Praten met mijn partner, de vrijheid krijgen om er geen zin in te hebben zonder dat het mij kwalijk wordt genomen. Dat geeft ruimte om er langzaam aan weer zin in te krijgen (ik voel geen druk).”

Ervaringen van lezers

Vier stellen, vier manieren om het gesprek toch te beginnen. Herkent u er een?

Marjan: ja zeggen omdat samen zijn fijn is

Marjan vrijt met haar man volgens een vast patroon: een wijntje, een massage, seks. Na afloop vraagt hij elke keer of het fijn was, en zij zegt ja, omdat het samen zijn fijn is, niet het klaarkomen. Hij ging daardoor denken dat het om haar orgasme draaide, en zij klapte steeds verder dicht. Bij de therapeut hielp een simpele vraag die ze elkaar nu zelf stellen: wat is voor jou fijne seks, zo precies dat de ander er een filmpje van kan maken in zijn hoofd. Het script schrijven ze voortaan samen.

Gerda: een nieuwe partner op haar zeventigste

Gerda kreeg begin zeventig de diagnose lichen planus, en vrijwel tegelijk een nieuwe partner. Penetratie kon niet meer. Wat wel kon, zochten ze samen uit door het gewoon te vragen: vind je dit fijn, hoe voelt dat, zullen we dit eens proberen? Ze keken samen voorlichtingsfilmpjes en namen de tijd. Nu zijn ze allebei tevreden, en Gerda vindt het een voordeel dat ze niet meer jong zijn: de haast is eraf.

Ria: het gesprek dat er nooit was geweest

Ria zit al tientallen jaren met haar man aan dezelfde tafel, maar over gevoelige dingen praten lukt niet: hij loopt weg. Pas bij een relatietherapeut, op latere leeftijd, bleek dat zo'n gesprek er in al die jaren nooit was geweest. De therapeut ziet het vaker bij oudere stellen die uit schroom nooit over hun grenzen spraken: alleen al het gesprek voeren geeft aan beide kanten rust en tevredenheid.

Ineke: elke vrijdag, zonder plezier

Tijdens een lezing van een seksuoloog liep Ineke naar de microfoon en zei hardop dat zij elke vrijdag seks heeft met haar man, maar er al jaren niet van geniet. Het was de eerste keer dat ze het tegen iemand zei. Juist die ene zin hardop is vaak het begin: wat we jaren zwijgend doen, wordt pas bespreekbaar als een van beiden het benoemt.

Wat de vier gemeen hebben: niemand begon met een groot gesprek. Een vraag, een zin, een nieuwe gewoonte. Daar gaat deze blog over.

Sfeerbeeld: het spel Truth or Dare Erotic Couple(s) Edition op creme linnen naast een paars kussen

Spellen en boeken als opstapje

Soms is een spel het makkelijkste opstapje. De kaart stelt de vraag, dus u hoeft hem niet zelf te bedenken, en wat u niet wilt, slaat u over. Wij lieten een paar spellen voor stellen testen.

Ultiem Verlangen is een bordspel met vragen en opdrachten die oplopen van teder via intiem naar vurig. Renske, die het spel voor ons speelde, vond de intieme vragen het leukst. Ze leerde nieuwe dingen over haar partner, ook al waren ze al open naar elkaar. Inge en Jeroen vinden het fijn dat u het aan uw stemming kunt aanpassen: alleen de intieme kaartjes als u het rustig wilt houden. Wel moet u er echt tijd en ruimte voor maken, zeggen ze erbij.

Wie het compacter wil, pakt Discover Your Lover, een vereenvoudigde versie zonder bord. Thijs en zijn partner hadden er allebei veel plezier mee en leerden onderling nog het een en ander; wel is het spel Engelstalig. Truth or Dare Erotic Couple(s) Edition hebben we zelf gespeeld en gaven we een 8: eenvoudige regels, en vragen en opdrachten van romantisch tot gewaagd.

Wie liever leest: “Kom als jezelf” van Emily Nagoski vinden wij een lekker leesbaar boek met heel veel voorbeelden, en er staan handvatten in voor het gesprek met uw partner. “Erotische intelligentie” van psychotherapeut Esther Perel gaat over hoe intimiteit en verlangen in een lange relatie toch samengaan.

Twijfelt u tussen een paar erotische spellen? Kijk dan even in onze keuzehulp.

De praktijk, voor wie het spannend vindt

Bijna iedereen vindt het eerste gesprek een beetje gek. Dat hoort erbij, en het gaat over. Dit zijn de vragen waar stellen die willen beginnen het vaakst mee zitten.

Wat als mijn partner in de lach schiet, of dichtklapt?

Lachen is zenuwen, geen afwijzing. Lach mee en zeg dat u het ook spannend vindt; dan is de druk er meteen af. Klapt uw partner dicht, dwing dan niets af. Zeg dat het gesprek voor u belangrijk is, en dat het ook morgen mag. Een omweg werkt vaak beter dan aandringen: een briefje in een schaaltje, een vraag uit de vraaggenerator, of een spel waarbij de kaart de vraag stelt.

Hoe lang moet zo'n gesprek duren?

Korter dan u denkt. Een kwartier met een echte vraag doet meer dan een avond vergaderen over uw seksleven. Spreek desnoods af hoe lang: twintig minuten, en daarna thee. Wat niet af is, komt een volgende keer; er hoeft niets in een keer.

Wat als ik iets hoor dat ik liever niet had gehoord?

Dat kan gebeuren. Een wens van uw partner is geen verwijt aan u, en een fantasie is geen plan. Adem even, zeg dat u het moet laten bezinken, en kom er een andere dag op terug. Dat u het nu weet, is al winst: raden was erger.

Mag het ook op papier?

Jazeker. Veel stellen beginnen met pen en papier, of met de vragenlijst die u samen invult en daarna vergelijkt. Hardop praten komt daarna vanzelf makkelijker. En niet alles hoeft met woorden: uw lichaamstaal in de slaapkamer zegt ook een hoop, en wie wil, zet het gesprek overdag voort met een berichtje.

Een stel leest samen voor uit een boek op de bank

Wat als praten niet helpt?

Wat als praten echt niet meer lukt? Wat als u het gevoel heeft dat de situatie ondanks de inspanningen van u en uw partner niet verbetert? Dan kan een deskundige, zoals een seksuoloog, uitkomst bieden. Deze kan helpen om u en uw partner bewust te maken van uw onderlinge reacties en u helpen te begrijpen welke invloed zij op de ander hebben. Een seksuoloog geeft daarbij uitleg en advies en werkt met opdrachten en oefeningen, vaak samen met uw partner. Zo kan er weer beweging komen in een patroon waar u samen niet uitkomt.

Gaat het eigenlijk over de relatie zelf, dan is een relatietherapeut vaak een betere eerste stap. Ook daarvoor kunt u bij de huisarts terecht.

Wanneer naar de huisarts?

Met lichamelijke klachten, of als u niet weet waar het aan ligt, gaat u eerst naar de huisarts. Die is gewend om over seks te praten en vindt het heel normaal. U kunt er bijvoorbeeld terecht als:

  • vrijen pijn doet, of u bang bent voor pijn (lees ook pijn bij het vrijen)
  • u geen zin heeft in seks, maar dat wel graag zou willen
  • u graag wilt klaarkomen maar het niet lukt, of veel te snel klaarkomt
  • de penis niet stijf wordt of maar kort stijf blijft
  • de seks veranderd is door een ziekte, door medicijnen of door stress, angst of somberheid
  • u en uw partner niet even vaak zin hebben, of elkaar niet goed begrijpen

Schrijf vooraf op wat u wilt vertellen en wat u wilt weten, en vraag eventueel een dubbele afspraak. Vindt u het lastig om te beginnen, zeg dat dan eerst tegen de huisarts; die helpt u op weg.

En als u behoort tot de groep mensen die wél tevreden is over de seks? Dan is seks vooral iets om te dóén, maar hoogstwaarschijnlijk behoort u dan tot de groep die wel praat over seks. Dus blijf praten.

Een seksuoloog vinden

Een seksuoloog die lid is van de NVVS, de Nederlandse Wetenschappelijke Vereniging voor Seksuologie, heeft een erkende opleiding en houdt zich aan een beroepscode. Hoe zo'n eerste gesprek gaat, leest u in Voor het eerst naar een seksuoloog. Hieronder zoekt u er een bij u in de buurt; dit is dezelfde zoekkaart als op onze pagina Vind een seksuoloog via de NVVS. Vul uw woonplaats in en kies een seksuoloog die bij u past; de kaart is van de NVVS zelf.

Woont u in België? Zoek een seksuoloog of bekkenbodemkinesist in Vlaanderen of Brussel.

Naar de kaart voor België

Samen met seksuologen en bekkenfysiotherapeuten. In ons partnerprogramma werken wij samen met seksuologen en bekkenfysiotherapeuten in Nederland en Vlaanderen. Verwijst uw behandelaar u naar ons, dan krijgt u met het verwijskaartje korting op de hulpmiddelen die bij uw traject passen.

Seksuoloog Mariëtte Sinninghe Damsté, met wie wij samenwerken, schreef Sex-out over seksmoeheid: seks die iets wordt dat moet, in plaats van iets dat u voelt. Met een stappenplan voor stellen; het boek staat hieronder uitgelicht.

Boek Sex-out rechtop op een marmeren plank, van seksuoloog Mariëtte Sinninghe Damsté

Verder lezen? Sex-out van seksuoloog Mariëtte Sinninghe Damsté

Sex-out: In vier stappen uit je seksuele burn-out

Seks die iets wordt dat moet, noemt zij een seksuele burn-out, en zij ziet het in haar praktijk bij heel veel stellen. In vier stappen gaat u terug naar energie, intimiteit en plezier, met herkenbare verhalen, oefeningen en een test om te zien waar u staat. Om samen te lezen, een hoofdstuk per week, en er elke keer een gesprek uit te halen.

Bespaar 17%
€24,95
€24,95
€29,95
Alle details bekijken

Veelgestelde vragen

Antwoorden op uw vragenKlikTik op een vraag voor het antwoord
Hoe begint u een gesprek over seks met uw partner?

Kies een rustig moment buiten de slaapkamer, als u allebei tijd heeft. Zeg gerust dat u het spannend vindt en begin met iets wat u fijn vindt. Praat vanuit uzelf en maak van een klacht een wens: “Ik zou het heerlijk vinden als je me vaker onverwacht aanraakt.” Weet u niet wat u moet vragen, laat dan de vraaggenerator op deze pagina de eerste vraag stellen.

Wat is een seksgesprek?

Een seksgesprek is een gesprek met uw partner over seks: wat u fijn vindt, wat u mist, waar u van droomt en wat u liever niet wilt. Het hoeft geen zwaar gesprek te zijn; een compliment op de bank of een vraag in bed telt ook. Stellen die zulke gesprekken voeren, zijn gemiddeld tevredener over hun seks en hun relatie.

Wanneer kunt u het beste over seks praten?

Als er rust en ruimte is en u allebei niet moe bent. Voer moeilijke gesprekken niet tijdens het vrijen, niet vlak na een teleurstellende vrijpartij en niet midden in een ruzie. Een rustige avond op de bank of de koffie op zondagochtend is beter dan het bed.

Wat als uw partner niet over seks wil praten?

Dwing niets af, maar zeg wel dat het gesprek voor u belangrijk is. Veel mensen schamen zich, en uw partner vindt het waarschijnlijk net zo spannend als u. Een omweg helpt soms: samen een boek lezen, een spel spelen of fantaseren over het stel aan een ander tafeltje. Wordt het echt een probleem tussen u, dan kan een seksuoloog of relatietherapeut helpen.

Hoe zegt u wat u fijn vindt zonder uw partner te kwetsen?

Begin met wat wel goed gaat en maak van kritiek een wens. Dus liever “Het lijkt me fijn als we langer zoenen voordat we ons uitkleden” dan “Je zoent me te kort”. Zo voelt uw partner zich niet aangevallen en hoort hij of zij wat u graag wilt.

Is er een methode om makkelijker over seks te praten?

Ja. Loopt het steeds vast, probeer dan het ABA-gesprek: een onderwerp, om de beurt praten en luisteren, met een tijd die u vooraf afspreekt. Om te beginnen helpt ook een spel of de vragenlijst op deze pagina, want dan stelt de kaart of de stelling de vraag. Stellen die voor ons testten, leerden met een spel nog nieuwe dingen over hun partner.

Hoe praat u over intimiteit met uw partner als uw lichaam verandert?

Zeg wat er anders voelt, zonder er een probleem van te maken: dat het langer duurt voordat u opgewonden bent, dat een houding niet meer fijn is, of dat u bang bent uw erectie te verliezen. Daarna praat u over wat wel fijn is: langer strelen, wat glijmiddel, een andere houding. Wie dat uitspreekt, voorkomt pijn en teleurstelling, en veel stellen vinden de seks na hun vijftigste juist beter.

Wat doet u met een verschil in zin of wensen?

Een verschil in zin of wensen is heel normaal en hoeft geen probleem te zijn. Zoek samen uit waar het vandaan komt; vaak gaat het om stress, moeheid, onvrede of schaamte. Erover praten haalt de druk van de ketel. Komt u er samen niet uit, dan kan een seksuoloog helpen.

Hoe vaak moet u over seks praten?

Daar is geen regel voor. Hoe u praat, telt meer dan hoe vaak. Praat ook over wat goed gaat, en niet alleen als er iets mis is. Even napraten na het vrijen, met de armen om elkaar heen, telt ook.

Waarom helpt praten over seks?

Omdat u anders moet raden wat de ander wil, en dat gaat lang niet altijd goed. Stellen die goed over seks kunnen praten, zijn gemiddeld tevredener over hun seks en hun relatie. Het hoeft niet perfect, als u het allebei kunt zeggen en allebei luistert.

Waar kunt u terecht met vragen over seks als praten samen niet lukt?

Bij de huisarts, die gewend is om over seks te praten en u kan doorverwijzen, of rechtstreeks bij een seksuoloog die lid is van de NVVS; via de zoekkaart op deze pagina vindt u er een bij u in de buurt. Gaat het vooral over de relatie, dan is een relatietherapeut een goede eerste stap. Wilt u liever anoniem iemand spreken, dan kan dat bij MIND Korrelatie (telefoon, chat of WhatsApp, ook voor relatie- en seksvragen) en dag en nacht bij De Luisterlijn.

Bronnen en verantwoording

Gebaseerd op de bronnen hieronder, op de oorspronkelijke tekst van deze blog uit 2022, op de testverslagen op onze eigen productpagina's en op gepubliceerde ervaringsverhalen van stellen. Dit artikel is geen medisch advies: heeft u pijn bij het vrijen, geen zin terwijl u dat wel zou willen, of problemen met klaarkomen of een erectie, bespreek dat dan met de huisarts of een seksuoloog.

  1. Rutgers, RIVM en CBS. Monitor Seksuele Gezondheid 2023 (rapport, 2024). bekijk bron
  2. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Seksuele klachten (M87), laatste aanpassing 2023. bekijk bron
  3. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil seksuele klachten bespreken met mijn huisarts. bekijk bron
  4. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil weten hoe seks kan veranderen als ik ouder word. bekijk bron
  5. Rutgers, Seksualiteit.nl. Relatie en seks. bekijk bron
  6. Rutgers, Seksualiteit.nl. Wensen en grenzen. bekijk bron
  7. Rutgers, Seksualiteit.nl. Zin in seks. bekijk bron
  8. Rutgers, Seksualiteit.nl. ABA-gesprek (oefening). Naar Lange A., Gedragsveranderende gezins- en relatietherapie. bekijk bron
  9. Sensoa, Allesoverseks.be. Praten over seks met je partner. bekijk bron
  10. Mallory AB. Dimensions of couples' sexual communication, relationship satisfaction, and sexual satisfaction: a meta-analysis. Journal of Family Psychology (2022). bekijk bron
  11. Rancourt KM e.a. Sexual communication mediates cognitive-behavioral couple therapy outcomes: a randomized clinical trial for provoked vestibulodynia. (2022). bekijk bron
  12. Dickman K, Wetzel E, Sanchez DT. Waarom vrouwen vaker klaarkomen met een vrouwelijke partner. Social Psychological and Personality Science (2024), samengevat door PsyPost. bekijk bron
  13. Touraille P, Ågmo A. Sex differences in sexual motivation in humans and other mammals: the role of conscious and unconscious processes. Behavioral Sciences (2024). bekijk bron
  14. Fisher WA, White LA, Byrne D, Kelley K. Erotophobia-erotophilia as a dimension of personality. Journal of Sex Research (1988). bekijk bron
  15. Elise van Alderen. Wellust (Atlas Contact, 2023); Mariëtte Sinninghe Damsté. Sex-out (S2 Uitgevers).

Laatst bijgewerkt op 10 november 2026.

Leestips van de Keizerin

Reactie plaatsen

Let op: opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.