Pijn bij vrijen door vaginale infecties: oorzaken en behandeling
Door Suze Keizers, redactie De Paarse Keizerin. Geplaatst op 11 april 2021. Laatst inhoudelijk bijgewerkt en gecontroleerd op 5 juni 2026.
Een vaginale infectie kan ontstaan na een verstoring van de balans in de vaginaflora. Dit kan bijvoorbeeld komen door het gebruik van zeep. Zeep verstoort namelijk de normale zuurgraad van de vagina, waardoor het evenwicht tussen nuttige en schadelijke bacteriën, gisten en schimmels verstoord raakt. Door deze onbalans krijgen schimmels de kans zich te ontwikkelen en kunnen infecties makkelijker ontstaan.
Welke vaginale infecties veroorzaken pijn bij het vrijen
De drie meest voorkomende oorzaken van pijn tijdens het vrijen door een infectie zijn een vaginale schimmelinfectie (Candida albicans), bacteriële vaginose (een verstoring van de vaginaflora met overgroei van Gardnerella) en seksueel overdraagbare aandoeningen (chlamydia, gonorroe, trichomonas, herpes genitalis). Ook een urineweginfectie kan branderige pijn geven tijdens en na het vrijen.
Elke infectie heeft eigen kenmerken. Een schimmelinfectie geeft witte, brokkelige afscheiding zonder vieze geur, met jeuk en branderigheid. Bacteriële vaginose geeft dunne, grijswitte afscheiding met een vissige geur, vaak zonder jeuk. Bij een SOA staan andere klachten op de voorgrond, zoals bloedverlies tussendoor, bekkenpijn of branderig plassen. Twijfelt u? Een snelle SOA-test via Sense.info of GGD geeft duidelijkheid en is in veel gevallen gratis.
Oorzaken
- Ook hormoonveranderingen kunnen een onbalans in de vagina en dus infecties veroorzaken. Oorzaken van hormoonveranderingen kunnen zijn: de overgang, stress, het gebruik van de pil, menstruatie en zwangerschap.
- Het gebruik van sommige antibiotica.
- Kleine beschadigingen die kunnen ontstaan als er gevreeën wordt terwijl de vagina (nog) niet vochtig genoeg is. Dit kan de oorzaak zijn van een vaginale schimmelinfectie.
- Een lage weerstand door bijvoorbeeld slaapgebrek of diabetes waarbij de bloedsuiker niet goed onder controle is. Dan is de kans groter op een vaginale schimmelinfectie.
Behandeling
Meestal zorgt het lichaam er zelf voor dat de balans weer herstelt. Verdwijnen de symptomen niet vanzelf of heeft u veel klachten? Stap dan naar uw huisarts. Het is een veelvoorkomende klacht en hij of zij kan helpen. De huisarts kan zien om wat voor soort infectie het gaat en medicatie geven om de infectie te bestrijden.
Bacteriële infectie
Dan helpt antibiotica.
Schimmelinfectie
Dit is de meest voorkomende vorm. De huisarts zal een vaginale crème of tabletten voorschrijven om de schimmel te doden. U kunt ook zelf een crème kopen bij de drogist of apotheek. Een schimmelinfectie is te herkennen aan de afscheiding. Deze is vaak wit, niet ruikend en korrelig.
Wanneer u naar de huisarts gaat
Een lichte schimmelinfectie zonder koorts kunt u in eerste instantie zelf behandelen met een vrij verkrijgbare crème of tablet bij de drogist (clotrimazol of miconazol). Verdwijnen de klachten niet binnen een week, komen ze vaker dan vier keer per jaar terug, of treden ze op tijdens de zwangerschap of bij borstvoeding, dan is een bezoek aan de huisarts verstandig.
Ga altijd direct naar uw huisarts bij:
- Koorts boven 38 graden, koude rillingen of buikpijn die naar boven of de onderrug uitstraalt.
- Bloedverlies tussen de menstruaties of na het vrijen.
- Een nieuwe seksuele partner in de afgelopen maanden en plotselinge klachten.
- Klachten tijdens zwangerschap.
- Klachten die niet binnen 7 tot 10 dagen verdwijnen, ondanks zelfzorg.
De huisarts kan een vaginakweek of een fluorpreparaat afnemen, en behandelt met antibiotica (bij bacteriële vaginose of een SOA) of een sterkere antischimmel (bij hardnekkige schimmel).
Voorkomen
Vaginale infecties kunt u in veel gevallen voorkomen. Gebruik bijvoorbeeld geen gewone zeep, maar was met lauw water of een speciale was-emulsie. Was ook niet te vaak, want teveel wassen doodt ook de goede vaginale bacteriën.
Blijf niet te lang doorlopen met natte badkleding en verwissel regelmatig tampons, maandverband en inlegkruisjes. Het gebruik van inlegkruisjes heeft, in tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd, geen negatieve invloed op de vaginale flora. Dit blijkt uit recent internationaal onderzoek. Ook het type en het materiaal van het ondergoed maken geen verschil.
Wat wel helpt, is om niet te vrijen met een droge vagina. Als de vaginawand niet vochtig genoeg is tijdens het vrijen, kunnen kleine beschadigingen en irritaties ontstaan. Hierdoor raakt de vaginale flora uit evenwicht en krijgen schimmels de kans om te groeien, wat kan leiden tot vaginale infecties. In dit artikel kunt u lezen wat u kunt doen voor meer vocht en opwinding.
Hoe u herhaling voorkomt
De vaginaflora houdt zichzelf in balans als u haar met rust laat. Dat klinkt simpel, maar in de praktijk verstoren veel gewoontes het evenwicht.
- Was alleen de buitenkant met lauw water. Een speciaal intiem-wassmiddel met pH 4,5 mag, gewone douchezeep niet.
- Niet douchen in de vagina. De vagina reinigt zichzelf, doucheproducten verstoren de flora.
- Katoenen ondergoed en geen strakke kunststofbroeken die warmte vasthouden.
- Wissel tampons en maandverband regelmatig, en gebruik geen synthetische ingrediënten als u snel klachten krijgt.
- Glijmiddel zonder glycerine bij droogheid of gevoeligheid. Glycerine voedt Candida en geeft soms juist meer klachten.
- Plas na het vrijen om bacteriën weg te spoelen, zeker als u vatbaar bent voor blaasontsteking.
- Antibiotica? Vraag bij hardnekkige schimmel om een preventieve antischimmel of probiotica met Lactobacillus.
Komt een schimmelinfectie meer dan vier keer per jaar terug? Dan spreken we van recidiverende vulvovaginale candidiasis (rVVC). Hiervoor heeft de huisarts een langer onderhoudsschema beschikbaar.
Veelgestelde vragen
Welke vaginale infecties veroorzaken pijn bij het vrijen?
De meest voorkomende zijn schimmelinfecties (candida), bacteriële vaginose en seksueel overdraagbare aandoeningen zoals chlamydia en gonorroe. Ook een urineweginfectie kan pijn tijdens en na het vrijen geven. Elke infectie heeft eigen kenmerken qua afscheiding, geur en type pijn.
Hoe herken ik een schimmelinfectie?
Een schimmelinfectie kenmerkt zich door intense jeuk, een branderig gevoel en een witte, brokkelige afscheiding. De vulva kan rood en gezwollen zijn. Pijn tijdens het vrijen en bij het plassen komt vaak voor. Een schimmelinfectie is niet seksueel overdraagbaar maar kan het vrijen zeer oncomfortabel maken.
Kan ik vrijen met een vaginale infectie?
Het is sterk aan te raden om seks te vermijden zolang een vaginale infectie niet behandeld is. Vrijen kan de klachten verergeren, de genezing vertragen en bij sommige infecties de partner besmetten. Wacht tot de behandeling is afgerond en de klachten volledig verdwenen zijn.
Hoe kan ik vaginale infecties voorkomen?
Draag katoenen ondergoed, vermijd strak zittende kleding en was het intieme gebied alleen met lauwwarm water. Gebruik condooms bij wisselende partners en plak na het vrijen even om te plassen. Gebruik voldoende glijmiddel en kies altijd voor een glijmiddel zonder glycerine.
Wanneer moet ik naar de huisarts bij pijn tijdens het vrijen?
Ga naar uw huisarts als de pijn aanhoudt of verergert, bij ongewone afscheiding, een onaangename geur, koorts of bloedverlies na het vrijen. Ook als u vermoedt dat u een SOA heeft opgelopen, is het belangrijk om u te laten testen. Hoe eerder u behandeld wordt, hoe sneller het herstel.
Kan glijmiddel helpen bij pijn door een vaginale infectie?
Glijmiddel kan wrijving verminderen maar lost de onderliggende infectie niet op. Bij een actieve infectie is het beter om eerst de infectie te behandelen. Kies na herstel voor een glijmiddel op waterbasis zonder glycerine, parabenen of parfum , deze ingrediënten kunnen de vaginale flora verstoren.
Wat is het verschil tussen een schimmelinfectie en bacteriële vaginose?
Bij een schimmelinfectie is er witte brokkelige afscheiding met jeuk, bij bacteriële vaginose grijswitte dunne afscheiding met een onaangename geur. Schimmelinfecties worden veroorzaakt door Candida, bacteriële vaginose door een verstoring van de bacteriebalans. Beide vragen om een andere behandeling.
Bronnen en verantwoording
Voor dit artikel raadpleegden wij onafhankelijke, gezaghebbende bronnen, waaronder wetenschappelijke literatuur en Nederlandse gezondheidsinstanties. Komt een bewering niet uit een controleerbare bron, dan formuleren wij die voorzichtig of laten haar weg.
- NHG-Standaard Fluor vaginalis, Nederlands Huisartsen Genootschap, herziening 2016. bekijk bron
- Thuisarts.nl, "Ik heb een ontsteking in mijn vagina door schimmel". bekijk bron
- Thuisarts.nl, "Te veel normale bacterien in vagina (bacteriele vaginose)". bekijk bron
- Sobel J.D., "Recurrent vulvovaginal candidiasis", Am J Obstet Gynecol, 2016. bekijk bron
- Soaaids.nl / Sense.info, "Bacteriele vaginose en SOA-tests". bekijk bron