Het korte antwoord

Een open relatie bespreekt u het best eerst met uzelf: waarom wilt u het, en hoe ziet u het voor zich? Kies dan een rustig moment met tijd, en verwacht geen besluit in één avond. Een vragenspel voor stellen vinden wij een fijne ijsbreker. Neem Discover Your Lover (in het Engels): de kaarten lopen rustig op van romantisch naar gedurfd, en wat te ver gaat, slaat u gewoon over.

  • Begin klein, met een eerste proef en een datum om samen terug te kijken.
  • Spreek af wat mag, wat niet, en wat u van elkaar wilt horen.
  • Met een ander altijd een condoom dat goed past, zoals onze condooms op maat, en af en toe een soa-test.
  • Wil een van u het niet, dan is dat ook een antwoord.

Wilt u weten waar u samen staat? Vul allebei onze stoplichtlijst in.

Soms begint het met een grapje op de bank, na het tweede glas wijn.

Half lachend, half gemeend. De volgende ochtend weet u allebei niet meer zeker of het een grapje was. Of u loopt er zelf al een tijd mee rond, en u weet niet hoe u erover moet beginnen.

Gaat het u om verliefd worden op meer dan één persoon, lees dan over polyamorie en seks. Wilt u vooral samen naar een club, dan vertellen we bij een eerste keer in een parenclub hoe zo'n avond gaat. Maar voor het zover is, wordt er gepraat. Meestal meer dan één keer.

Inhoudsopgave

Wat is een open relatie?

Een open relatie is een vaste relatie waarin u allebei weet en goedvindt dat u ook met anderen mag vrijen. Het verschil met vreemdgaan: het gebeurt niet stiekem.

Hoe open, dat bepaalt u samen. Bij het ene stel blijft het bij zoenen, het andere gaat samen op pad, en bij een derde gaat ieder af en toe zijn eigen gang. Gaat het om liefde voor meer dan één persoon, dan heet het polyamorie. Zoeken stellen samen anderen op, in een parenclub, een club in België of een erotische sauna, dan spreekt men van swingen of partnerruil.

Zeldzaam is het niet. In Vlaanderen zei bijna een op de drie volwassenen dat ze ooit, met instemming van hun partner, seks of een relatie met een ander hadden (bron). Dat kon een open relatie zijn, maar ook een trio of swingen. Tegelijk ziet twee derde zichzelf alleen in een monogame relatie, in elke leeftijdsgroep. En zestigplussers hadden het in hun leven net zo vaak gedaan als jongere mensen. Alleen deden ze het in het laatste jaar een stuk minder: ongeveer een op de twintig.

En wie het doet, is gemiddeld net zo tevreden over de relatie en over de seks als wie alleen met elkaar vrijt.

Spellen die het gesprek op gang brengen

Bekijk alle erotische spellen

Waarom na al die jaren?

Soms is het gewoon nieuwsgierigheid: hoe zou het zijn met een ander, na al die jaren met dezelfde? Heel normaal, vindt relatie- en sekstherapeut Nina Jares. Bij sommige stellen groeit met de jaren de behoefte aan nieuwe ervaringen. En fantaseren over een ander zegt niet automatisch dat er in uw relatie iets ontbreekt.

Jares maakt ook een mooi onderscheid. Actief trouw bent u als u trouw blijft terwijl er zin en gelegenheid is. Passief trouw bent u als de gelegenheid er nooit was, of uit lafheid, of omdat het u eigenlijk niet interesseert. Welke van de twee bent u?

Een relatieadviseur uit Zürich zegt het kort: seks met anderen is vaak een vervanging of een toevoeging. Een toevoeging aan een relatie die al goed is, is een goed begin. Staat het thuis al onder druk, werk daar dan eerst aan. En wil de een veel meer seks dan de ander, dan gaat het zelden goed als een open relatie dat gat moet vullen.

Bij Bettina Voos kwam het idee van haar man Mark. Na achtendertig jaar monogamie zei hij dat hij het niet erg zou vinden als zij buiten de deur ging kijken. Ze moest haar hele wereldbeeld bijstellen, schrijft ze in haar wekelijkse verhalen op Open boek.

Hoe begint u erover?

Begin bij uzelf, raadt de Amerikaanse relatietherapeut Martha Kauppi aan. Wat trekt u erin aan? Wat hoopt u te beleven, en wat kan er misgaan? Hoe beter u dat weet, hoe beter de ander u kan volgen.

Dan het moment. Niet aan de telefoon, maar als er tijd is en niemand u stoort. Dus ook niet tussen de soep en de aardappelen. Anders hoort uw partner vooral dat u weg wilt, of dat hij of zij niet meer genoeg is. Reken niet op een besluit in één avond, en probeer niet over te halen.

Luisteren is nog geen ja zeggen. In dit eerste gesprek hoeft niemand iets te beslissen: u wilt vooral horen wat de ander belangrijk vindt.

Bettina en Mark vonden een slimme omweg: boeken. Ze lazen er samen een hele stapel, van Wellust van seksuoloog en arts Elise van Alderen tot boeken over open relaties. Die werden een veilig begin, zonder meteen in hun eigen bed te hoeven graven. Ze begonnen voorzichtig: ‘Ik lees hier dat sommige mensen heel onzeker worden als hun partner op een afspraak is, daar kan ik me wel iets bij voorstellen.’

Of begin bij uw fantasieën: wat gaat er door uw hoofd als u aan een ander denkt? Hoe u zo'n gesprek luchtig houdt, staat in praten over seks.

Stoplichtlijst: wat is groen, oranje of rood?

Naar een idee van een Zwitserse relatieadviseur. Vul de lijst ieder apart in, zonder bij de ander te kijken. Groen: dat zie ik zitten. Oranje: misschien, eerst praten. Rood: dat wil ik niet.

Aan de beurt: degene die begint

Flirten met een ander

Zoenen met een ander

Samen een avond naar een club, alleen om te kijken

Samen vrijen met een ander erbij

Ieder apart vrijen met een ander

Iemand uit onze vrienden- of kennissenkring

Een afspraakje bij ons thuis

Blijven slapen bij een ander

Dezelfde persoon vaker zien

Een profiel op een datingsite of in een app

Vooraf weten dat er een afspraakje is

Achteraf horen hoe het was

Wat u kiest, blijft op uw eigen scherm.

Begin klein: een proef, geen afspraak voor altijd

Maak er eerst een proef van, raadt Kauppi stellen aan. Dat haalt de druk eraf, want hoe u zich voelt als het echt gebeurt, weet u vooraf niet. Zet er meteen een datum bij om samen terug te kijken: wat ging goed, wat niet, en wat is de volgende stap?

Houd die eerste proef klein, met weinig intimiteit of een losse afspraak, en voel hoe dat bevalt. Sommige stellen gaan eerst samen naar een club, alleen om te kijken. Daar hoeft u niets. Welke clubs er zijn, staat bij de beste parenclubs.

Een ervaring die we lazen: een stel dat al bijna twintig jaar getrouwd is, praatte en fantaseerde er lang over, en speelde het zelfs na met speeltjes. Het deed vooral iets met hen tweeën: ze gingen beter met elkaar praten, en de seks samen werd veel beter.

Een ander stel ging samen naar een avond voor swingers en deed daar niets. Alleen al het praten erover gaf zoveel vuur, schreven ze, dat ze zich weer tieners voelden.

Welke afspraken maken stellen?

In Frankrijk vroeg het peilingbureau Ifop tweeduizend mensen naar de open relatie. Opdrachtgever was een datingsite voor mensen met een relatie, dus neem de cijfers met een korreltje zout. Het bureau spreekt van een aanhangsel bij het contract.

Van de mensen met een open relatie spraken zes op de tien een condoom af. Daarna kwamen deze regels het vaakst terug: niet met de mensen om u heen over uw avonturen praten, geen ander mee naar huis nemen, en niemand uit de eigen vriendenkring. Ruim een op de drie hield het bij avonturen op reis.

WaaroverOm samen te beantwoorden
Veilig vrijenAltijd een condoom met een ander? En hoe vaak laat u zich testen?
Met wieMag iedereen, of liever niemand uit de vriendenkring, de familie of de buurt?
WaarMag het thuis, of alleen ergens anders?
Hoe vaakHoe vaak mag het, en mag u dezelfde persoon vaker zien?
De nachtSlaapt u na een afspraakje altijd thuis?
VertellenWilt u het vooraf weten, achteraf horen, of liever niet?
GevoelensWat doet u als een van u verliefd wordt?
Alleen van u tweeWat blijft van u samen: een plek, een gewoonte, iets in bed?

Bij Bettina en Mark gold in het begin: na een afspraakje slapen we thuis. Toen Mark een vaste vriendin kreeg, had Bettina liever dat hij daar bleef slapen dan dat hij slaapdronken naar huis reed. Zo ging er een regel het raam uit, schrijft ze.

Hun relatietherapeut, Joost Horsten, vond dat ze zo'n regel beter moesten uitpluizen. Was blijven slapen te intiem, maakte het onzeker, of vonden ze het gewoon naar om alleen wakker te worden? Zijn advies: schrijf de afspraken op en neem ze elk half jaar opnieuw door. Bettina geeft eerlijk toe dat ze dat nog steeds niet hebben gedaan.

Eén afspraak kunt u niet maken: dat niemand verliefd wordt. Spreek wel af wat alleen van u tweeën blijft. De Weense sociaal wetenschapper Stefan Ossmann noemt dat een anker: een of twee dingen die u alleen samen doet, zoals dat ene restaurant waar u nooit met een ander komt.

Wat wilt u horen, en wat liever niet?

De een wil vooraf weten dat er een afspraakje is, de ander hoort liever achteraf hoe het was. En sommigen willen helemaal niets weten. In de Franse peiling hield het elkaar ongeveer in evenwicht: 42 procent sprak af er niets over te vertellen, 35 procent juist dat ze het altijd zeggen als er iemand was. In het Vlaamse onderzoek staat de stille variant zelfs in de vragenlijst, met een Engelse naam: don't ask, don't tell.

Een man wiens vrouw de vrijheid kreeg om met anderen te vrijen, vroeg de eerste keer naar alle details. Tien jaar later lieten die details hem nog steeds niet los, vertelde hij. Begin dus liever met weinig. Meer horen kan altijd nog. Vergeten niet.

En de jaloezie?

Die kan komen, soms op een onverwacht moment. Een relatietherapeut in Bern raadt aan om er vooraf in gedachten mee te oefenen. Kunt u het verdragen dat uw partner zich mooi aankleedt voor een ander? Dat hij of zij met glinsterende ogen thuiskomt, omdat de seks zo spannend was?

Bettina kende de angst die daarbij hoort. Vindt Mark mij nog wel leuk? Ben ik te dik, te oud? Later bleek ze juist nauwelijks jaloers, en vroeg ze zich af of dat wel normaal was. Niets mis mee, zei haar therapeut: dat ziet hij in ongeveer de helft van de open relaties in zijn praktijk. Cijfers uit onderzoek zijn er niet, zei hij er eerlijk bij.

En soms werkt het andersom. In de Franse peiling zei ruim de helft dat de wetenschap dat de partner met een ander vrijt, hun zin in die partner juist groter maakte. Voelt u toch die steek, kijk dan wat eronder zit. Bij polyamorie en seks leest u hoe u jaloezie en afgunst uit elkaar houdt.

Veilig vrijen met een ander

Wie met een ander vrijt, weet niet altijd met wie die ander nog meer vrijt. Een condoom hoort er dus bij: bij seks in de vagina of de anus, en ook bij pijpen. Neem elke keer een nieuw condoom, en laat olie, bodylotion en vaseline weg, want daardoor werkt een condoom minder goed. Een glijmiddel op waterbasis, zoals onze Hydra+, gaat wel samen met condooms. Zit een gewoon condoom te strak, probeer dan een ruimer condoom, zoals MY.SIZE maat 60; kleinere en grotere maten vindt u bij onze condooms op maat.

Laat u daarnaast af en toe testen op soa's, bij de huisarts of de GGD. Ook als u nergens last van heeft, en ook als u goede afspraken heeft. Wie met verschillende mensen vrijt, kan dat bijvoorbeeld twee keer per jaar doen (bron). Een gewone soa-test ziet niet alles: herpes en genitale wratten bijvoorbeeld niet. En spreekt u af dat u alleen buiten de deur een condoom gebruikt, dan blijft af en toe een test goed, voor u allebei.

Condooms die goed passen

Bekijk alle condooms op maat

Als een van beiden het niet wil

De Vlaamse seksuologe Chloé De Bie ziet in haar praktijk te vaak dat de motivatie niet gelijk is. De een wil het echt graag, de ander gaat mee om de ander niet te verliezen. Een heel slechte reden, want dan gaat u over uw eigen grenzen.

Bent u het oneens, probeer dan eens een oefening van de Amerikaanse sekstherapeut Tammy Nelson. Schrijf ieder voor zich op wat u vreest, waar u over fantaseert en wat u wenst. Lees het daarna aan elkaar voor en praat erover. Wie zich gehoord voelt, komt volgens Nelson meestal samen uit op een afspraak over wat voor relatie u wilt.

En komt u na al dat praten uit op: we blijven met ons tweeën? Dan is dat wat ons betreft geen mislukking. Dan heeft u het in elk geval eerlijk uitgezocht.

En als u terug wilt?

Dat mag. Veel stellen geven het weer op, schrijft de relatietherapeut uit Bern, vaak omdat er onzekerheid, jaloezie of angst opkomt.

Een ervaring die we lazen: een stel dat al sinds hun schooltijd samen was, zette na gesprekken bij een relatietherapeut het huwelijk open. Na twee maanden kwam zij bij hem en stortte haar hart uit: hij was de enige voor haar. Hij bleek precies hetzelfde te voelen. Hun huwelijk is nu al twee jaar weer dicht, schrijft hij, en ze zijn gelukkiger dan ooit.

Wie ooit een open relatie probeerde, hoeft dat dus niet voor altijd te willen. Gaat het straks alleen nog in de club goed en thuis niet meer? Over precies die vraag schreven we in onze vragenrubriek. En een eigen seks bucketlist voor u tweeën is een mooie plek om opnieuw te beginnen.

Sfeerbeeld: een tafeltje voor twee met rode wijn en een kaarsje in een rustig restaurant

Toegift van de Keizerin

Wat u ook besluit, zoek dat ene restaurantje dat alleen van u tweeën is. Daar komt u met niemand anders.

En blijf praten. Bettina en Mark bespraken in hun eerste open jaar dingen die nooit eerder op tafel waren gekomen: wat liefde voor hen betekende, en wat ze samen absoluut niet kwijt wilden. Zo diep gingen hun gesprekken nog nooit, schreef ze. Och, als dat geen winst is. Ook als u uiteindelijk gewoon met z'n tweeën blijft.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een open relatie en polyamorie?

Bij een open relatie gaat het vooral om de vrijheid om ook met anderen te vrijen. Bij polyamorie gaat het om liefde: meer dan één liefdesrelatie tegelijk, en iedereen weet ervan. Meer leest u bij polyamorie en seks.

Is een open relatie gezond?

Gemiddeld zijn mensen in een open relatie even tevreden over hun relatie en hun seks als mensen die alleen met elkaar vrijen. Wat ertoe doet: dat u het allebei echt wilt, duidelijke afspraken maakt en veilig vrijt.

Mijn partner wil een open relatie en ik niet: wat nu?

Zeg dat eerlijk, en ga niet mee alleen om uw partner niet kwijt te raken: dan gaat u over uw eigen grenzen. Schrijf ieder op wat u vreest, waar u over fantaseert en wat u wenst, en praat daarover. Blijft het nee, dan is dat ook een antwoord.

Welke regels spreken stellen af in een open relatie?

Meestal over een condoom met een ander, wie wel en niet mag (vaak niemand uit de vriendenkring) en waar (vaak niet thuis). Ook hoe vaak, blijven slapen en wat u elkaar vertelt. Schrijf ze op en bekijk ze elk half jaar opnieuw.

Hoe stelt u een open relatie voor aan uw partner?

Ga eerst na waarom u het wilt en hoe u het voor zich ziet. Kies een rustig moment, niet aan de telefoon, en breng het als wens, niet als eis. Een boek of een verhaal over anderen kan helpen om erover te beginnen.

Bronnen en verantwoording

Algemene informatie, geen relatie- of medisch advies op maat. Ervaringen van anderen komen uit openbare bronnen, in eigen woorden of vertaald; productinformatie komt van onze eigen productpagina's.

  1. Van Den Noortgate, M. e.a. (2025). Margins or mainstream: a cross-sectional study on consensual and non-consensual non-monogamy in the general Belgian adult population. Humanities and Social Sciences Communications. bekijk bron
  2. Anderson, J.R. e.a. (2026). Countering the monogamy-superiority myth. The Journal of Sex Research, 63(1), 130-142. bekijk bron
  3. Ifop voor Gleeden (2025). Le couple libre est-il l'avenir du couple? Peiling in opdracht van een datingsite. bekijk bron
  4. Soa Aids Nederland. Informatiepagina over wanneer u een soa-test doet. bekijk bron
  5. Soa Aids Nederland. Condooms. bekijk bron
  6. Voos, B. (2026). Open boek. Verhalen over haar open relatie na 38 jaar monogamie. bekijk bron
  7. VRT NWS (2025). Interview met seksuologe Chloé De Bie over open relaties. bekijk bron
  8. Berliner Morgenpost (2023). Wie offene Beziehung ansprechen? Met Nina Jares en Stefan Ossmann. bekijk bron
  9. Paarberatung im Kanton Zürich (2025). Wie öffnen wir die Beziehung? bekijk bron
  10. Kollmeyer, B. (2021). Offene Beziehung. Paartherapie in Bern. bekijk bron
  11. Kauppi, M. (2024). Shaping consensual nonmonogamy agreements. Psychotherapy Networker. bekijk bron
  12. Nelson, T. (2015). Working with couples in non-traditional relationships. New Harbinger. bekijk bron
  13. The Cut (2017). Both sides of a breakup: an open marriage made him feel sick. bekijk bron
  14. BuzzFeed (2024). Ervaringen van lezers met een open huwelijk. bekijk bron
  15. Stichting Polyamorie Nederland (2025). Een open relatie hebben of swingen, is dat hetzelfde als polyamorie? bekijk bron

Laatst bijgewerkt op 23 oktober 2026.

Gerelateerde berichten

Reactie plaatsen

Let op: opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.