Inhoudsopgave

De ziekte van Peyronie is een aandoening waarbij littekenweefsel (plaque) in de penis ontstaat, wat leidt tot kromming, pijn en vaak ook erectieproblemen. De aandoening treft naar schatting 3 tot 9% van de mannen, vooral in de leeftijd van 40 tot 60 jaar. Er zijn geen medicijnen die de ziekte kunnen genezen, maar verschillende hulpmiddelen en behandelingen kunnen ondersteuning bieden bij de klachten (Thuisarts.nl; NTVG 2014).

Een erectiepomp, ook wel vacuümpomp genoemd, kan in dat traject een waardevolle rol spelen. In dit artikel leest u wat de ziekte van Peyronie precies is, hoe een erectiepomp kan ondersteunen bij kromming en erectiestoornissen, hoe u de pomp veilig gebruikt en wat u realistisch mag verwachten. Wij baseren ons op recente medische literatuur en richtlijnen.

Wat is de ziekte van Peyronie?

Bij de ziekte van Peyronie ontstaat littekenweefsel (fibrose) in de tunica albuginea, het bindweefselvlies rondom de zwellichamen van de penis. Dit littekenweefsel is minder elastisch dan gezond weefsel, waardoor de penis tijdens een erectie krom gaat staan op de plek van de plaque. De kromstand kan naar boven, beneden, links of rechts zijn.

De precieze oorzaak is niet volledig bekend, maar herhaald microtrauma aan de penis tijdens seksuele activiteit speelt waarschijnlijk een rol. Er lijkt ook een genetische component te zijn: de ziekte is verwant aan de ziekte van Dupuytren (bindweefselvorming in de hand) en de ziekte van Ledderhose (bindweefselvorming in de voetzool). Spontane verbetering treedt slechts op bij 8 tot 12% van de mannen; bij de meerderheid stabiliseert de ziekte zich of wordt de kromming erger (Mayo Clinic, Ruiter & Meuleman 2014).

Symptomen

De meest voorkomende symptomen zijn een voelbare verharding in de penis, een kromstand tijdens een erectie, verkorting van de penis, pijn bij een erectie (vooral in de beginfase) en erectiestoornissen. Bij 40 tot 50% van de mannen met Peyronie treden erectieproblemen op. De psychologische impact kan aanzienlijk zijn: veel mannen ervaren schaamte, vermijding van intimiteit en somberheid.

Acute fase versus chronische fase

De ziekte kent twee fasen. In de acute fase (de eerste 6 tot 18 maanden) is er sprake van pijn en neemt de kromming nog toe. In deze fase is het littekenweefsel nog in ontwikkeling. In de chronische fase is de pijn verdwenen en is de kromstand stabiel. Een operatie wordt pas overwogen wanneer de ziekte minimaal 6 maanden stabiel is. Een erectiepomp kan in beide fasen worden ingezet, maar met aanpassingen in de toepassing.

Hoe kan een erectiepomp helpen bij de ziekte van Peyronie?

Een erectiepomp creeert een vacuüm rondom de penis, waardoor bloed in de zwellichamen wordt gezogen. Dit mechanisme biedt op meerdere manieren ondersteuning bij de ziekte van Peyronie.

Verbeterde bloedcirculatie

Het gebruik van een erectiepomp zorgt voor betere doorbloeding in de penis. Dit helpt het weefsel gezond te houden en kan in sommige gevallen bijdragen aan stabilisatie van de aandoening. Een goede bloedtoevoer is belangrijk om littekenvorming te beperken, waardoor de kromming niet erger hoeft te worden.

Rekken van het weefsel

Het vacuüm van een erectiepomp rekt de penis uit. Dit kan bijdragen aan het behoud van elasticiteit van het weefsel en kan in sommige gevallen verdere kromming of verkorting tegengaan. Behandelaars zetten een vacuümpomp soms in als onderdeel van een bredere aanpak, vooral in de vroege fase van de ziekte (Chung & Brock 2013).

Hulp bij erectiestoornissen

Veel mannen met de ziekte van Peyronie hebben moeite om een erectie te krijgen of te behouden. Een erectiepomp kan helpen om weer een erectie op te bouwen, ondanks de kromming, waardoor seksueel contact mogelijk blijft. Onderzoek van Raheem en collega’s (2010) liet zien dat na 12 weken dagelijks gebruik van een vacuümpomp (10 minuten, tweemaal per dag) significante verbeteringen optraden in penislengte, mate van kromming en pijn.

Illustratie bij informatief artikel over peyronie erectiepomp bij De Paarse Keizerin met medisch advies

Penile stretcher (tractie-apparaat) versus erectiepomp

Naast de erectiepomp wordt ook de penile stretcher (een tractie-apparaat) genoemd als hulpmiddel bij Peyronie. Beide apparaten werken via mechanische rek, maar er zijn belangrijke verschillen.

Een stretcher van de eerste generatie moet 3 tot 8 uur per dag gedragen worden om effect te bereiken. Nieuwere modellen claimen resultaat bij 30 tot 90 minuten per dag, maar het bewijs daarvoor komt voornamelijk uit één studie met beperkte omvang (Ziegelmann et al. 2019). De American Urological Association stelt dat penile tractie-therapie een mogelijke rol speelt, maar dat “high level evidence is lacking” en dat therapietrouw het grootste knelpunt is: veel mannen haken af door de lange draagtijd en het ongemak (AUA Peyronie’s Disease Guideline).

Een erectiepomp vraagt daarentegen slechts 10 minuten, tweemaal per dag. In de vergelijkende studie van Raheem en collega’s (2010, PMID 20438558) bereikten mannen die een vacuümpomp gebruikten een gemiddelde verbetering in kromming van circa 23 graden, tegenover ongeveer 3,6 graden bij mannen zonder behandeling. Bovendien helpt de pomp ook bij de erectiestoornis die bij bijna de helft van alle Peyronie-patiënten voorkomt, iets waar een stretcher niet voor ontworpen is.

Voor de meeste mannen is de erectiepomp daarmee de meest haalbare en veelzijdige eerste stap: het combineert ondersteuning bij kromming, weefselgezondheid en erectie in één apparaat, met een veel lagere tijdsinvestering dan een stretcher.

Belangrijke overwegingen en veilig gebruik

Stappenplan: hoe gebruikt u een erectiepomp bij Peyronie?

Een protocol dat in de praktijk vaak wordt gebruikt en aansluit bij ziekenhuisrichtlijnen (St. Antonius Ziekenhuis, Amsterdam UMC) bestaat uit de volgende stappen:

  1. Verwijder waar nodig schaamhaar rond de basis van de penis, zodat de afsluitring goed aansluit.
  2. Breng een waterbasis-glijmiddel aan op de rand van de cilinder voor een goede afsluiting.
  3. Plaats de cilinder en bouw de vacuümdruk langzaam op tot u een comfortabele erectie heeft. Stop bij pijn.
  4. Houd de erectie circa 1 tot 2 minuten vast, laat de druk los en herhaal dit cyclisch.
  5. Voer dit twee keer per dag uit, gedurende ongeveer 10 minuten per sessie, gedurende minimaal 8 tot 12 weken.
  6. Houd de eventuele afsluitring (drukring) bij een erectiepomp met ring nooit langer dan 30 minuten om.
  7. Stop direct bij pijn, blauwverkleuring, gevoelloosheid of bloeduitstortingen en overleg met uw uroloog.

Bespreek het exacte protocol altijd met uw uroloog of bekkenfysiotherapeut, zodat het past bij de fase en ernst van uw Peyronie.

Drukring versus vacuümcilinder

Er bestaan twee gebruiksvormen: een vacuümcilinder waarmee u puur traint (zonder ring), en een vacuümpomp met afsluitring waarmee u de erectie tijdens seks vasthoudt. Voor de behandeling van Peyronie (rekken en doorbloeden) volstaat de cilindersessie. Wilt u de pomp ook gebruiken voor gemeenschap, dan kunt u na de cilinder een drukring plaatsen, met een maximum van 30 minuten om afknelling te voorkomen.

Timing: acute versus chronische fase

De erectiepomp kan het meest effectief zijn in de chronische fase van de ziekte van Peyronie, wanneer de plaquevorming stabiel is en er geen verdere kromming optreedt. In de acute fase, wanneer de ziekte zich nog ontwikkelt en de kromming snel toeneemt, kan de erectiepomp pijn of schade veroorzaken. Overleg altijd met uw arts over het juiste moment om te starten.

Zorgvuldige toepassing

Als de ziekte van Peyronie ernstig is of gepaard gaat met pijn, moet de erectiepomp met uiterste voorzichtigheid worden gebruikt. Te veel vacuümkracht kan leiden tot verwonding of extra schade aan de penis. Begin altijd met een lage druk en bouw geleidelijk op.

Combinatie met andere behandelingen

In sommige gevallen wordt een erectiepomp gecombineerd met andere therapieën, zoals shockwave-therapie (ESWT), PDE5-remmers (zoals tadalafil of sildenafil) of injectiebehandelingen. Een studie van Dell’Atti en collega’s (2024, PMID 39337945) liet zien dat de combinatie van een vacuümpomp met tadalafil na ESWT betere resultaten gaf bij mannen met Peyronie en erectiestoornissen dan ESWT alleen. Een eerdere studie uit Odense University Hospital onderzocht de combinatie vacuümpomp met shockwave-therapie en achtte deze veilig en potentieel effectief. Bespreek combinatietherapie altijd met uw behandelend arts of uroloog.

Verdere behandelopties

Als conservatieve behandelingen onvoldoende resultaat bieden, zijn er verdere mogelijkheden. Een operatie kan worden overwogen om de kromstand te corrigeren wanneer de ziekte in de stabiele fase is. In het uiterste geval kan een penisprothese worden geplaatst; dit is de laatste optie, maar voor mannen met ernstige klachten kan dit een definitieve oplossing bieden.

Heeft u aanhoudende klachten door de ziekte van Peyronie en zoekt u gespecialiseerde zorg? MoJo Clinics, de gespecialiseerde mannen- en seksuele-gezondheidskliniek van uroloog en medisch seksuoloog dr. Melianthe Nicolai, is een DPK-partner gericht op de behandeling van de ziekte van Peyronie, erectieproblematiek, seksuele gezondheid en herstel na prostaatkanker. U kunt er terecht voor een second opinion, diagnostiek (waaronder echo van de penis), shockwave-therapie en chirurgische correctie. Een verwijzing van uw huisarts of uroloog versnelt het traject doorgaans.

Voor wie is een erectiepomp bij Peyronie niet geschikt?

Een erectiepomp is niet voor iedereen verstandig. Overleg eerst met uw uroloog wanneer een of meer van de volgende situaties op u van toepassing zijn:

  • Een zeer ernstige kromming (meer dan ongeveer 60 graden) of een hourglass-vervorming.
  • De acute fase van Peyronie met hevige pijn of snel toenemende kromming.
  • Een actieve huidinfectie, open wonden of een huidaandoening aan de penis.
  • Bloedstollingsstoornissen of het gebruik van krachtige bloedverdunners.
  • Een recente operatie aan de penis of plaatsing van een implantaat.
  • Sikkelcelziekte of een andere aanleg voor priapisme (langdurige, pijnlijke erectie).

In deze situaties kan het gebruik van een pomp meer schade aanrichten dan helpen, of zijn andere behandelopties veiliger. Uw uroloog kan beoordelen of een erectiepomp in uw situatie passend is.

Welke erectiepomp is geschikt bij de ziekte van Peyronie?

Bij de ziekte van Peyronie is het extra belangrijk dat u een erectiepomp van medische kwaliteit gebruikt. Goedkope gadgets zonder drukmeter of overdrukventiel kunnen juist schade veroorzaken door te hoge vacuümkracht.

Let bij de keuze op de volgende punten: een regelbare vacuümdruk, bij voorkeur met een drukmeter of ingebouwd overdrukventiel; een comfortabele cilinder die goed aansluit; en duidelijke gebruiksinstructies in het Nederlands. In ons artikel Hoe werkt een erectiepomp en welke is de beste? vindt u een uitgebreid overzicht van de beste opties. Bekijk ook onze collectie medische erectiepompen.

⚠️ Belangrijk: overleg altijd eerst met uw arts of uroloog voordat u een erectiepomp gaat gebruiken bij de ziekte van Peyronie. Uw arts kan u adviseren over het juiste protocol, de juiste druk en of de pomp in uw situatie geschikt is.

Hulpmiddelen bij erectie en Peyronie

Bekijk alle

Wat mag u realistisch verwachten?

Een erectiepomp kan ondersteuning bieden bij het verbeteren van de erectiele functie en kan klachten bij de ziekte van Peyronie verlichten. Studies laten zien dat regelmatig gebruik van een vacuümpomp kan bijdragen aan vermindering van de kromming, behoud van penislengte en herstel van de erectiefunctie (Raheem 2010; MacDonald 2020). Belangrijk om te weten: een erectiepomp corrigeert de kromstand doorgaans niet volledig. Het realistische doel is verbetering en behoud, niet volledige genezing (Amsterdam UMC, AUA-richtlijn).

Vergeleken met een penile stretcher biedt de erectiepomp een lagere tijdsinvestering, bredere werkzaamheid en betere therapietrouw. Het is essentieel om eerst met een arts te overleggen, vooral als de ziekte zich nog in de acute fase bevindt of als de kromming ernstig is. De pomp kan waardevol zijn als onderdeel van een breder behandelplan, maar moet met zorgvuldigheid en onder begeleiding worden gebruikt.

Heeft u last van erectieproblemen naast de ziekte van Peyronie? Lees dan ook ons artikel over oorzaken van erectiestoornissen. Of bekijk hoe penisrevalidatie na een prostaatoperatie werkt; de principes zijn vergelijkbaar. Meer over de invloed van leeftijd op seksualiteit vindt u in Verandering seksualiteit na uw 45ste. Voor de keuzehulp en achtergrond zie ook Hoe werkt een erectiepomp.

Bronnen en verantwoording

Voor dit artikel raadpleegden wij onafhankelijke, gezaghebbende bronnen. Wij geven de voorkeur aan wetenschappelijke literatuur en erkende Nederlandse gezondheidsinstanties. Komt een bewering niet uit een controleerbare bron, dan formuleren wij die voorzichtig of laten haar weg.

  1. Thuisarts.nl, “Ziekte van Peyronie”. bekijk bron
  2. NHG (Nederlands Huisartsen Genootschap), “Erectieklachten” (NHG-Standaard), 2024. bekijk bron
  3. Mayo Clinic, “Peyronie’s disease: symptoms and causes”. bekijk bron
  4. American Urological Association, “Peyronie’s Disease Guideline” (geamendeerd). bekijk bron
  5. Avant, R.A., Ziegelmann, M., Nehra, A., et al., “Penile Traction Therapy and Vacuum Erection Devices in Peyronie’s Disease”, Sexual Medicine Reviews, 2018. bekijk bron
  6. Raheem, A.A., et al., “The role of vacuum pump therapy to mechanically straighten the penis in Peyronie’s disease”, BJU International, 2010. bekijk bron
  7. Chung, E. & Brock, G., “Penile traction therapy and Peyronie’s disease: a state of art review”, Therapeutic Advances in Urology, 2013. bekijk bron
  8. Ziegelmann, M.J., et al., “Outcomes of a Novel Penile Traction Device in Men with Peyronie’s Disease”, The Journal of Urology, 2019. bekijk bron
  9. MacDonald, L.P., et al., “Outcome analysis of patients with Peyronie’s disease who elect for vacuum erection device therapy”, Canadian Urological Association Journal, 2020. bekijk bron
  10. Dell’Atti, L., et al., “Vacuum Erection Device plus tadalafil after ESWT in Peyronie’s disease”, 2024. bekijk bron
  11. Ruiter, A.E.C. & Meuleman, E.J.H., “De ziekte van Peyronie”, Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 2014. bekijk bron

Door Suze Keizers, redactie De Paarse Keizerin. Medisch gereviewd door dr. Melianthe Nicolai, uroloog en medisch seksuoloog (Antoni van Leeuwenhoek, MoJo Clinics). Oorspronkelijk geplaatst in februari. Laatst inhoudelijk bijgewerkt en gecontroleerd op 31 mei 2026.

Over de medisch reviewer

Dr. Melianthe Nicolai is uroloog en medisch seksuoloog in het Antoni van Leeuwenhoek. Zij is gespecialiseerd in seksuele gezondheid bij mannen, met bijzondere expertise op het gebied van erectieproblematiek, penisrevalidatie na prostaatkanker en de ziekte van Peyronie. Zij leidt het PeHab-onderzoek, momenteel het grootste gerandomiseerde onderzoek ter wereld naar penisrevalidatie na prostaatkankerbehandeling.

Heeft u aanhoudende klachten op dit gebied en zoekt u gespecialiseerde hulp? Dr. Nicolai is bereikbaar via haar gespecialiseerde praktijk MoJo Clinics, een vaste samenwerkingspartner van De Paarse Keizerin. MoJo Clinics begeleidt mannen bij onder andere de ziekte van Peyronie, erectieproblematiek, libidoklachten en seksueel herstel na prostaatkankerbehandeling, met diagnostiek, shockwave-therapie, medicatie en zo nodig chirurgische opties.

Bekijk profiel op LinkedIn →

Veelgestelde Vragen

Wat is de ziekte van Peyronie?

De ziekte van Peyronie is een aandoening waarbij littekenweefsel ontstaat in het bindweefselvlies rondom de zwellichamen van de penis. Dit veroorzaakt een kromstand tijdens een erectie, vaak gepaard met pijn en erectieproblemen. De ziekte treft naar schatting 3 tot 9% van de mannen, vooral tussen 40 en 60 jaar.

Kan een erectiepomp helpen bij de ziekte van Peyronie?

Ja, wetenschappelijk onderzoek toont aan dat regelmatig gebruik van een erectiepomp kan bijdragen aan verbetering van de kromming, behoud van penislengte en herstel van de erectiefunctie. De pomp verbetert de bloeddoorstroming en helpt het weefsel elastisch te houden. Overleg altijd eerst met uw arts.

Wat is het verschil tussen een penile stretcher en een erectiepomp?

Een stretcher werkt via uitrekking en moet dagelijks 3 tot 8 uur gedragen worden, wat voor veel mannen onhaalbaar is. Een erectiepomp heeft slechts 10 minuten tweemaal daags nodig en helpt ook bij erectieproblemen. De pomp is daardoor voor de meeste mannen praktischer en veelzijdiger.

Hoe lang moet u een erectiepomp gebruiken bij Peyronie?

Het aanbevolen protocol is tweemaal daags 10 minuten. In een studie van Raheem et al. werden na 12 weken dagelijks gebruik al significante verbeteringen gemeten in kromming, lengte en pijn. Uw arts kan u adviseren over de optimale gebruiksduur in uw specifieke situatie.

Is een erectiepomp veilig bij de ziekte van Peyronie?

Bij correct gebruik is een erectiepomp veilig. Het is belangrijk om een pomp van medische kwaliteit te gebruiken met regelbare druk of een overdrukventiel. Begin met lage druk en bouw geleidelijk op. Bij ernstige pijn of een zeer ernstige kromming dient u eerst uw arts te raadplegen.

In welke fase van Peyronie is een erectiepomp het meest effectief?

De erectiepomp wordt het meest effectief geacht in de chronische (stabiele) fase, wanneer de plaquevorming niet meer toeneemt. In de acute fase kan gebruik pijn veroorzaken of de situatie verergeren. Sommige artsen zetten de pomp ook in de acute fase in, maar dan met extra voorzichtigheid en lagere druk.

Kan de ziekte van Peyronie vanzelf genezen?

Spontane verbetering treedt slechts op bij 8 tot 12% van de mannen. Bij de meerderheid stabiliseert de ziekte zich of wordt de kromming geleidelijk erger. Er zijn geen medicijnen die de ziekte genezen. Behandelopties omvatten een erectiepomp, shockwave-therapie (eventueel gecombineerd met PRP) of in ernstige gevallen een operatie.

Wanneer moet u naar een arts bij vermoeden van Peyronie?

Raadpleeg uw huisarts of uroloog als u een voelbare verharding in de penis opmerkt, als uw penis krom gaat staan bij een erectie, of als u pijn ervaart. Hoe eerder de diagnose wordt gesteld, hoe beter de behandelmogelijkheden. De uroloog kan met een echo en lichamelijk onderzoek de diagnose bevestigen.

Reactie plaatsen

Let op: opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.

Gerelateerde berichten