Het korte antwoord

Een dilator (ook wel pelotte) is een gladde, staafvormige oefenhulp in oplopende maten, waarmee u uw lichaam rustig laat wennen aan aanraking en penetratie; een slanke vibrator kan hetzelfde werk doen. Met een dilatorset begint u ontspannen bij de kleinste maat, met glijmiddel op waterbasis; het mag geen pijn doen, en liefst oefent u samen met een bekkenfysiotherapeut of seksuoloog.

In stappen:

  • Zorg voor een warme plek waar u niet gestoord wordt, ga op uw rug liggen en adem rustig in en langzaam uit vanuit uw buik.
  • Breng glijmiddel op waterbasis aan op de kleinste dilator of de top van de vibrator, en op de binnenkant van uw schaamlippen.
  • Leg de dilator of vibrator over uw venusheuvel, met de top bij de ingang van de vagina, en laat hem daar rustig liggen.
  • Schuif hem met lichte druk en zonder kracht naar binnen; ongeveer twee vingerkootjes is genoeg. Stop bij pijn of spierspanning.
  • Houd hem rustig op zijn plaats: bij een nieuwe maat eerst 1 tot 2 minuten, daarna 5 tot 10. Oefen minstens 3 keer per week; weken per maat is normaal.

Oplopende maten, of liever trillingen erbij? De keuzehulp laat zien welk hulpmiddel nu het best bij u past, en met het trainingsschema maakt u in een minuut een printbaar plan per week voor uw eigen dilatorset.

Deze blog hoort bij ons vaginisme-overzicht6 blogs: oefeningen, dilators gebruiken, ervaringen en andere behandelingenBekijk alle onderwerpenSluiten

Ervaart u pijn of spanning bij penetratie?

Dan kan een dilatorset of vibrator een waardevol hulpmiddel zijn om uw lichaam op een rustige en veilige manier te laten wennen aan aanraking en penetratie.

In deze praktische handleiding leest u hoe u dit stap voor stap kunt aanpakken. De informatie is samengesteld in samenwerking met geregistreerde bekkenfysiotherapeuten.

Keuzehulp

Dilatorset of vibrator: wat past bij u?

Twee korte vragen, en u ziet welke aanpak en welk hulpmiddel op dit moment het beste bij u passen.

1. Wat spreekt u het meest aan?
2. Waar staat u nu?

Kies hierboven wat u aanspreekt en waar u staat. Daarna ziet u meteen ons advies, met onze aanrader en een of twee alternatieven.

Weet u het niet zeker? Begin dan klein. Diameter is belangrijker dan lengte, en de dilator hoeft niet helemaal naar binnen: ongeveer twee vingerkootjes is al voldoende.

Wat is een dilatorset en wanneer gebruikt u deze?

Dilators zijn hulpmiddelen in oplopende maten waarmee u op uw eigen tempo kunt oefenen om de bekkenbodemspieren te ontspannen en ruimte te geven. Het doel is om het vaginale weefsel soepel te houden of weer soepel te maken, en om de bekkenbodemspieren te leren ontspannen tijdens penetratie.

Dilators worden ingezet bij verschillende klachten of situaties waarbij penetratie pijnlijk of lastig is:

  1. Vaginisme. Bij vaginisme spannen de bekkenbodemspieren zich onbewust aan zodra penetratie plaatsvindt of verwacht wordt. Dit zorgt voor pijn en kan leiden tot angst voor herhaling, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat. Met dilators kunt u deze cirkel doorbreken door in kleine stappen het vertrouwen en de ontspanning terug te winnen.
  2. Pijn bij vrijen. Dan kunnen dilators helpen om (opnieuw) ontspannen te wennen aan penetratie en plezier te ervaren zonder pijn of spanning.
  3. Littekens na bevalling of operatie. Dilators worden vaak gebruikt om littekenweefsel na een bevalling of medische ingreep soepel te houden en de elasticiteit van het vaginale weefsel te verbeteren.
  4. Lichen Sclerosus. Bij huidaandoeningen zoals lichen sclerosus of vulvodynie is de behandeling vooral medisch, met zalf en begeleiding door uw arts. Dilators kunnen daarbij hooguit ondersteunend zijn om het gebruik comfortabel te houden.
  5. Menopauze. Door hormonale veranderingen tijdens de menopauze kan het vaginale weefsel dunner of droger worden. Dilators kunnen hierbij ondersteunen om comfortabel te blijven vrijen.
  6. Na geslachtsverandering. Na een geslachtsbevestigende operatie worden dilators gebruikt om de neovagina in vorm en soepelheid te behouden.

Vibrator als dilator gebruiken

Een vibrator kan dezelfde functie hebben als een dilator. Het voordeel is dat de trillingen extra ontspanning en plezier kunnen geven. Belangrijk is dat de vibrator past bij uw fase en behoefte: klein beginnen is prima. Diameter is belangrijker dan lengte.

Handleiding vaginale dilator set

Zoals u heeft kunnen lezen kan een vaginale dilatorset uitkomst bieden bij verschillende problemen. Gebruik ervan is eenvoudig, maar vergt geduld. Het is zeker niet vreemd als het maanden duurt voordat u de laatste dilator kunt gebruiken. Geef dus niet te snel op.

Hoe u een dilator set gebruikt leest u hieronder in een stappenplan.

Illustratie van een liggende vrouw die glijmiddel op een roze dilator aanbrengt

Stap 1: Ontspanning en glijmiddel aanbrengen op de dilator

Het is belangrijk om ontspannen aan de sessie te beginnen. Wellicht helpt een warme bad of douche. Zorg voor een warme plek waar u niet gestoord kan worden. Zet een lekker muziekje op, en steek een ontspannende geur(kaars) aan.

Ga vervolgens op uw rug liggen en adem rustig in en langzaam uit. Probeer vanuit uw buik in- en uit te ademen. Het kan helpen om uw hand op uw buik te leggen.

Vervolgens buigt u uw benen en zet u voeten op het bed. U brengt een beetje glijmiddel aan op de kleinste dilator en op uw vagina (beetje op de binnenkant van uw schaamlippen).

Tijdens het oefenen is er vaak niet voldoende opwinding, hierdoor bent u niet vochtig genoeg van uzelf. Het glijmiddel beschermt de huid door ervoor te zorgen dat er niet teveel wrijving ontstaat. Kies daarom voor een glijmiddel op waterbasis.

Illustratie van een liggende vrouw met glijmiddel die een dilator op haar venusheuvel legt

Stap 2: Dilator over venusheuvel leggen

Leg de dilator over uw clitoris en venusheuvel heen met de top bij de ingang van uw vagina en laat deze daar rustig liggen. Adem diep in en rustig uit. Concentreer u op de ademhaling. Als u het gevoel heeft dat u ontspannen in en uit kunt ademen kunt u door naar stap 3.

Voordat u naar stap 3 gaat kunt u aan uw opwinding werken. Kijk of u een erotische fantasie kunt oproepen. Lukt dat? Dan maakt uw lichaam zich klaar voor penetratie en wordt uw vagina vochtig. Dit maakt het makkelijker om de dilator naar binnen te brengen.

Maruschka (53), burn-out en overgang
‘Ik heb eerst de kleinste zonder vibrator gebruikt om mijn clitoris te stimuleren. (...) Toen ik meer opgewonden raakte heb ik de kleine vibrator in de dilator gedaan en aangezet.’

Lees het verhaal van Maruschka

Stap 3: Dilator met schuivende beweging inbrengen

Duw voorzichtig het uiteinde van de dilator in uw vagina. U mag lichte druk gebruiken, geen kracht. Het mag geen pijn doen. U kunt het beste de dilator over uw venusheuvel voorzichtig naar binnen schuiven. U maakt dus meer een schuivende beweging en geen "prikkende". Adem rustig door, ervaar en voel wat het inbrengen van de dilator bij u doet. Accepteer wat het met u doet. Ontspan. Concentreer u weer op uw ademhaling: rustig in vanuit uw buik en langzaam weer uit.

Illustratie van een ontspannen vrouw met gesloten ogen en een doorsnede van de ingebrachte dilator

Stap 4: 5-10 min. ontspannen en ervaren

Voelt u zich weer ontspannen en is uw ademhaling rustig, ga dan door met het inbrengen van de dilator totdat u een licht ongemak of spierspanning voelt en stop dan. Adem rustig, ontspan en voel de dilator in uw lichaam. Houd de dilator dan 5 tot 10 minuten op zijn plaats. U kunt de spieren van uw vagina even aanspannen en vervolgens ontspannen. Ervaar wat het met u doet. U kunt de dilator voorzichtig heen en weer bewegen, of, als dit het doel is, in brede cirkels om de vagina te stretchen.

Lees de uitgebreide persoonlijke ervaringen van mensen met vaginisme en ontdek wat echte vrouwen, die wij het gevraagd hebben, zeggen over oefenen met dilators als penetratie pijnlijk is (in eigen woorden, eerlijk, anoniem, herkenbaar).

Laatste stappen gebruik vaginale dilator set

  • Een volgende stap is om bij een inademing uw bekkenbodemspieren aan te spannen om de dilator heen, en vervolgens bij een uitademing uw bekkenbodem weer te ontspannen (als vaginale ontspanning het doel is).
  • U kunt ook proberen om op een inademing met uw bekkenbodemspieren de pelotte voorzichtig een stukje dieper te "trekken". Doe alles rustig, ervaar en voel wat het met u doet.
  • Wanneer u comfortabel een dilator helemaal in uw vagina kunt plaatsen en op zijn plek kunt houden, dan bent u klaar voor de volgende dilator.
  • Als u alle dilators heeft gebruikt, dan kunt u de dilator drie tot vier keer per week gebruiken om de vagina te onderhouden (als dat nodig is).

Doe de oefening 2-4 keer per week, gedurende minimaal 20 minuten (langer dan 20 minuten mag). Probeer deze oefening ook te doen als u wat opgewonden bent. Lees bijvoorbeeld voorafgaand aan het oefenen een erotisch verhaal of kijk een opwindende film.

Trainingsschema

Uw trainingsschema met de dilatorset

Kies uw set, waar u nu staat en hoeveel weken u wilt oefenen. U krijgt een eenvoudig schema per week voor dilator 1, 2 en 3 (of de maten van uw set), met wat u doet, wanneer u een maat verder gaat en wat u doet bij pijn. Printbaar op een A4.Geen vervanging van medisch advies: het schema sluit uw bekkenfysiotherapeut of seksuoloog niet uit, liever samen met hen. Stop bij pijn.

Voor wie: vaginisme en pijn bij penetratie, en pijn in of na de overgang als u dat eerst met uw huisarts heeft besproken. De tijden en de opbouw komen uit folders van bekkenfysiotherapeuten en ziekenhuizen (de bronnen staan onderaan de blog); het blijft een leidraad, uw lichaam bepaalt het tempo.

1. Welke set gebruikt u?De maten komen van de productpagina; dilator 1 is altijd de kleinste.
2. Waar staat u nu?
3. Hoeveel weken wilt u oefenen?Een leidraad; langer mag altijd. Wij raden 8 of 12 weken aan.
4. Hoe vaak per week?Liever vaak en kort dan af en toe lang.

Kies hierboven waar u staat, het aantal weken en hoe vaak per week. Uw schema verschijnt dan meteen hieronder.

Vibrator als dilator gebruiken: stappenplan

U kunt kiezen voor een dilator set om penetratie rustig op te bouwen. Maar u kunt ook kiezen voor een of meerdere vibrators. Zo zijn er kleine en hele slanke vibrators zoals de Mila waar rustig mee gestart kan worden. En er zijn wat grotere en bredere vibrators voor een volgende stap.

Voor elke fase is dan ook een andere vibrator het meest geschikt. Diameter is daarbij belangrijker dan lengte. Het is ook belangrijk dat het speeltje u aanspreekt. Uiteindelijk zit het succes voor het belangrijkste deel in uw hoofd.

Het voordeel van een vibrator zijn de trillingen, die voor wat extra ontspanning en plezier zorgen tijdens de "training/sessie".

  1. Stap 1: Ontspannen en glijmiddel aanbrengen

    Allereerst zoekt u weer de ontspanning op. Neem bijvoorbeeld eerst een bad of douche. Zorg dat de slaapkamer lekker warm is. Ga rustig liggen en concentreer u op uw ademhaling. Adem rustig in en langzaam uit. Laat de ademhaling vanuit uw buik beginnen. Leg uw hand op uw buik om dat goed te kunnen voelen en het makkelijker te maken. Vervolgens brengt u een beetje glijmiddel aan op de top van de vibrator en gaat weer liggen.

  2. Stap 2: Vibrator over venusheuvel leggen

    De vibrator legt u over de venusheuvel met de top naar beneden, gericht naar de ingang van de vagina. U laat de vibrator zo rustig liggen en concentreert u op uw ademhaling en uw ervaring. Kijk of u een erotische fantasie kunt oproepen. U zet de vibrator vervolgens aan en ervaart wat de vibraties en trillingen met u doen. Voelt u zich ontspannen dan schuift u de vibrator rustig naar beneden.

  3. Stap 3: Vibrator "schuivend" inbrengen

    Voelt u zich ontspannen (en opgewonden) dan brengt u het topje van de vibrator in. U krult de top van de vibrator dus verder en schuift zo de vibrator langzaam naar binnen. Doe het rustig en ervaar wat het met u doet. Gaat het goed, en ervaart u het als plezierig, dan kunt u de vibrator nog een stukje verder inbrengen.

  4. Stap 4: Ervaren

    Als u zo prettig ligt blijft u nog 10 minuten hier. U kunt zich concentreren op uw lichaam, maar bijvoorbeeld ook uw fantasie aan het werk zetten. U kunt wellicht een opwindend boek lezen, of een opwindend filmpje kijken. Deze oefening herhaalt u een paar keer in de week. Uw hersenen moeten het signaal "Vastzetten! Er volgt een penetratie" omzetten naar "Ontspan, er volgt een penetratie". Dat doet u door deze oefening te herhalen zo lang en zo vaak als dat nodig is.

Tips voor succes en veelvoorkomende valkuilen

  • Vaginale dilatie vergt geduld, geef niet meteen op. Het is zeker niet vreemd als het maanden duurt voordat u de laatste dilator kunt gebruiken.
  • Het kan goed werken om de vibrator de eerste keren alleen voor uitwendige stimulatie te gebruiken en niet in te brengen. De volgende keren kunt u eindigen met de vibrator over uw venusheuvel. U hoeft bovenstaande stappen dus niet in 1 keer uit te voeren. Beter van niet zelfs.
  • De dilators lijken groot, maar realiseer u dat de dilators niet helemaal hoeven te worden ingebracht. Ongeveer 2 vingerkootjes is al voldoende, dan bent u al langs de bekkenbodemspieren.
  • Ga niet te snel, maak kleine stapjes. U moet de kans op teleurstelling zo klein mogelijk maken. En de angsten ook zo klein mogelijk.
  • Veel dames oefenen onder begeleiding van een bekkenfysiotherapeut of seksuoloog.
  • Gebruik er een goed glijmiddel bij, voor het comfortabel inbrengen en verwijderen van de dilators.
  • Opwinding is belangrijk voor een prettig gebruik van de vibrator als dilator. U kunt kijken en ervaren wat er gebeurt als u begint met een opwindend verhaal of erotische film voordat u de dilators of vibrator te voorschijn haalt.

Geen vervanging van medisch advies

Deze informatie is bedoeld ter ondersteuning en vervangt geen medisch advies. Bij twijfel of klachten adviseren wij altijd contact op te nemen met een huisarts, bekkenfysiotherapeut of seksuoloog.

Bronnen & Samenwerking:
Wij werken samen met deskundigen, zoals bekkenfysiotherapeuten en seksuologen.

Meer weten of persoonlijk advies?
Bekijk onze aanbevolen dilators en vibrators of neem contact met ons op. Wij helpen u graag verder.

Bronnen en verder lezen

Veelgestelde vragen

Antwoorden op uw vragen KlikTik op een vraag voor het antwoord
Wat is een dilator?

Een dilator (ook wel pelotte, en vaak gespeld als dillator of dialator) is een gladde, staafvormige oefenhulp van zacht siliconen of kunststof, in oplopende maten. U brengt hem zelf en in uw eigen tempo in, zodat uw lichaam en uw bekkenbodemspieren rustig wennen aan aanraking en penetratie. Een set heet een dilatorset of pelotteset; de kleinste maat is ongeveer zo dik als een pink. Dilators worden gebruikt bij vaginisme en pijn bij het vrijen, en na een bevalling, operatie of bestraling, vaak samen met een bekkenfysiotherapeut of seksuoloog.

Met welke maat dilator begin ik?

Altijd met de kleinste, dilator 1. Bij onze sets is die 1,25 cm breed, ongeveer zo dik als een pink. Lukt inbrengen nog helemaal niet, begin dan zonder inbrengen: eerst wennen aan aanraking, en de tip van dilator 1 alleen tegen de ingang. Een set met vibraties begint bij 2,5 cm en is daarom een volgende stap, geen begin. In het trainingsschema ziet u per week welke maat u gebruikt.

Hoe lang moet een dilator erin blijven?

Bij een nieuwe maat begint u met 1 tot 2 minuten en bouwt u in die week op naar 5 minuten. Daarna houdt u de dilator 5 tot 10 minuten rustig op zijn plaats; langer dan 15 minuten is niet nodig. Met het ontspannen vooraf erbij duurt een hele oefensessie ongeveer 15 tot 20 minuten.

Hoe vaak moet ik een dilator gebruiken voordat ik resultaat merk?

Dit verschilt per persoon en situatie. Sommige mensen merken na een paar weken verbetering, anderen hebben maanden nodig. Belangrijk is om consequent en rustig te oefenen, liefst 3 tot 6 keer per week en hooguit een keer per dag.

Doet het pijn om een dilator of vibrator als dilator te gebruiken?

Nee, het mag geen pijn doen. Een vol gevoel of wat rek is normaal. Voelt u pijn of druk, stop dan met duwen en ga terug tot het prettig voelt, of naar de vorige maat. Blijft het pijnlijk, overleg dan met uw huisarts of bekkenfysiotherapeut.

Is een vibrator net zo effectief als een dilatorset?

Dat kan, als de vibrator slank is (rond 2 cm) en bij uw situatie past. Onderzoek naar vibrators als dilator is er nog weinig; wel helpen de trillingen veel vrouwen om te ontspannen, en dat maakt het oefenen prettiger. Er zijn ook vibrerende dilators: dilators waar een klein vibratortje in past, zoals onze set met vibraties.

Moet ik altijd alle maten van een dilatorset gebruiken?

Nee, niet per se. Het doel is vooral dat u comfortabel en zonder angst penetratie kunt ervaren. Voor sommigen is een kleinere maat voldoende, anderen bouwen verder op.

Kan ik een dilator combineren met andere therapieën of behandelingen?

Absoluut. Veel vrouwen combineren dilatietraining met bekkenfysiotherapie, psychoseksuele begeleiding of hormoontherapie. Overleg altijd met een zorgprofessional als u twijfelt.

Reactie plaatsen

Let op: opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.