Het korte antwoord

Testosteronsupplementen en testosteronboosters verhogen het testosteron van gezonde mannen meestal niet aantoonbaar. Extra vitamine D, ZMA, tribulus en D-asparaginezuur doen er niets duidelijks aan; zink helpt vooral bij een tekort, en dat is in Nederland zeldzaam. Fenegriek en ashwagandha geven gemiddeld hooguit een kleine stijging, en het bewijs daarvoor is niet sterk. Denkt u dat uw testosteron te laag is, ga dan eerst naar de huisarts en niet naar een webshop.

  • Ashwagandha: het Voedingscentrum raadt het af, want er zijn zeer ernstige bijwerkingen gemeld.
  • Tongkat ali: de Europese voedselautoriteit kon de veiligheid van een wortelextract niet vaststellen; wij raden het af.
  • Zink: in totaal niet boven 25 milligram per dag; magnesium uit een supplement niet boven 250 milligram.
  • Shilajit: kan zware metalen bevatten; boor: te weinig bekend; horny goat weed: vooral bij dieren bekeken.
  • Supplementen van internet: er kunnen verboden stoffen in zitten, en op buitenlandse webshops is geen toezicht.
Deze blog hoort bij ons testosteron-overzicht6 blogs: herkennen, testosterontherapie, voeding, krachttraining en supplementenBekijk alle onderwerpenSluiten

Een potje dat het testosteron wat opkrikt: dat klinkt makkelijker dan afvallen of beter slapen.

Testosteronsupplementen zijn dan ook overal te koop, van vitamine D en zink tot kruiden als ashwagandha en tongkat ali. Een booster bevat gemiddeld ruim acht ingrediënten tegelijk. Veel mannen kiezen er juist voor omdat het 'natuurlijker' voelt dan een medicijn.

Wij hebben twaalf veelgenoemde middelen opnieuw tegen het licht gehouden. Eerder zetten wij vitamine D en ashwagandha nog bij de middelen met het sterkste bewijs. Dat doen we niet meer. Wat dan wel helpt, al is het bescheiden, staat in testosteron verhogen na uw 40ste.

Sfeerbeeld: potjes met voedingssupplementen zonder etiket en losse capsules op een zonnige vensterbank

Werken testosteronsupplementen echt?

Dat hangt ervan af wat u ermee wilt: een tekort aanvullen is niet hetzelfde als testosteron opdrijven. Wie te weinig zink binnenkrijgt, maakt minder testosteron aan, en dan helpt aanvullen. Dat een middel een gezond niveau flink en betrouwbaar opdrijft, is voor geen van deze twaalf aangetoond. Bij ashwagandha en fenegriek gaat het hooguit om een kleine stijging, en het bewijs daarvoor is niet sterk.

Met testosteronboosters, de kant-en-klare mengsels, is nog iets anders aan de hand. Negen op de tien beloven meer testosteron. Maar van ruim zes op de tien ingrediënten die erin zitten, is niet bekend wat ze met testosteron doen (bron). Van een op de tien is zelfs gezien dat het testosteron erdoor daalde.

De hoeveelheden kloppen ook vaak niet. Vitaminen en mineralen zitten er vaak ruim boven de dagbehoefte in, soms boven de veilige grens. In potentiemiddelen die in Italië te koop waren, zaten de stoffen juist vaak in een verwaarloosbare dosis.

Minder zin in seks hoort er met de jaren vaak een beetje bij; dat is een natuurlijk proces. Ook ziektes, medicijnen, weinig energie en heftige gebeurtenissen spelen mee. Daarover gaat ons stuk geen zin in seks bij mannen.

Wie echt te weinig testosteron heeft, kan van de arts een medicijn krijgen, en dat is iets heel anders dan een supplement. Hoe dat werkt, staat in onze uitleg over testosterontherapie.

Overzicht: twaalf middelen naast elkaar

De twaalf middelen in het kort, met ons oordeel in de laatste kolom. Tik of klik op een naam voor de uitleg verderop.

Vitaminen en mineralen

MiddelVoor testosteronLet opOns oordeel
Vitamine D3geen duidelijk effect bij volwassen mannenmeer dan het advies levert geen extra gezondheidswinst opalleen als het Voedingscentrum het u adviseert
Zinkhelpt vooral bij een tekort, en dat is zeldzaamin totaal niet boven 25 milligram per dagalleen met een reden, en liever via eten
Magnesiumgeen overtuigend bewijsuit een supplement niet boven 250 milligram per dagniet nodig voor testosteron
ZMAgeen verschil bij getrainde mannenzink en magnesium boven de bovengrens, B6 ver boven het adviesgeen aanrader
Booriets meer vrij testosteron, in kleine groepenbovengrens 10 milligram per dagniet nodig

Kruiden en andere middelen

MiddelVoor testosteronLet opOns oordeel
Ashwagandhagemiddeld wat stijging, binnen de normale grenzenzeer ernstige bijwerkingen gemeldafraden, zoals het Voedingscentrum
Tongkat alistijging vooral bij een te laag testosteron; wisselend bewijsEuropese voedselautoriteit: veiligheid van wortelextract niet aangetoondafraden
Fenegriekkleine stijging, zeer onzekerlange termijn onbekendgeen aanrader
Shilajitéén gecontroleerde proef bij mannen van 45 tot 55kan zware metalen bevattenafraden
D-asparaginezuurtegenstrijdig; een hoge dosis verlaagde het juistonbekend of het veilig isafraden
Tribulusgeen stijging bij gezonde mannenzit in veel boostersgeen aanrader
Horny goat weedvooral bij dieren bekekenkruidenmiddelen kunnen vervuild zijn met geneesmiddelengeen aanrader
Sfeerbeeld: noten, volkorenbrood, kaas, mosselen en spinazie op een houten keukentafel

Helpt extra vitamine D uw testosteron?

Vitamine D, zink en magnesium stonden in onze eerdere versie bovenaan, als basis. De gedachte is dat een tekort de aanmaak remt, zodat aanvullen helpt. Maar de meeste mensen hebben geen supplementen nodig, omdat ze genoeg binnenkrijgen door gevarieerd te eten.

Vitamine D3

Vitamine D3 is de vorm die het lichaam beter opneemt dan vitamine D2. Mannen met weinig vitamine D in hun bloed hebben gemiddeld iets minder testosteron. Maar beide zijn eerder een teken van een minder goede gezondheid, met gedeelde oorzaken.

Extra vitamine D verhoogt het testosteron van volwassen mannen niet duidelijk (bron). Ook bij mannen met vruchtbaarheidsproblemen niet. Of het iets doet bij mannen met een vastgesteld tekort én een laag testosteron, is nog een open vraag. De stijging van 25 tot 50 procent die in een eerdere versie van dit artikel stond, vinden wij in de overzichten niet terug.

Vitamine D is wel belangrijk voor uw spieren en botten. Het advies is een supplement van 10 microgram per dag als u een donkere huid heeft of overdag weinig buiten komt, en 20 microgram vanaf 70 jaar. Meer levert geen extra gezondheidswinst op.

De 4.000 IE (internationale eenheden) die hier eerder stond, is 100 microgram: tien keer het gewone advies en precies de Europese bovengrens. In een supplement mag in Nederland hooguit 75 microgram zitten. Wie lang te veel slikt, kan kalkafzettingen krijgen die de nieren beschadigen.

In de winter staat de zon in Nederland te laag om vitamine D aan te maken; u teert dan in op uw voorraad. Die legt u aan door van maart tot en met oktober dagelijks een kwartier tot een half uur buiten te zijn. Doe dat tussen 11 en 15 uur, met gezicht en handen onbedekt.

Zink, magnesium en ZMA

Zink

Zink zit in bijna twee op de drie boosters. Het is ook het enige middel in dit overzicht waarvoor Europa een claim over testosteron heeft goedgekeurd. In de lijst van toegestane gezondheidsclaims staat testosteron maar één keer: 'Zink draagt bij tot de instandhouding van normale testosterongehalten in het bloed.' Let op het woord normaal. Het gaat om op peil houden, niet om opdrijven.

Bij een zinktekort daalt het testosteron, en aanvullen brengt het omhoog. Hoeveel dat helpt, hangt af van hoeveel zink en testosteron u al had. Dat is vooral bij dieren uitgezocht, en maar acht keer bij mensen.

Een zinktekort is in Nederland voor zover bekend zeldzaam. Zink zit in vlees, kaas, graanproducten, noten en schaal- en schelpdieren zoals garnalen en mosselen. Voor mannen is de aanbevolen hoeveelheid 9 milligram per dag.

Meer is niet beter. De Europese bovengrens is 25 milligram per dag, alles bij elkaar. Via gewoon eten komt u daar vrijwel nooit aan, maar wie lang elke dag een hoge dosis zinktabletten slikt, kan een tekort aan koper krijgen. Krijgt u last van maag of darmen van zinktabletten, stop er dan mee.

In de helft van de boosters met zink zit 30 milligram of meer. Ook de 15 tot 30 milligram die wij hier eerder noemden, gaat aan de bovenkant dus te ver.

Eet u eenzijdig, dan is beter eten het belangrijkste. Welke voeding verder meetelt, staat in voeding en testosteron, en wat trainen doet in krachttraining en testosteron.

Magnesium

Magnesium zit in ruim een op de drie boosters, maar het is geen testosteronmiddel. Voor een effect op testosteron is geen overtuigend bewijs.

Een tekort komt niet snel voor. Het kan wel ontstaan als uw nieren of darmen niet goed werken. De klachten zijn vaag, zoals lusteloosheid of spierkrampen, en een bloedtest zegt er weinig over.

Magnesium zit in volkorenbrood, groente, noten, melk en vlees. Uit een supplement geldt een bovengrens van 250 milligram per dag; daarboven kunt u diarree krijgen. In de helft van de boosters met magnesium zit 450 milligram, en ook onze eerdere 200 tot 400 milligram zat aan de bovenkant te hoog.

ZMA

ZMA is een vaste combinatie van zink, magnesium en vitamine B6. De klassieke dosis is 30 milligram zink, 450 milligram magnesium en 10,5 milligram vitamine B6. Bij getrainde mannen steeg het zink in het bloed, maar het testosteron veranderde niet, ook niet na acht weken.

De dosis zelf is ook een probleem. Zink en magnesium zitten boven de grenzen hierboven. Voor vitamine B6 adviseert de Gezondheidsraad helemaal geen supplement; neemt u het toch, dan niet meer dan 1,5 milligram per dag.

Te veel B6 kan de zenuwen aantasten, met gevoelloosheid, tintelingen of ernstige zenuwpijn in handen en voeten. Er zijn ook klachten gemeld bij doses onder de officiële bovengrens. ZMA in de klassieke dosis is voor ons dan ook geen aanrader.

Sfeerbeeld: schaaltjes met gedroogde wortel, zaden, poeder en hars op een donkere houten tafel

Kruiden als ashwagandha en tongkat ali: waarom wij ze afraden

Ashwagandha, tongkat ali, fenegriek en shilajit worden van oudsher gebruikt in traditionele geneeswijzen, zoals de Indiase Ayurveda. Een paar laten gemiddeld wat stijging van het testosteron zien. Maar het meeste bewijs komt van jonge, gezonde mannen: in de helft van wat er bij kruiden is getest, ging het om mannen onder de 40. Voor mannen tussen 40 en 70 is dus minder bekend dan het lijkt.

Kruidenmiddelen mogen zonder toestemming vooraf op de markt, als ze aan de wet voldoen. De ingediende claims voor kruiden zijn door de Europese voedselautoriteit nog niet beoordeeld en mogen in afwachting daarvan toch worden gebruikt. Er kunnen dus onjuiste claims in omloop zijn. En natuurlijk is niet vanzelf veilig.

Ashwagandha (KSM-66)

Ashwagandha (Withania somnifera) is een plant uit de Ayurveda; meestal gaat het om een extract van de wortel, zoals het merkextract KSM-66. Gemiddeld daalde het stresshormoon cortisol, en steeg het testosteron bij mannen wat, binnen de normale grenzen. Over gebruik langer dan een half jaar is weinig bekend.

Toch raden wij ashwagandha af. Het Voedingscentrum adviseert het niet te gebruiken, ook niet als thee, omdat er in Nederland en in andere landen zeer ernstige bijwerkingen zijn gemeld. Ook het RIVM raadt supplementen en thee met ashwagandha af. Er zijn losse meldingen van leverschade. Ook kan ashwagandha een enzym beïnvloeden dat 30 tot 50 procent van de medicijnen afbreekt, zodat het mogelijk botst met medicijnen die u gebruikt.

Tongkat ali

Tongkat ali (Eurycoma longifolia, ook wel Maleisische ginseng) wordt van oudsher gebruikt bij seksuele problemen en onvruchtbaarheid bij mannen. Bij mannen met een te laag testosteron steeg het testosteron gemiddeld duidelijk, bij mannen met een normaal testosteron niet overtuigend. Het bewijs is smal en wisselend, en er zijn aanwijzingen dat uitkomsten zonder effect minder vaak zijn gepubliceerd. Wat er in Maleisië te koop was, verschilde bovendien sterk: lang niet elk product bevatte genoeg van de stof waaraan men de kwaliteit afmeet, en soms zat die er helemaal niet in.

Het zwaarste punt is de veiligheid. De Europese voedselautoriteit EFSA beoordeelde in 2021 een waterextract van de wortel dat een fabrikant als supplement op de markt wilde brengen. Met zo'n extract is ook het meeste uitgezocht. Haar conclusie: het extract kan mogelijk DNA beschadigen, vooral in de maag en het begin van de darm, en de veiligheid is bij geen enkele manier van gebruik aangetoond.

In de Europese catalogus van nieuwe voedingsmiddelen staat tongkat ali als 'novel food' dat nog niet is toegelaten. Voordat het als voedsel op de markt mag, ook in een supplement, is eerst een Europese toelating nodig. Wij raden tongkat ali daarom af.

Fenegriek en shilajit: wat is er bekend?

Fenegriek

Fenegriek (Trigonella foenum-graecum) is een kruid dat van oudsher wordt gebruikt voor mannelijkheid en zin in seks; in supplementen gaat het meestal om het zaad. Het zit in bijna de helft van de boosters. Gemiddeld hangt het samen met een kleine stijging van het totale testosteron, maar de zekerheid daarover is zeer laag. Bij het vrije testosteron is het beeld onduidelijk.

Op vragenlijsten over het seksleven scoorden mannen soms wat beter, maar dat valt niet terug te voeren op testosteron. Vaak waren fabrikanten erbij betrokken, en risico's op de lange termijn zijn niet uit te sluiten. Het bewijs is te zwak om fenegriek als testosteronverhoger aan te prijzen.

Shilajit

Shilajit is een halfvaste, mineraalrijke hars uit de Ayurveda. Bij gezonde mannen van 45 tot 55 jaar steeg het testosteron in één gecontroleerde proef met gezuiverde shilajit meer dan bij een nepmiddel. Wat er in een willekeurig potje zit, weet u niet. Verder is er bij mensen weinig goed uitgezocht.

Shilajit kan zware metalen bevatten, zoals lood, arseen, cadmium en kwik. Meestal bleven die onder de grenzen van de Wereldgezondheidsorganisatie, maar niet altijd. Hoge gehaltes zware metalen in kruidenmiddelen kunnen volgens het Voedingscentrum ernstige buikkrampen, bloedarmoede, nierfalen of schade aan zenuwen of bloedvaten geven.

Shilajit gebruiken zonder te weten hoeveel metalen erin zitten, is niet veilig. Wij raden het af.

D-asparaginezuur, boor, tribulus en horny goat weed: weinig of geen effect

D-asparaginezuur

D-asparaginezuur is een aminozuur dat in ongeveer een op de vijf boosters zit. Bij dieren gaat het testosteron erdoor omhoog, bij mannen zijn de uitkomsten tegenstrijdig. De stijging van rond de 40 procent die ook hier eerder stond, komt uit één kleine, niet goed opgezette proef bij jonge mannen. Later zag men geen effect, en bij een hoge dosis zelfs een daling.

Of de gebruikte hoeveelheden veilig zijn, is niet duidelijk. Wij raden D-asparaginezuur daarom af, ook als korte kuur.

Boor (boron)

Boor is een spoorelement. Uit gewoon eten krijgt u er ongeveer 1 tot 3 milligram per dag van binnen. Bij mensen verlaagde extra boor in kleine groepen het eiwit dat testosteron in het bloed bindt (SHBG). Daardoor komt er meer vrij testosteron beschikbaar, het deel dat niet vastzit en dus werkzaam is.

De gegevens zijn te mager om extra boor aan te raden. De Europese bovengrens is 10 milligram per dag. Boor zit in ongeveer een kwart van de boosters; nodig voor uw testosteron is het niet.

Tribulus terrestris

Tribulus terrestris zit in ruim vier op de tien boosters. Toch verandert het testosteron er bij gezonde mannen niet van. Alleen bij mannen met een te laag testosteron steeg het soms, en dan nog weinig. Op spieropbouw en kracht tijdens krachttraining had tribulus evenmin effect.

Voor erecties is er iets meer te zeggen: daar ging het soms wat vooruit, maar het bewijs daarvoor is zwak. Voor uw testosteron is tribulus geen aanrader.

Horny goat weed

Horny goat weed (Epimedium) komt uit de traditionele Chinese geneeskunde. De belangrijkste stof erin heet icariin. Bij ratten verbeterden daarmee de erectie en de aanmaak van testosteron. Bij mannen met erectieproblemen is die stof voor zover bekend niet getest, dus wat erover wordt beweerd, rust vooral op dierproeven.

Wees ook voorzichtig met potentiemiddelen die horny goat weed of andere 'kruiden' op het etiket zetten: kruidenmiddelen kunnen volgens het Voedingscentrum vervuild zijn met gewone geneesmiddelen.

Sfeerbeeld: een hand bekijkt losse capsules door een vergrootglas naast een open wit potje

Waarom een booster soms meer bevat dan op het etiket staat

Wat in het potje zit, is niet altijd wat op het etiket staat. Van de sportsupplementen die in laboratoria zijn getest, bevatte ongeveer 9 tot 15 procent verboden of niet toegelaten stoffen (bron). Meestal ging het om oppeppende middelen en anabole stoffen, het vaakst in middelen voor spieropbouw, voor het afvallen of voor vlak voor de training.

Bij middelen voor de potentie speelt iets anders: daarin kan een verborgen erectiemiddel zitten. De NVWA noemt sildenafil, een van de stoffen in erectiepillen, als voorbeeld van een gevaarlijke en verboden stof in supplementen. Zulke stoffen staan vaak niet op het etiket, maar kunnen ernstige bijwerkingen geven.

In het Europese waarschuwingssysteem voor voedsel waren erectiemiddelen tussen 2011 en 2022 de geneesmiddelen die het vaakst in supplementen werden gemeld. Extra gevaarlijk is dat voor wie hartmedicijnen met nitraten of poppers gebruikt: die mag geen erectiepillen nemen. Met een verborgen erectiemiddel weet u niet eens dat u dat doet.

Wees dus voorzichtig met wat u op internet koopt. Er kunnen verboden en gevaarlijke stoffen in zitten, en de NVWA houdt geen toezicht op buitenlandse webshops. Middelen met stoffen uit yohimbe zijn verboden, maar via internet vaak nog wel te koop. En Mucuna pruriens, dat in ongeveer een op de zes boosters zit, staat bij het Voedingscentrum op hetzelfde lijstje als ashwagandha: niet gebruiken.

Combineren, timing en pauzes: wat is onderbouwd?

Ook wij gaven hier eerder kant-en-klare 'stacks': vaste combinaties voor een vaste periode van acht tot twaalf weken. Voor geen van die combinaties vonden wij bewijs dat ze samen beter werken dan los.

Basisstack: vitamine D met zink en magnesium

Het idee is tekorten aanvullen, vooral in de winter. Neem vitamine D als u een donkere huid heeft, weinig buiten komt of 70 jaar of ouder bent, en dan 10 of 20 microgram. Zink en magnesium alleen als daar een reden voor is.

Tel wel alles op: een multivitamine bevat vaak al vitamine D, en in boosters zit vaak al veel zink. Zo komt u makkelijk boven de grenzen die hierboven staan.

Stressstack: ashwagandha met magnesium

Deze valt voor ons af, want ashwagandha raadt het Voedingscentrum af. Dat magnesium bij stress iets doet voor uw testosteron, hebben wij niet onderbouwd gevonden. Stress verdient wel aandacht, maar op een andere manier. Wat wel helpt, staat in stress en seks.

Libido- en energiestack: tongkat ali

Het idee was tongkat ali, eventueel met de basis erbij, voor meer zin en energie. Deze valt voor ons ook af: de Europese voedselautoriteit kon de veiligheid van een wortelextract van tongkat ali niet vaststellen. Minder zin of minder energie heeft vaak ook een andere oorzaak, zoals een ziekte, medicijnen of een depressie. Die verdient eerst aandacht.

Cycleren: nodig of niet?

Het advies om supplementen in kuren van acht tot twaalf weken te nemen, met een pauze ertussen zodat het lichaam niet went, stond ook in een eerdere versie van dit artikel. Een onderbouwing daarvoor hebben wij niet gevonden.

Langer gebruik is nauwelijks bekeken: fenegriek is meestal acht tot twaalf weken getest, ashwagandha hooguit een half jaar. Wat er daarna gebeurt, is dus grotendeels onbekend. Dat pleit eerder voor voorzichtigheid dan voor een vast schema.

Sfeerbeeld: een rustige slaapkamer in het ochtendlicht met een linnen dekbed en een glas water

Wanneer supplementen niet werken

Slaap telt mee, al is het minder simpel dan vaak wordt gezegd. Een hele nacht niet slapen verlaagt het testosteron. Een paar nachten wat korter slapen deed dat niet aantoonbaar. Van een korte nacht hoeft u dus niet wakker te liggen.

Snurkt u, stopt u 's nachts soms even met ademen en bent u overdag erg slaperig? Dan kan het slaapapneu zijn. Mannen met slaapapneu hebben gemiddeld een lager testosteron. Maak dan een afspraak bij de huisarts.

Overgewicht telt ook mee. Bij mannen met flink overgewicht stijgt het testosteron als ze afvallen, en meer naarmate ze meer afvallen. Wie juist veel sport en te weinig eet, kan het omgekeerde zien. Bij sporters die korte tijd te weinig energie binnenkregen, daalde het testosteron vaak, maar niet altijd.

Spanning en stress spelen mee bij erectieproblemen. Bij dieren remt langdurige stress de aanmaak van testosteron. Of dat bij mannen ook zo werkt, is voor zover wij weten niet goed uitgezocht. Praktische tips voor de basis staan in onze stukken over testosteron en voeding en krachttraining en testosteron.

Sfeerbeeld: een man stopt in de gang een potje supplementen in zijn tas

Wanneer naar de huisarts?

Heeft u al langer minder zin in seks of moeite met een erectie? Ga dan eerst naar de huisarts, en neem uw potjes mee. Met de huisarts kunt u uitzoeken wat bij u de oorzaak is. Bij erectieproblemen spelen gedachten, gevoelens, hormonen, zenuwen en bloedvaten allemaal mee, en ook overgewicht, hart- en vaatziekten, diabetes en stress.

Testosteron als medicijn komt pas in beeld bij een aangetoond tekort: klachten die erbij passen, en een te laag testosteron bij twee aparte metingen. Voor gewoon ouder worden is het volgens het Farmacotherapeutisch Kompas niet bedoeld. Welke klachten bij een tekort kunnen passen, ziet u in laag testosteron: de symptomen.

Gebruikt u medicijnen, overleg dan met uw arts of apotheker voordat u een kruidenmiddel neemt. Kruiden kunnen de werking van medicijnen verminderen of juist versterken. Krijgt u klachten van een supplement, neem dan contact op met uw huisarts en meld het bij Bijwerkingencentrum Lareb.

Sfeerbeeld: een man en een vrouw wandelen in de ochtendnevel langs een sloot met knotwilgen

Wat raden wij aan?

Begin bij de basis: goed slapen en een gezond gewicht. Beweeg genoeg en eet gevarieerd; dan krijgt u meestal al genoeg voedingsstoffen binnen, zonder potjes. Het totaalplaatje staat in testosteron verhogen na uw 40ste.

Wilt u toch iets slikken, houd het dan klein. Neem vitamine D als u een donkere huid heeft, weinig buiten komt of 70 jaar of ouder bent. Laat ashwagandha, tongkat ali, shilajit en D-asparaginezuur staan, en verwacht van tribulus en horny goat weed niets voor uw testosteron. Koop supplementen alleen bij een Nederlandse winkel of webshop, en tel de zink en magnesium uit al uw potjes bij elkaar op.

Gaat het u vooral om meer plezier in bed, kijk dan ook eens naar wat u samen kunt doen. Ideeën vindt u bij onze speeltjes voor hem, en in de mannentest ziet u in een paar vragen wat bij u past.

Veelgestelde vragen

Antwoorden op uw vragen KlikTik op een vraag voor het antwoord
Helpen testosteronboosters als u geen tekort heeft?

Meestal niet. Vitamine D, zink, ZMA en tribulus veranderen het testosteron van mannen zonder tekort niet duidelijk. Fenegriek en ashwagandha gaven gemiddeld hooguit een kleine stijging. Ashwagandha raadt het Voedingscentrum af, en van een wortelextract van tongkat ali is de veiligheid volgens de Europese voedselautoriteit niet aangetoond.

Welk supplement verhoogt testosteron het meest?

Geen enkel supplement verhoogt het testosteron van gezonde mannen duidelijk en betrouwbaar. Bij een echt zinktekort helpt aanvullen, maar zo'n tekort is in Nederland zeldzaam. Tongkat ali gaf vooral bij mannen met een te laag testosteron een stijging, maar de veiligheid van een wortelextract is niet aangetoond en wij raden het af. Ashwagandha raadt het Voedingscentrum af.

Wat is het verschil tussen testosteron verhogen en testosteron slikken?

Een supplement probeert hooguit de eigen aanmaak te steunen en hoort geen testosteron te bevatten. Testosteron als medicijn schrijft de arts alleen voor bij een aangetoond tekort, met klachten en twee aparte metingen. Misbruik van testosteron, vaak in hoge doses, kan ernstige problemen geven aan hart en bloedvaten, lever en psyche. Hoge doses remmen ook de aanmaak van zaadcellen, en de teelballen worden kleiner.

Zijn testosteronboosters uit de winkel hun geld waard?

Meestal niet. Een booster bevat gemiddeld ruim acht ingrediënten, en van de meeste is niet bekend wat ze met testosteron doen. Vitaminen en mineralen zitten er vaak ruim boven de dagbehoefte in. Ook lovende recensies zeggen weinig: bij populaire boosters op Amazon bleek het grootste deel van de recensies over meer zin niet betrouwbaar.

Kunt u meerdere testosteronsupplementen combineren?

Dat kan, maar tel dan alles bij elkaar op. Zink in totaal niet boven 25 milligram per dag, magnesium uit supplementen niet boven 250 milligram, en vitamine D niet meer dan het advies. Dat combinaties samen beter werken, hebben wij niet onderbouwd gevonden. Meer potjes geven vooral meer kans op te veel.

Hoe lang duurt het voordat een supplement effect heeft?

Dat verschilt per middel, en voor de meeste is het niet goed bekend. Fenegriek is meestal acht tot twaalf weken getest, ashwagandha tot een half jaar. Wat er bij gebruik langer dan een half jaar gebeurt, is nauwelijks bekend. Het snelle effect dat over D-asparaginezuur wordt gemeld, is later niet bevestigd; een hoge dosis verlaagde het testosteron juist.

Zijn testosteronsupplementen veilig?

Niet vanzelf. Ashwagandha en Mucuna pruriens raadt het Voedingscentrum af vanwege zeer ernstige bijwerkingen, en van een wortelextract van tongkat ali kon de Europese voedselautoriteit de veiligheid niet vaststellen. Zink, magnesium en vitamine B6 zitten in boosters soms boven de grenzen, en shilajit kan zware metalen bevatten. In supplementen kunnen verboden stoffen zitten die niet op het etiket staan, zoals sildenafil. Gebruikt u medicijnen, overleg dan eerst met uw arts of apotheker.

Verkoopt De Paarse Keizerin testosteronsupplementen?

Nee. Wij verkopen geen testosteronsupplementen of testosteronboosters.

Bronnen en verantwoording

Gebaseerd op het Voedingscentrum, de NVWA, Thuisarts, het Farmacotherapeutisch Kompas, EFSA en overzichten per middel; waar het bewijs dun is, staat dat erbij.

  1. Voedingscentrum. Vitamine D. bekijk bron
  2. Voedingscentrum. Zink. bekijk bron
  3. Voedingscentrum. Magnesium. bekijk bron
  4. Voedingscentrum. Vitamine B6. bekijk bron
  5. Voedingscentrum. Voedingssupplementen. bekijk bron
  6. Voedingscentrum. Kruidenpreparaten. bekijk bron
  7. NVWA. Risico's van voedingssupplementen. bekijk bron
  8. Thuisarts.nl (NHG). Mijn penis wordt minder stijf. bekijk bron
  9. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil weten hoe seks kan veranderen als ik ouder word. bekijk bron
  10. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil erectie-pillen gaan gebruiken. bekijk bron
  11. Thuisarts.nl (NHG). Ik denk dat ik slaap-apneu heb. bekijk bron
  12. Zorginstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas. Testosteron. bekijk bron
  13. Europese Commissie (2012). Verordening (EU) nr. 432/2012 tot vaststelling van een lijst van toegestane gezondheidsclaims. Publicatieblad van de Europese Unie, L 136. bekijk bron
  14. Europese Commissie. Novel Food Catalogue: Eurycoma longifolia Jack. bekijk bron
  15. EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (2021). Safety of Eurycoma longifolia (Tongkat Ali) root extract as a novel food pursuant to Regulation (EU) 2015/2283. EFSA Journal, 19(12). bekijk bron
  16. Paez-Allendes L e.a. (2026). Vitamin D supplementation, total testosterone, and androgen bioavailability markers in adult men: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutrients, 18(13). bekijk bron
  17. D'Andrea S e.a. (2021). Relationship of vitamin D status with testosterone levels: a systematic review and meta-analysis. Endocrine, 72(1). bekijk bron
  18. Jiao Y, Feng Z, Zhang T, Chen X (2025). Impact of vitamin D3 supplementation on androgens and semen parameters in infertile men: a systematic review and meta-analysis based on prospective randomised controlled trials. Archivos Españoles de Urología, 78(6). bekijk bron
  19. Te L, Liu J, Ma J, Wang S (2023). Correlation between serum zinc and testosterone: a systematic review. Journal of Trace Elements in Medicine and Biology, 76. bekijk bron
  20. Kerksick CM e.a. (2018). ISSN exercise and sports nutrition review update: research and recommendations. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 15(1). bekijk bron
  21. Wilborn CD e.a. (2004). Effects of zinc magnesium aspartate (ZMA) supplementation on training adaptations and markers of anabolism and catabolism. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 1(2). bekijk bron
  22. Fornalik M e.a. (2026). Hormonal modulation with Withania somnifera: systematic review and meta-analysis of randomized-controlled trials. Planta Medica, 92(8). bekijk bron
  23. Coope OC e.a. (2026). Back to the roots: safety and tolerability of standardised ashwagandha (Withania somnifera) root extract in healthy adults. A systematic review of biomarkers and adverse events. Pharmaceuticals, 19(5). bekijk bron
  24. Smith SJ, Lopresti AL, Teo SYM, Fairchild TJ (2021). Examining the effects of herbs on testosterone concentrations in men: a systematic review. Advances in Nutrition, 12(3). bekijk bron
  25. Leisegang K e.a. (2022). Eurycoma longifolia (Jack) improves serum total testosterone in men: a systematic review and meta-analysis of clinical trials. Medicina, 58(8). bekijk bron
  26. Yang P e.a. (2026). Effects of oral fenugreek-derived preparations on testosterone-related outcomes in adult men: a systematic review and meta-analysis of randomized placebo-controlled trials. Frontiers in Nutrition, 13. bekijk bron
  27. Stohs SJ (2014). Safety and efficacy of shilajit (mumie, moomiyo). Phytotherapy Research, 28(4). bekijk bron
  28. Pandit S e.a. (2016). Clinical evaluation of purified Shilajit on testosterone levels in healthy volunteers. Andrologia, 48(5). bekijk bron
  29. Hussain A, Saeed A (2024). Hazardous or advantageous: uncovering the roles of heavy metals and humic substances in Shilajit (phyto-mineral) with emphasis on heavy metals toxicity and their detoxification mechanisms. Biological Trace Element Research, 202(12). bekijk bron
  30. Roshanzamir F, Safavi SM (2017). The putative effects of D-aspartic acid on blood testosterone levels: a systematic review. International Journal of Reproductive BioMedicine, 15(1). bekijk bron
  31. Melenikioti E e.a. (2026). Dietary lithium, silicon, and boron: an updated critical review of their roles in metabolic regulation, neurobiology, bone health, and the gut microbiome. Nutrients, 18(3). bekijk bron
  32. Vilar Neto JO e.a. (2025). Effects of Tribulus (Tribulus terrestris L.) supplementation on erectile dysfunction and testosterone levels in men: a systematic review of clinical trials. Nutrients, 17(7). bekijk bron
  33. Gu C e.a. (2026). Icariin: from preclinical promise to clinical reality, a critical evidence-based assessment. Frontiers in Pharmacology, 17. bekijk bron
  34. Clemesha CG, Thaker H, Samplaski MK (2020). 'Testosterone boosting' supplements composition and claims are not supported by the academic literature. World Journal of Men's Health, 38(1). bekijk bron
  35. Balasubramanian A e.a. (2019). Testosterone imposters: an analysis of popular online testosterone boosting supplements. Journal of Sexual Medicine, 16(2). bekijk bron
  36. Petre GC e.a. (2023). Dietary supplements for erectile dysfunction: analysis of marketed products, systematic review, meta-analysis and rational use. Nutrients, 15(17). bekijk bron
  37. Al-Saad N e.a. (2026). Systematic review of undeclared prohibited substances and pharmacological adulterants in dietary supplements: prevalence, detection, and risks in sport. Frontiers in Sports and Active Living, 8. bekijk bron
  38. Amidžić M e.a. (2023). Notifications and health consequences of unauthorized pharmaceuticals in food supplements. Pharmacy, 11(5). bekijk bron
  39. Su L e.a. (2021). Effect of partial and total sleep deprivation on serum testosterone in healthy males: a systematic review and meta-analysis. Sleep Medicine, 88. bekijk bron
  40. Wang H e.a. (2023). Obstructive sleep apnea and serum total testosterone: a system review and meta-analysis. Sleep and Breathing, 27(3). bekijk bron
  41. Corona G e.a. (2013). Body weight loss reverts obesity-associated hypogonadotropic hypogonadism: a systematic review and meta-analysis. European Journal of Endocrinology, 168(6). bekijk bron
  42. Guisado-Cuadrado I e.a. (2026). Biochemical responses to experimentally induced short-term low energy availability in athletes: a systematic review. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports, 36(3). bekijk bron
  43. Kaltsas A e.a. (2026). Psychological stress and male infertility: oxidative stress as the common downstream pathway. Biomedicines, 14(2). bekijk bron

Laatst bijgewerkt op 19 oktober 2026.

Leestips van de Keizerin

Reactie plaatsen

Let op: opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.