Buikpijn bij of na seks? Dít zijn de meest voorkomende oorzaken en oplossingen

De tien meest voorkomende oorzaken

Hieronder bespreken wij de oorzaken in volgorde van hoe vaak ze voorkomen, van alledaags tot zeldzamer. Voor de meeste oorzaken geldt: pijn die kort duurt en vanzelf wegtrekt is doorgaans onschuldig. Aanhoudende of hevige pijn hoort altijd bij een huisarts thuis.

1. Orgasme en samentrekkende bekkenbodemspieren

Wat gebeurt er? Tijdens een orgasme trekken de spieren van de bekkenbodem en baarmoeder krachtig samen. Dit is een natuurlijk proces dat bij sommige vrouwen lichte krampen in de onderbuik geeft. Bergman en Lagro-Janssen beschrijven dit in Huisarts & Wetenschap (2026) als de meest voorkomende, goedaardige oorzaak van orgasmegerelateerde buikpijn.

Hoe lang duurt het? De pijn verdwijnt meestal binnen enkele minuten. Een doffe nadruk in de onderbuik kan een uur of twee blijven hangen.

Wat kunt u zelf doen?

• De ademhaling na het vrijen rustig omlaag brengen om de bekkenbodem te ontspannen.
• Ontspanningsoefeningen voor de bekkenbodem doen.
• Een warme kruik op de buik leggen.

2. Te gespannen bekkenbodemspieren

Een chronisch aangespannen bekkenbodem kan na het vrijen langer napijn geven. Vaak ontstaat dit door angst voor pijn: kleine wondjes of droogheid bij een eerdere vrijpartij maken dat de spieren zich onbewust spannen tijdens de volgende keer. Daardoor wordt het vrijen pijnlijker, de angst groter, en de spanning hardnekkiger. Meer over deze cirkel leest u in ons artikel over pijn bij vrijen. Voldoende opwinding, glijmiddel en bekkenbodem-ontspanning helpen om de cirkel te doorbreken; een bekkenfysiotherapeut kan ondersteunen.

3. Diepe penetratie en houding

Als de pijn alleen optreedt bij bepaalde standjes en kort duurt, is een te diepe penetratie meestal de oorzaak. Verander van houding, of kies een standje waarin de vrouw de diepte zelf bepaalt. Deze standjes zijn vriendelijker bij gevoeligheid voor diepte. Een hulpmiddel als de OHNUT begrenst de diepte fysiek.

4. Menstruatie en hormonen

Rond de menstruatie is de baarmoeder gevoeliger en kan druk op de baarmoederhals napijn geven. Een orgasme werkt voor sommige vrouwen juist verzachtend op menstruatiekramp, voor anderen verergert het deze kortdurend. Beide reacties zijn normaal en geen reden tot zorg. Lees meer over hormoonschommelingen in ons artikel over de menstruatiecyclus.

5. Lucht in vagina of darmen

Door beweging tijdens het vrijen komt er lucht in de vagina of darmen. Wordt het ontsnappen van die lucht tegengehouden, bijvoorbeeld uit verlegenheid, dan kan dit korte buikpijn geven. De pijn verdwijnt zodra de lucht weg kan. Constipatie kan een vergelijkbaar opgeblazen gevoel geven; meer informatie staat bij de Maag Lever Darm Stichting.

6. Blaasontsteking of urineweginfectie

Een blaasontsteking of bredere urineweginfectie geeft vaak een branderig gevoel bij plassen, druk laag in de buik en buikpijn na het vrijen. Andere signalen zijn pijn in de onderrug, vaker moeten plassen en soms bloed in de urine. Thuisarts.nl over blaasontsteking beschrijft wanneer u contact opneemt met de huisarts.

7. Endometriose

Endometriose is een chronische aandoening waarbij weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies zich op andere plekken bevindt, zoals eierstokken, buikvlies of darmen. Veel vrouwen met endometriose hebben heftige menstruatiepijn, pijn bij diepe penetratie en buikpijn na de seks. Herkent u dit, bespreek het dan met uw huisarts. De patiëntenvereniging Endometriose Stichting biedt aanvullende informatie en lotgenotencontact.

8. Vleesbomen en een gekantelde baarmoeder

Vleesbomen (myomen) zijn goedaardige knobbels in of op de baarmoeder. Ze geven vaak geen klachten, maar kunnen pijn bij diepe penetratie, zware menstruatie en buikpijn na seks veroorzaken. Een naar achteren gekantelde baarmoeder (retroflexie) is op zichzelf onschuldig, maar wordt bij diepe penetratie sneller aangetikt. Voor beide situaties helpt het kiezen van standjes waarbij u de diepte zelf bepaalt.

9. Ovariumcysten, verklevingen en bekkenontsteking

Eierstokcysten zijn meestal onschuldige, met vocht gevulde blaasjes. Druk op zo'n cyste tijdens het vrijen kan een doffe pijn in de onderbuik geven. Verklevingen zijn littekenweefsel in de buik, ontstaan na operatie, ontsteking of endometriose, die soms pijn geven bij beweging of seks. Een bekkenontsteking (Pelvic Inflammatory Disease, PID) is een ontsteking van baarmoeder, eileiders of eierstokken, vaak veroorzaakt door een onbehandelde chlamydia- of gonorroe-infectie. Bij koorts, hevige buikpijn, abnormale afscheiding of bloedverlies tussen menstruaties door belt u dezelfde dag uw huisarts; onbehandelde bekkenontsteking kan tot blijvende schade leiden.

10. Soa's en een verschoven spiraaltje

Sommige seksueel overdraagbare aandoeningen, met name chlamydia en gonorroe, kunnen buikkrampen geven tijdens en na het vrijen. Soms verlopen ze stil, zonder duidelijke andere klachten. Twijfelt u, laat u dan testen bij de GGD of via uw huisarts; informatie en een online keuzehulp vindt u bij Soa Aids Nederland.

Heeft u een spiraaltje (IUD), dan kan dat in zeldzame gevallen verschuiven en pijn in de onderbuik geven, vooral bij of na het vrijen. Bergman en Lagro-Janssen noemen dit in H&W 2026 als specifieke mechanische oorzaak. Bij aanhoudende pijn of niet langer voelbare draadjes neemt u contact op met uw huisarts.

Bij langdurige bekkenpijn die ook tussen vrijpartijen door blijft, wordt soms gedacht aan pelvic congestion syndrome (PCS), waarbij verwijde aderen in het bekken voor zeurende pijn zorgen. Dit is een specialistische diagnose; uw huisarts kan u zo nodig verwijzen.