Roze bloed na het vrijen op mijn 76ste: aankijken of naar de dokter?
Het korte antwoord
Niet aankijken: elk bloedverlies na de overgang hoort u door een arts te laten beoordelen, ook als het weinig was en na het vrijen kwam. Meestal is de oorzaak een dun en kwetsbaar slijmvlies, en een afspraak binnen een week of twee is ruim op tijd.
De vraag
Hennie (76) schrijft:
Geachte Paarse Keizerin,
Hierbij wil ik u iets voorleggen wat ik aan mijn dochter niet durf te vertellen. Ik ben 76 jaar en mijn laatste menstruatie moet ergens rond mijn vijftigste zijn geweest. Vorige week zondag zijn mijn echtgenoot en ik intiem geweest, wat wij niet vaak meer doen, maar het was fijn. Toen ik daarna naar het toilet ging, zat er bloed in mijn ondergoed. Niet veel, meer een soort roze, maar het was er wel. Ik ben daar vreselijk van geschrokken. Mijn man weet van niets. Ik heb gelezen dat het van droogte kan komen en dat hoop ik dan maar. Ik wil hem niet ongerust maken en ik wil ook niet voor niets bij de dokter zitten. Mijn vraag aan u is daarom: moet ik hiermee naar de dokter, of kan ik het eerst een tijdje aankijken?
Met vriendelijke groet,
Hennie
Ons antwoord
Beste Hennie,
U moet hier iets mee, en ik ga niet om die boodschap heen draaien. Tegelijk wil ik u meteen zeggen dat u waarschijnlijk gelijk heeft over de droogte. Allebei die dingen zijn waar.
De regel is kort: elk bloedverlies dat na de overgang optreedt, hoort door een arts te worden beoordeeld. Ook als het een klein beetje is. Ook als het maar één keer gebeurde. Ook als er een logische verklaring voor lijkt te zijn, zoals het vrijen. Niet omdat het bijna altijd ernstig is, want dat is het niet, maar omdat dit het belangrijkste signaal is waarmee een aandoening van de baarmoeder zich in een vroeg stadium laat zien. En juist in dat vroege stadium is er bijna altijd iets aan te doen.
Dan de nuchtere cijfers, want die helpen tegen de nacht waarin u ligt te malen. Bij verreweg de meeste vrouwen die na de overgang bloedverlies krijgen, is de oorzaak precies wat u zelf al vermoedde: een dun en kwetsbaar slijmvlies. Zonder oestrogeen wordt de wand van de vagina zo dun dat er bij het vrijen kleine scheurtjes ontstaan die wat bloeden. Roze in plaats van rood past daarbij, en dat het na het vrijen kwam ook. Daarnaast komen poliepjes vaak voor, en dat zijn goedaardige uitstulpingen die makkelijk bloeden. Een kleiner deel van de gevallen heeft een ernstiger oorzaak, en dat is de reden dat wij dit nooit laten lopen.
Wat gaat er gebeuren als u gaat. Uw huisarts stelt een paar vragen, kijkt inwendig met een spreider, en verwijst u voor een inwendige echo. Daarmee wordt de dikte van het baarmoederslijmvlies gemeten. Is dat dun, wat bij de meeste vrouwen van uw leeftijd zo is, dan is dat een geruststellende uitslag en bent u er in één of twee afspraken vanaf. Is het dikker, dan wordt er een klein hapje weefsel weggenomen om het te onderzoeken. Dat is vervelend maar kort.
Twee dingen zijn hierbij belangrijk. Was het die ene keer, of is het daarna nog een keer gebeurd? En verliest u ook bloed op dagen dat u niet vrijt? Dat laatste is belangrijke informatie voor de arts, dus let er de komende week op.
En vertel erbij dat het na het vrijen gebeurde. Ik weet dat dat een drempel is op uw leeftijd, tegenover een dokter die uw kleinkind zou kunnen zijn. Maar het is juist de informatie die de arts het meest vertelt. Vrijen op uw zesenzeventigste is volstrekt normaal en geen arts kijkt daarvan op.
Wacht er ook niet mee tot het vanzelf overgaat. Een afspraak binnen een week of twee is ruim op tijd, dus u hoeft niet vannacht naar de huisartsenpost. Maar aankijken tot het nog eens gebeurt, is precies wat u niet moet doen.
Tot slot iets over uw man. U schrijft dat hij van niets weet. Dat begrijp ik, u wilt hem niet ongerust maken en u wilt hem zeker niet het gevoel geven dat hij u pijn heeft gedaan. Toch zou ik het hem vertellen, al was het maar omdat u anders in uw eentje met de spanning zit tot de uitslag er is. En als het inderdaad de droogte is, dan is dat goed te behandelen. Dan kunt u daarna gewoon weer vrijen, met plaatselijk oestrogeen en wat meer geduld, en is die zondag geen laatste keer geweest.
Met vriendelijke groet,
De Paarse Keizerin